
عاطفه میرافضل
حتما عبارت دزد دریایی برای شما آشناست و ممکن است با شنیدن این اصطلاح فوری فردی یک چشم را با یک پای چوبی مجسم کنید. بله! دزدان دزیایی بهخاطر شرایط بسیار سخت زندگی خاصی داشتند. مثلا غذای معمول دزدان دریایی نانهای کلوچهای بودند که فقط از ترکیب آب و آرد گندم درست میشدند و خیلی سفت بودند. ماندگاری این کلوچهها بسیار زیاد بود؛ البته خوردن آنها هم کار ساده ای نبود. اول آن را خرد میکردند و سپس آن را، که گاهی پر از شپش هم شده بود، میخوردند. با توجه به شرایط دشواری که دزدان دریایی داشتند ابتلا به انواع بیماریها نیز اجتنابناپذیر بود. یکی از بیماریهای شایع میان دزدان دریایی، بیماری اسکوروی بود که به دلیل کمبود ویتامین C بروز میکرد. نشانه اولیه آن این است که شخص دائما احساس خستگی میکند. زخمهای عجیبوغریبی بر روی پوست ظاهر میشود و لثهها هم خونریزی میکنند و این خونریزی تا جایی ادامه پیدا میکند که همه دندانها بریزند. با گذشت زمان، زخمهای روی پوست به بدن خونریزی میکنند، بعد عفونی میشوند و در نهایت هم شخص بیمار میمیرد. در همین راستا چند مورد دیگر از زندگی این تیپ افراد را که در دنیای کنونی هم گاهی سروکلهشان در برخی اقیانوسها پیدا میشود مرور میکنیم.
۱ـ پدیده دزدی دریایی بیش از دو هزار سال پیش و در یونان باستان آغاز شده است.
۲ـ دزدان دریایی در آن زمان در مسیر کشتی های تجاری کمین میکردند و با وسایل اولیهای که داشتند، مسیر عبور کشتیها را دید میزدند و هر کشتی که از آن مسیر عبور میکرد را غارت میکردند.
۳ـ در گذشته به دزدان دریایی، رابینهودهای دریایی گفته میشده که البته کاملا غلط است. زیرا دزدان دریایی کسانی بودند که حتی اجازه نمیدادند یک حلبی ناچیز هم به دریا بیفتد، چه برسد که بخواهند آن را بین مردم تنگدست بذل و بخشش کنند.
۴ـ دزدان دریایی بسیار خودخواه و بیرحم بودند و جز منافع خود، به چیز دیگری توجه نداشتند.
۵ـ اوج دزدیهای دریایی از سال ۱۶۲۰ تا ۱۷۲۰ میلادی بوده و به این دوران، عصر طلایی دزدان دریایی گفته میشود.
۶ـ دزدان دریایی به گروههای مختلف تقسیم میشدند و گروهی از آنها دزد دریایی قانونی بودند و از طرف حکومتهای خود، حمایت و پشتیبانی میشدند.
۷ـ دزدان دریایی قانونی، پول و اسلحه از دولتهای خود دریافت میکردند و اجازه داشتن به کشتیهای دیگر کشورها حمله و هر چه کالا و اشیاء به دست آمد را با حکومت خود تقسیم کنند.
۸ـ فرانسیس دریک از مشهورترین دزدان دریایی تاریخ است. او سود حاصل از کشتیهای تجاری و دزدی از آنها را با الیزابت اول «ملکه سابق انگلیس» تقسیم میکرد و بهخاطر همین خوشخدمتیها هم لقب شوالیه نجیبزاده را از ملکه دریافت کرد.
۹ـ دیگر دزد دریایی دولتی کاپیتان هنری مورگان بود که در سال ۱۶۶۰ میلادی از طرف دولت انگلستان ماموریت یافت که هر نقطه از جهان که با کشتی های اسپانیایی رو به رو شد، به آنها حمله کند و محموله آنان را به نفع دولت انگلیس مصادره کند . یا اینکه هنری مورگان دزدی های به ظاهر قانونی خودش را به مدت یک دهه ادامه داد و هر آنچه که به دست می آورد را با حکومت انگلستان تقسیم میکرد.
۱۰ـ دزدان دریایی علاوه بر این، بنا بر مختصات جغرافیایی نیز دارای تقسیمبندیهایی بودند. مثلا دزدان دریایی کارائیب، دزدان دریایی هند و دزدان دریایی مدیترانه که البته هریک از آنها ویژگیهای منحصربهفرد خودشان را داشتند.
۱۱ـ در آن دوران و تا همین اواخر قرن نوزدهم بسیاری از دریانوردان به امید ثروتمند شدن وارد گروهان دزدان دریایی می شدند و البته که کسب ثروت در این راه راحت نبود. چون دزدان دریایی قوانین خودشان را داشتند و کاپیتان کشتی در اکثر مواقع اجازه نمی داد تا افراد زیردست، چیز قابل توجهی از اموال سرقت کرده را بردارند و به اصطلاح خودشان تکخوری در کشتی ممنوع بود.
۱۲ـ اگر یکی از دریانوردان بدون اجازه کاپیتان و مخفیانه یکی از اشیا سرقت کرده را برای خودش برمیداشت، مجازات مرگ با اعمال شاقه که حکم آن توسط کاپیتان صادر میشد در انتظارش بود و در خوشبینانهترین حالت، پیاده شدن او در یک جزیره خشک و دورافتاده بود تا آرام آرام از تشنگی و گرسنگی زجرکش شود.
۱۳ـ یکی از شگردهای دزدان دریایی برای پایین آوردن سرعت کشتیهایی که از محدوده آنها عبور میکردند، رها کردن الوارهای بزرگی در مسیر حرکت آنها بود و وقتی که سرعت کشتیها پایین می آمد، دزدان با طنابهای قلاب دار خودشان را به عرشه کشتی شکار شده میرساندند و آن را به اشغال کامل خودشان درمیآوردند.
۱۴ـ کشتیهای تجاری هم برای مقابله با دزدان دریایی، شگردهای خاص خودشان را داشتند و بر روی عرشه کشتیهای خود روغن و یا خورده های شیشه و ساچمههای کوچک میریختند تا دزدان سر بخورند و بهآسانی خلع سلاح و دستگیر شوند.
۱۵ـ بیشتر سلاحهای دزدان دریایی برای مبارزات تن به تن طراحی شده بودند. مانند تپانچه، خنجر و نوعی از شمشیر و نارنجک هایی دست ساز که با بطریهایی حاوی باروت ساخته میشدند.
۱۶ـ دزدیهای دریایی تا پایان قرن نوزدهم بهشدت ادامه داشت، یا اینکه کشورها با بیشتر کردن راههای امنیتی، زمینه را برای حملات دزدان دریایی کمرنگ کردند.
۱۷ـ دزدان دریایی بسیار خرافاتی بودند. مثلا معتقد بودند که سوت زدن بر روی عرشه کشتی باعث طوفانی شدن هوا میشود و یا وجود یک زن بر روی کشتی بدشانسی میآورد و برای همین زنان حاضر در کشتی، لباسهای مردانه میپوشیدند و رفتارهای مردانه از خودشان نشان میدادند.
۱۸ـ زنان معروفی در تاریخ دزدان دریایی بودند که از آنها به عنوان قویترین دزدان دریایی نیز یاد میشود. مانند آنا بِنی، چنگ شی و ماری رید.
۱۹ـ یک جمجمه و دو استخوان نماد کشتی دزدان دریایی بود که توسط بلک بارت «خشنترین دزد دریایی» ابداع شده بود. او توانسته بود در چهار سال ۴۰۰ کشتی تجاری را غارت کند و از این نظر رکورد دار شود.
۲۰ـ بلک بارت «خشن ترین دزد دریایی «با آنا بنی» قویترین دزد دریایی زن» ازدواج کرد و آنها صاحب دو فرزند شدند.
۲۱ـ ادوارد تیچ ملقب به ادوارد ریش سیاه یکی از باهوشترین دزدان دریایی تاریخ لقب گرفته بود. او قبل از اینکه به یک کشتی حمله کند لباسی سیاه به تن میکرد و تعداد زیادی تپانچه به دور سینهاش میبست و کلاه بسیار بزرگی هم بر روی سرش میگذاشت. سپس لای موها و ریشهای خودش، فیتیلههای مخصوصی روشن میکرد که آرام آرام بسوزند و هالهای از دود را در اطراف او به وجود بیاورند. هاله دود اطراف ادوارد تیچ بههمراه لباس سیاه رعبانگیز و کلاه بزرگ و تپانچههای دور سینهاش، تصویری شیطانی به او میبخشیدند که دل هر بینندهای را به لرزه درمیآورد.
۲۲ـ در حال حاضر هم دزدان دریایی وجود دارند که از مهمترین آنها دزدان دریایی سومالی هستند. البته این دزدان دریایی از نظر شکل ظاهری با دزدان دریایی قرنهای پیش متفاوت هستند.