حجت‌الاسلام عاملی
یک کسی به حضرت آقای بهجت گفت که من خیلی حضرت امیرالمؤمنین را دوست دارم. آقای بهجت یک شعری خواندند. فرمودند: و کل یدعی وصلاً بلیلی و لیلی لا یقر لهم بذاکا. همه می‌گویند لیلی را دوست داریم ولی لیلی به این‌ها اعتنا نمی‌کند. یعنی آن مقام، مقام بسیار بزرگی است. بحث ما این است که انسان کامل شود چه نشانه‌هایی دارد؟ الان همه ادعای کمال دارند. هر مکتبی، هر مشربی، هر فکری، هر مذهبی، هر دینی. و یک لطف بسیار بزرگی که خدا متعال برای بشریت کرده است این است که خودش عهده‌دار شده است تعریف کند که حق چیست و باطل چیست، کامل چیست، ناقص چیست. در قرآن هم بارها گفته است که خودم برای اختلاف در روز آخرت حکم می‌شوم. در دنیا هم حکمیت را به کتاب آسمانی، به قرآن داده است که فرقان است و به پیامبر عظیم‌الشأن که باید حکم بکند.
ذوات مقدسه را خدا در دست خودش پرورش داده است. به بشریت به‌عنوان تحفه‌های تربیتی داده است تا ما آن‌ها را الگوهای جاودانه بدانیم، با آن‌ها تنظیم شویم. «وَ لَكُمُ الْقُلُوبُ الَّتِي تَوَلَّى اللَّهُ رِيَاضَتَهَا» در زیارت جامعه کبیره می‌خوانیم. شما قلب‌هایی دارید که خود خدا دستش گرفته است، تربیت کرده است. 40 سال کلاس خصوصی نشسته است. کلاس خصوصی خود خدا پیامبر عظیم‌الشأن ما. یک لحظه عنایت خدا چه تأثیری دارد؟ چه غوغایی درست می‌کند. حالا ما باید سیره حضرت ختمی مرتبت که «وَلَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَة» این مطلب، مطلب بسیار بزرگی است. یعنی خودتان را با حضرت ختمی مرتبت تنظیم کنید. در هر بابی خودتان را با حضرت تنظیم کنید. این مسئله، مسئله قراردادی نیست. اگر تنظیم نکنید چه می‌شود؟ «فَلْيَحْذَرِ الَّذِينَ يُخالِفُونَ عَنْ أَمْرِهِ أَنْ تُصيبَهُمْ فِتْنَةٌ أَوْ يُصيبَهُمْ عَذابٌ أَليم» (نور / 63) اگر با پیغمبر مخالفت کنی، عذاب الیم جامعه شما را می‌گیرد. یعنی امر قراردادی نیست. مبتنی بر مصالح نفس الامری است. الان شما دست من را ببینید. هر کجا را شما دست بزنید حس دارد چون روح دارد. روح در همه‌جای بدن ما هست. این عالم هم روح دارد، روح آن خود خداست. خدا هم همه‌جا حضور دارد پس همه‌جا شعور دارد. «وَ لكِنْ لا تَفْقَهُونَ تَسْبيحَهُم» (اسراء / 44) شما نمی‌فهمید. همه‌جا شعور دارند، ادب دارند، نزاکت دارند. گاه‌گاهی نیم‌رخی نشان می‌دهند که بفهمید که این‌ها شعور دارند.
*****
هر زمانی در تنگنا قرار گرفتی...
حجت‌الاسلام فرحزاد
گاهی خدای متعال آدم را در عالم دنیا در تنگنا قرار می‌دهد. حالا غم و غصه هست، مریضی هست، فقر هست، فشار روحی و جسمی است. هیچ کاری در عالم بدون اذن خدا انجام نمی شود. حالا بعضی‌ها اعمال خود ما است، دستاورد اعمال ما است. بعضی‌ها هم امتحان‌های الهی و تقدیرات الهی است. تمام این اسباب و علل دست خود اوست. هم ایجادکننده اسباب است هم موانع را بر می‌دارد، هم می‌تواند موانع را ایجاد کند. به قول یک بزرگی که شاید کلام حضرت هم اشاره به همین باشد چرا ما را خدا در تنگنا قرار می‌دهد به بن‌بست؟ برای اینکه بیشتر متوجه او شویم او را یاد کنیم. از اسباب و علل قطع امید کنیم. تکیه‌گاه و پناهگاه ما و مفر ما خود او باشد. «و فر الی الله» یعنی به سوی خدا فرار کنیم از بدی‌ها، از شیطان، از فشارهایی که به ما می‌دهند. ما آقازاده نیستیم که خودمان با پای خودمان برویم، باید ما را ببرند. این جمله که ما همیشه گفتیم. همه دنیا می گویند ما گرفتار هستیم. گفت نگو گرفتاریم، بگو گرفت یاریم. یکی از راه‌های آن همین است که خدا درها را می‌بندد که ما را از غیر خودش ناامید کند که ما به سوی او بیشتر و بهتر و شتابان حرکت کنیم. گفت این جفای خلق با تو در جهان، گر بدانی گنج زر باشد نهان. با این که جفا چیز خوبی نیست. بی‌وفایی چیز خوبی نیست ولی برای تکامل ما خیلی خوب است. مثلا یک غم و غصه‌ای که برای ما می‌آید خدا می‌خواهد ما با آن خلوت کنیم ببینیم چه پیامی برای ما دارد. مثلا گاهی گناه باعث می‌شود آدم غصه پیدا کند، استغفار کند، خود را تکان دهد، گردوغبار خود را بشورد و پاک کند.
****
چقدر برای این سفر آماده‌ایم؟!
حجت‌الاسلام فرحزاد
بحث مرگ خیلی بحث شیرینی است. منتها چون برداشت ما غلط است متأسفانه یک هولی و وحشتی از مرگ در جان ما افتاده است. چون اصل بحث ما در مورد معرفت نفس است آن هم به‌اصطلاح بحث خیلی مهمی است و مرگ هم یک شعبه‌ای از همان معرفت نفس است من می‌خواستم ببندم ولی دیدیم هم مردم خیلی پیام دادند و واقعا از این بحث استقبال کردند و یکی هم این حدیث معروف «كَفَى بِالْمَوْتِ وَاعِظا» یعنی اگر کسی دل بیدار، در خانه اگر کس است، یک حرف بس است، خانه‌ای کسی در آن نیست هزار بار در بزنید، زنگ بزنید کسی جواب نمی دهد. ولی اگر در خانه دل ما کسی باشد که بخواهد پاسخ دهد، حق را بخواهد بفهمد، بعضی از دوستان می‌گویند که ما بهشت و جهنم را ندیدیم، اگر ببینیم باور می‌کنیم. بنده عرض می‌کنم با دیدن مشکل حل نمی‌شود. ما بهشت و جهنم را ندیدیم اما چاله قبر را که دیدیم. فکر نکنم کسی باشد که پای او به قبرستان نرسیده باشد. چاله خاکی را دیدیم، آیا این را که دیدیم باور کردیم؟ باور نکردیم. اگر باور کنیم دیگر حرص و طمع و به هم ور کردن، دنبال ما دنیا و تجملات و تشریفات (نمی رویم). مهم باور است. یعنی مرگ برای وابستگی از تعلقات و دلبستگی دنیا برای انسان شدن ما، کامل شدن ما کافی است. «كَفَى بِالْمَوْتِ وَاعِظا» لذا در مورد مرگ اگر صحبت می‌کنیم مولی علی‌علیه‌السلام می‌فرمودند که «ذکر الموت جلاء فی القلوب» همان طور که بدن‌ها و لباس‌های ما غبار می‌گیرد، آلوده می‌شود و باید برویم شستشو کنیم، قلب ما را هم زنگار می‌گیرد. غفلت دنیا ما را می‌گیرد. مهر دنیا ما را می‌گیرد. ذکر مرگ جلا می‌دهد. آن غبارها را می‌شورد، ما را تمیز و مرتب می‌کند. به فکر سفر آخرت خود باشیم.