
سیده زهرا طباطبایی
رستا با صدای گریه دخترکش بیدار میشود. ته مانده خاکقند در قندان را همراه آب درون شیشه میریزد. شیشه را در دهان ساره میگذارد. ساره چند قطره از آبقند کممزه را میمکد و ناگهان صدای گریهاش بلندتر از قبل میشود. رستا بوسهای به شکم نیمه عریان دخترکش میزند. ننو را تاب میدهد. بغضش را در صدایش میریزد و با آوایی محزون برای ساره لالایی میخواند. ساره شیشه را پس میزند و بلندتر گریه میکند. سحر در میان ملحفه تکان میخورد و رستا از ترس بیدار شدن سحر با تمام قدرت ننو را تاب میدهد و دیگر لالایی نمیخواند.
رستا با دستانی لرزان زیپ کیف آرایشش را باز میکند. رژ یاسی را که مردش برایش خریده بود، بر لب میزند. به آینه غبارآلود روبرویش نگاه میکند و محمد را میبیند که درست پشت سرش ایستاده است. سرخی چشم محمد بلای جان رستا میشود. محمد یک قدم به سمت رستا برمیدارد و دندانهایش را روی هم میفشارد. رستا نفسش تنگ میشود. رژ از دستش میافتد و با صدای جیغ خودش از فکر و خیال بیرون میآید.
ساره و سحر را کنار ستون مینشاند. به چشمان بیحال ساره نگاهی میاندازد. حتم دارد اگر امروز کاری نکند، ساره از شدت گرسنگی میمیرد. بوسهای بر گونه استخوانی سحر میزند. نجواکنان در گوشش میگوید: «قول میدم امشب دست پر بیام خونه.» دختر کوچکتر از آن است که معنی حرف مادر را بفهمد ولی لبخند میزند و لبخندش، رستا را به یاد محمد میاندازد. زن از مرد مردهاش شرم میکند. روسریاش را کمی جلو میکشد و میگوید: «محمدم ببخشم....» دست و پای کوچک دخترانش را با کهنه طنابی که از میان خرتوپرتهای محمد پیدا کرده، میبندد تا مبادا در نبودش کار خطرناکی انجام دهند. آخرین تکه نانخشک را به دستانشان میدهد. حواسشان را به گنجشکی که کنار پنجره نشسته پرت میکند و بیصدا از خانه بیرون میرود.
با ترس و لرز کوچه پس کوچههای محله را رد میکند، به خیابان اصلی میرسد و شلوغی دم بازار سرشور. حالش آشوب میشود. اضطراب تمام تنش را به لرزه درمیآورد. از خودش بدش میآید. سرش را به عقب برمیگرداند تا دوباره به خانه برگردد؛ اما صدای گریههای سحر و صورت رنگپریده ساره، او را از برگشت منصرف میکنند. سرش را بالا میگیرد و چشمش به گنبد طلایی حرم میافتد. شرم میکند و بیشتر از پیش از خود متنفر میشود. تمام بدبختیهایش، شکم خالی بچههایش و بیتابیهای ساره را به یاد میآورد. چشمانش را به گنبد میدوزد. بغض راه نفسش را میبندد. اولین ماشین برایش بوق میزند. مردی با موهای جوگندمی از ماشین دو اگزوزهاش پیاده میشود و او را صدا میزند: «رعنا... رعنا تو اینجا چیکار میکنی؟» رستا ابروهایش را درهم گره میزند و مرد خیره به چشمان رستا میگوید: «چقدر شبیه رعنایی... چشمات...» مرد خیره به چشمان رستا، یک قدم به سمتش برمیدارد. بوی تند عطرش حال رستا را آشوبتر از پیش میکند. دستان لرزانش را در جیب شلوار جینش پنهان میکند. قلبش دیوانهوار میکوبد. رستا رد نگاه مرد را دنبال میکند.
ـ حیف تو نیست! نکن این کار رو...
لبخند تلخی روی لب رستا مینشیند. به ماشین مرد نگاه میکند. حتم دارد که حتی یکشب هم گرسنه نخوابیده است.
ـ اگه دنبال پولی بیا بالا، من چهل کیلومتری مشهد...
مرد لبخند میزند و در ماشین را برای رستا باز میکند. از مشهد که بیرون میروند ترس مثل گرگی گرسنه بر وجودش چنگ میاندازد و آرامشش را نشخوار میکند. نگران دخترهایش میشود و میترسد از نقشهای که در سر مرد است و او نمیداند چیست. دستش را به دسته در میبرد تا خودش را به بیرون پرتاب کند. از آینه بغل به جاده نگاه میکند. هیچ ماشینی پشتسرشان نیست. دسته را میکشد، درست در همان لحظه مرد با سرعت داخل فرعی میپیچد. در باز نمیشود. مرد نفسش را همراه صدا از بینی برو میدهد و میگوید: «چیه ترسیدی؟ اسم کار و کارخونه اومد جا زدی؟»
رستا چندبار دستگیره را تکان میدهد. نگاهی به دکمههای کنار دست مرد میاندازد و ناامید دست از تلاش برمیدارد. دستش را مشت میکند تا به صورت مرد بکوبد. دهانش را باز میکند تا سر مرد فریاد بزند. میخواهد التماسش کند تا زنده نگهش دارد و نگذارد بچههایش بیش از این بدبخت شوند. بغض راه گلویش را میبندد. از شدت ترس زبانش بند میآید به اجبار سکوت میکند. به ناچار دستمال را از مرد میگیرد و اشکش را پاک میکند.
مرد ترمز میکند. رستا تابلوی روبرویش را میخواند: «صنایع غذایی طهورا» رستا شانه به شانه مرد راهروهای کارخانه را طی میکند. وارد هر راهرویی که میشوند همه بهشان سلام میکنند و چندین نفر تا کمر به نشانه تعظیم دربرابر جناب مهندس خم میشوند. برای رستا عجیب است، هیچکس، حتی یکنفر هم به چشم تازهوارد نگاهش نمیکند. به بخش بستهبندی موادغذایی که میرسند مرد رستا را تنها میگذارد و خودش به سمت دختر جوانی میرود. رستا از دور دختر را ورانداز میکند. از شباهت زن با خودش شگفتزده میشود. حتم دارد زن همان رعناست، رعنایی که مرد را سر راه او نشانده بود.
رعنا دست رستا را میگیرد و او را به سمت میزی که پر از سیر تازه است مینشاند. بوی سیر تازه فشار رستا را پایین میآورد و برای یک لحظه همهجا را سیاه میبیند. رستا از لبه میز کمک میگیرد و صاف میایستد. بلندگوهای کارخانه نام رعنا آزادی را پیج میکنند و رستا با یک دنیا سؤال مشغول پاک کردن سیرها میشود. رستا سیرها را پاک میکند و دلش همچون سیرهای در سرکه میجوشد. وقتی از خانه بیرون آمده بود فکر کرده بود تا دو ساعت دیگر بازمیگردد ولی حالا از رفتنش چهار ساعت میگذرد. هرچه بیشتر فکر میکند، نگرانتر میشود. دلش شور ساره را میزند که مبادا از شدت گریه از حال رفته باشد. از جایش بلند میشود و با سرعت به سمت خروجی سمت چپ میرود. نگهبان دم خروجی جلویش را میگیرد
ـ بدون هماهنگی جناب مهندس هیچکس حق نداره بره بیرون.
رستا وقتی میفهمد اصرارهایش بیفایده است از نگهبان میخواهد تا او را پیش جناب مهندس ببرد.
مهندس جرعهای از آبمیوهاش را مینوشد. بدون آنکه سرش را از روی گوشی بلند کند میگوید: «اولش که دیدمت فکر کردم دخترمی، شبیه اون دیدمت که جلوت ترمز کردم. میخواستم کمکت کنم اما انگار دلت به این کار و لقمه حلال نیست و خیابونگردی رو بیشتر دوست داری»
حرفهای مرد عمق جان رستا را میسوزاند، حتی بیشتر از بیتابیهای شبانه ساره! تحمل شنیدن طعنههای مرد از تحمل گرسنگی و شرمندگی جلوی بچههایش دشوارتر است. رستا به سمت میز مرد میرود و با مشت روی میز میکوبد و میگوید: «جناب مهندس حالا که قصدتون خیره تا دم خونه همراهیم کنید.» مهندس طوری ابروهایش را صاف میکند که پیشانیاش پر از چین میشود. از جایش بلند میشود و کشدار میگوید: «من که از صبح وقتم رو برای تو گذاشتم، اینم روش.»
در تمام راه مرد حرف میزند، سؤال میپرسد و سعی میکند با حرفهایش سر از کار رستا در بیاورد و مچش را بگیرد. با صدای بلند شروع به قهقهه زدن میکند و میگوید: «چی؟ تو با این سن کمت بچه داری؟ اونم دوتا؟ بس کن دختر، کم یاوه بباف.» رستا لبهایش را روی هم میفشارد انقدر محکم که رژ یاسی رنگش کبود جلوه میکند و دیگر کلامی با مرد حرف نمیزند.
مرد ماشینش را در آخرین کوچه پهن محله پارک میکند. رستا تندتند به سمت خانه قدم برمیدارد و مهندس در پشتسر جا پای او میگذارد. به سر کوچه میرسند، رستا منتظر است که صدای گریه بچههایش را بشنود اما هرچه به خانه نزدیکتر میشود، محله آرامتر میشود. زیر لب آیهالکرسی میخواند و قفل در را باز میکند.
ساره... سحر...
صدای مضطرب رستا در اتاق میپیچد و هیچ پاسخی جز سکوت نمیشنود. مرد با کفش پشتسر رستا وارد خانه میشود. رژ یاسی، آخرین هدیه محمد زیر کفش چرمی مرد له میشود. مرد به ستون وسط اتاق نگاه میاندازد. رستا با عجله طناب دور دستان دخترکانش را باز میکند. دستبندی از جنس خون دور دستان بچهها حلقه زده است. رستا اشک میریزد و با تهمانده جانی که برایش مانده نام هردویشان را صدا میزند. ساره از گرمی آغوش مادر جان میگیرد و چشمان بیحالش را باز میکند. رستا در میان اشکهایش میخندد. صورتش را به سحر میچسباند. گرمی نفسهای سحر به صورت یخزده رستا میخورد و او را دوباره زنده میکند.
مرد همانجا روی زانو مینشیند به تماشای تلخترین تراژدی عمرش، اشک میریزد. مرد به چشمان رستا نگاه میکند. نگاه مرد، رستا را به اولین دیدارشان میبرد. همان لحظه که مرد جلوی پایش ترمز کرده بود، رستا رو به گنبد حرم کرده بود و گفته بود: «یا امام رضا، منم مثل دخترت... غیرتت قبول نکنه که...»
مرد از جایش بلند میشود و میگوید: «یه خونه برات میگیرم کنار کارخونه، کارت رو هم میارم تو خونه تا کنار بچههات باشی، میتونی کنار دخترات سیر و باقالا پاک کنی؟» رستا اشکهایش را پاک میکند. شیشه آب را در دهان ساره میگذارد و میگوید: «بله... هرچی باشه پاک میکنم.»
مرد چند تراول در دستان رستا میگذارد و میگوید: «بگیرش، این پیش قست اولته.» شیشه را از دست ساره میگیرد و میگوید: «من الان میرم براشون شیر خشک میخرم.» مرد از درگاه چوبی در بیرون میرود.
رستا دست روی سینه میگذارد و میگوید: «السلام علیک یا معینالضعفا، السلطان علیبنموسیالرضا.»