حجت الاسلام و المسلمین کاشانی
شاید بشود اینطوری مثال زد که یک وقتی ما یک کاری را میخواهیم انجام بدهیم که هم منفعت آن خیلی ویژه نیست، هم خطرش. مثل این میماند که کسی در ورزش بخواهد 20 دقیقه پیادهروی کند. آن وقت در پیادهرو، یک جایی در پارکی قدم بزند، خب این احتمالا هم خطر جدی ندارد و هم این صرفا 20 دقیقه مثلا برای او خیلی آورده ویژه شاید نداشته باشد. مفید است. کار خوبی است. اما یک وقت یکی میخواهد در مسابقات سنگنوردی مثلا جهانی شرکت کند. خب کسی که میخواهد سنگنوردی کند آمادگی جسمانی ویژهای میخواهد، پنجههای قویای میخواهد، هم خطر سقوط دارد ولی خب اگر موفق هم شود یک موفقیت جهانی هم دارد. لذا دوره غیبت یک دورهای است که کمال دوره انسانی در این روزگار ماست. یعنی انسان را که خدا روی زمین خلق کرده است شاید دوره کمالش دوره غیبت باشد اما خطراتش هم عجیب است. لذا باید هر دو را با هم لحاظ کرد. در بین شاگردان ائمه همواره این مسئلهی جدی مطرح بوده و ائمهعلیهالسلام سعی میکردند در زمان امیرالمؤمنین، حتی رسول خدا که مسئله غیبت را به مردم یک جوری بفهمانند و نکاتی فرمودند که با این ارتکاز امروزین ما شاید متفاوت باشد. گاهی ما یک حرفهایی میزنیم یا میشنویم در مسئله غیبت که این با منابع دینی ما ممکن است فاصله داشته باشد. خیلی باید توجه کنیم که حرفها صرفا ذوقی نباشد. یعنی از منابع اصلی گرفته شده باشد. مثلا امیرالمؤمنینسلاماللهعلیه فرمودهاند در جایی که «يَخْرُجُ عَلَى حِينِ غَفْلَةٍ مِنَ النَّاس» یعنی وقتی ظهور میکند، عموم مردم، حالا عده اندک انگشتشمار از یاران خاص را که شاید به آنها رسیدم پرداختم به کنار، بقیه برایشان ناگهانی است. حتی برای منتظران. یعنی چه؟ یعنی همین الان که من و شما داریم گفتگو میکنیم انصافا الان منتظر هستیم که الان حضرت تشریف بیاورد و اگر همین الان خبر ظهور حضرت منتشر شود برای ما ناگهانی است. اینطوری نیست که بتوانیم حدس بزنیم مکان و لوکیشن، زمان و اینها را مشخص کنیم و از قبل برنامهریزی کنیم، همه بدانند ساعت 7 صبح روز فلان. اینطوری نیست. لذا وقتی میآید برای عموم مردم ناگهانی است.
راه هاتی گسترش روزی
حجت الاسلام و المسلمین تراشیون
امامصادقعلیهالسلام که فرمودند مردان برای اینکه زندگی را مدیریت بکنند به سه خصلت نیاز دارند. اولین آنکه بیان شد. معاشرت خوب. اما دومیآن حضرت فرمودند: مرد باید یک گشاده دستی سنجیده هم در محیط خانه داشته باشد. نباید افراط بکند، نه تفریط. نه مرد خیلی ریختوپاش در خانه باید داشته باشد، نه خساست به خرج بدهد. یعنی باید به آن حد میانه زندگی توجه بکند. خب این یک موضوع واقعا پرچالش هم هست که باید حتما به آن بپردازیم، زوایای آن را یک مقداری مشخص کنیم. به نظر میرسد که اولین نکته این است که ما بهعنوان مرد در خانواده باید این باور را داشته باشیم که وقتی برای زن و بچهمان بهاندازه هزینه کنیم، بهجا هزینه کنیم، آن وقت یکی از راههایی که روزی گسترش پیدا میکند همین است یعنی وقتی انسان برای خانوادهاش بهاندازه، در توانش، البته من این را هم خدمت بینندگان بزرگوار در همین آغاز کلام عرض کنم. بله، یک موقعی ممکن است یک مردی دستش تنگ باشد، مشکلات اقتصادی داشته باشد. او در حد خودش. او که نه، زیاد دارد. او هم باید این حد میانه را رعایت بکند. ما اینجا باید به چند نکته اشاره کنیم. بعد نکته اول این شد که باید در زندگی کم نگذارد. نکته دوم این است که باور داشته باشیم که انسانی که و مردی که برای خانوادهاش بهخوبی هزینه میکند، بهاندازه هزینه میکند، نگاه لطف الهی هم به او گسترده میشود و به او کمک میکند و برکت را در آن خانواده گسترش میدهد. روایاتی هم ما در این زمینه داریم که من همیشه میگویم با آقایان که صحبت میکنیم اولین سؤال این است که روزی واقعا دست کیست؟ آیا غیر از این است که دست خداست؟ ببینید در آن روایت داریم که حضرت به جناب اباذر فرمودند: «يَا أَبَا ذَرٍّ لَوْ أَنَّ ابْنَ آدَمَ فَرَّ مِنْ رِزْقِهِ كَمَا يَفِرُّ مِنَ الْمَوْتِ لَأَدْرَكَهُ رِزْقُهُ كَمَا يُدْرِكُهُ الْمَوْت» روی را خدا میدهد. حضرت فرمودند که حتی اگر از آن فرار هم بکنی روزیات به سمت تو میآید. همان طوری که اگر از مرگ فرار کنی به سمت تو میآید. و گاهی اوقات ممکن است که یک فردی فکر بکند که این روزیای که خداوند برای انسان مقدر کرده است آیا موانعی هم وجود دارد؟ میگوییم بله. ولوم روزی دست خداست. یعنی با یک عواملی خدا آن را زیاد میکند و با یک عواملی آن را کم میکند. لذا روایاتی داریم که من بخواهم به برخی از این روایات اشاره کنم که خصوصا ما مردها باید به آن توجه کنیم بهعنوان کسانی که مدیریت اقتصادی خانواده را میخواهیم در دست بگیریم. بدانیم کجاها خداوند لطفش را نسبت به روزی ما بیشتر میکند. در روایت داریم کسی که به برادر مؤمنش کمک کند، حالا کمک لزوما کمک مالی نیست. گاهی اوقات ممکن است کمک یدی باشد. گاهی اوقات کمک فکری باشد. در توانش، آن تخصصی که دارد، تجربهای که دارد، این را واقعا بیاید به مواسات بگذارد، همدلی بکند، با کسانی که اطرافش هستند، کسانی که از او درخواستی دارند، در این زمینه بخل نورزیم. اینجا اتفاقا خدا روزی این فرد را زیاد میکند. دوم خود صدقه دادن. در روایات داریم وقتی شما صدقه میدهید خداوند متعال روزی شما را زیاد میکند. و لذا این را هم بدانیم. صدقه گاهی اوقات بهاندازهاش نیست. نفس این عمل مهم است که من توانم، حالا یک موقعی هست مثلا روزی پانصد تومان، هزار تومان، ده هزار تومان، حالا آنچه که در توانم هست. حتما صدقه بدهم و این را حتما یک مرد باید بهعنوان یک دکترین در رفتار روزانهاش لحاظ بکند. این کار را انجام بدهد. فراموش هم نکند. ولی کمک میکند چون این نگاه خیرخواهانه ای که این فرد دارد برای کمک به دیگران، خدا هم همان نگاه را به او خواهد داشت. نگاه خیرخواهانه را. سومین جایی که روزی گسترش پیدا میکند این است که انسان دائم الوضوء باشد. در روایت داریم «دم علی الطهاره» یعنی دائمالوضوء بودن، دائم الطهاره بودن. این خیلی کمک میکند. روزی علمی را زیاد میکند، روزی مالی را زیاد میکند، حتی روزی فکری انسان را، برکت به زندگی انسان میدهد. لذا اینها هم خیلی هزینهای ندارد. خدا رحمت کند شهید بزرگوار شهید مطهریرضواناللهتعالیعلیه ایشان در وصیتنامهای که برای فرزندشان داشتند و فرزندانشان، یکی از توصیههایی که خاص برای فرزندانشان داشتند این است که همیشه با وضو باشی. همیشه وضو داشته باشی. برای این ما هم که نمازهای یومیه را میخوانیم. حد اقل سه بار در شبانه روز وضو میگیریم، دو سه بار هم تنگ آن بزنیم همیشه با وضو هستیم. و این به زندگی انسان خیلی نورانیت میدهد. به رزق و روزی انسان میدهد.