
نباید زندگیهای شهرنشینی و کمتحرک کنونی را با گذشته مقایسه کرد. افراد در گذشته آنقدر تحرک و فعالیت داشتند که چربی مصرف شده بهاصطلاح به سوختوساز تبدیل میشد ضمن اینکه انواعمواد شیرینی و نوشیدنی و فستفودی نبود.
کوروش صمدپور متخصص تغذیه و رژیمدرمانی با تأکید بر اینکه یک تغذیه سالم شامل استفاده از همه گروههای غذایی است، افزود: پنج گروه اصلی غذایی شامل غلات، گوشتها، سبزیها، میوهها و لبنیات وجود دارد که یک تغذیه سالم، استفاده مناسب این مواد بهصورت روزانه بر اساس وزن، میزان فعالیت، جنس و سن هر شخصاست.
وی با بیان اینکه گروه غذایی دیگری هم به نام گروه متفرقه وجود دارد که شامل قندها و چربیها هستند، یادآور شد: همواره در توصیههای تغذیهای تأکید میکنیم که از این گروهها کمتر استفاده شود به دلیل اینکه دریافت این گروه مواد مغذی زیادی ندارد مثلا قندها فقط کالری دارند و چربیها هم باید به تناسب استفاده شوند.
صمدپور با بیاناینکه برخی افراد برای کاهش وزن یا تناسب اندام، گروه چربیها را کاملا حذف میکنند، متذکر شد: این گروه نباید حذف شود بلکه باید درصدی از کالری روزانه از گروه چربیها کسب شود زیرا ساختمان هورمونها و غشای پوست و قسمتهای مختلف بدن نیاز به چربی دارد اما تأکید میکنیم وقتی چربی یا روغن مصرف میشود از نوع خوب آن استفاده شود.
این متخصص تغذیه، با تقسیمبندی چربیها به سه دسته، بهترین روغنها را روغن زیتون، روغن هسته انگور، روغن کنجد، روغن سبوس برنج عنوان کرد و اظهار داشت: فراموش نشود این روغنها برای مصرف سرخ کردن نیست و برای این کار باید روغن مخصوص سرخکردنی استفاده شود.
وی ادامه داد: دسته دوم روغنهایی مانند روغن کانولا، روغن سویا، روغن ذرت یا آفتابگردان هستند که با توجه به اینکه در بازار و سبد خانوار جای خوش کردهاند، متأسفانه مقدار زیادی امگا -۶ دارند و مصرف زیاد این روغنها، باعث افزایش امگا -۶ در بدن و در نتیجه میزان التهاب در بدن بالا میرود و امگا -۳ بدن کاهش مییابد. کسانی که روغن آفتابگردان، ذرت یا کانولا استفاده میجکند باید هرچند مدت روغنهای دارای امگا -۳ را جایگزین این روغنها کند.
صمدپور با بیان اینکه روغنهای جامد، حیوانی یا روغن نارگیل در دسته سوم چربیها قرار دارند که روغنهای خوبی نیستند، تأکید کرد: روغنهای جامد بهخاطر طعم یا مزهای که دارد مورد استقبال بسیاری از افراد قرار دارد اما تأکید میکنیم این نوع روغن، با توجه به نوع اسید چرب، خطر بیماری قلبی را زیاد میکند.
این رژیم درمانگر، با تأکید بر اینکه استفاده از روغن حیوانی خوب و درجه یک به مقدار کم در برنامه غذایی روزانه یا هفتگی اشکالی ندارد، یادآور شد: منظور از روغن حیوانی، دنبه یا چربی آب شده گوسفند یا گاو نیست بلکه منظور روغنی است که از کره گرفته میشود اما بهطور کلی توصیه ما استفاده از روغن زیتون، کنجد و غیره است.
وی در ادامه گفتگو، به استفاده روزانه کرههای بستهبندی شده با برندهای مختلف در میان اقشار جامعه اشاره و خاطرنشان کرد: کره، روغن مایعی است که طی فرایندی تبدیل به جامد میشود و با افزودن مقداری ویتامین، مواد معطر و خوشطعم در ذائقه غذایی افراد جای باز کرده است. در حالیکه روغنی که مایع بوده و تبدیل به کره شده از نظر سلامتی، ارزش غذایی خود را از دست میدهد.
صمدپور افزود: باید از این ماده غذایی کمتر استفاده شود. بسیاری تبلیغ میکنند که کره گیاهی یا همان مارگارین بهتر است اما باید گفت کره مارگارین که در انواع کیک، بیسکویت و غیره در کارخانهها هم استفاده میشود یک نوع اسید چرب دارد که مشکل کبد چرب یا چاقی یا مشکلات قلبی را به دنبال دارد.
وی در ادامهبر این موضوع که کودکانی که وزن کمی دارند یا افرادی که سوءتغذیه دارند، باید از میزانی کره در روز استفاده کنند، تأکید کرد و گفت: همه متخصصان تغذیه توصیه میکنند که دریافت کره بهعنوان ماده غذایی مناسبی نیست و باید محدود شود.
صمدپور درباره مصرف کره یا روغن بسته به سن و جنس افراد هم توضیح داد: این به دریافت روغن روزانه افراد بستگی دارد مثلا برخی افراد یک تا دو قاشق روغن زیتون استفاده میکنند و بقیه روغن خود را از آجیلها میگیرند که برای سلامت قلب خوب است اما بهطور کلی در افراد بالای ۴۰ سال در مناطق شهرنشین، هرچه میزان روغن کاهش یابد سلامت بیشتر است.
این متخصص تغذیه با تأکید بر اینکه برای بزرگسالان، کره تغذیه خوبی نیست، خاطرنشان کرد: برای کودکان زیر پنج سال یا مناطقی که کمبود وزن یا سوءتغذیه در آنجا شایع است بهعنوان منبع خوب انرژی توصیه میشود.
وی ادامه داد: نباید از روغنهای پنهان غافل ماند؛ گوشت قرمز دارای چربی است که نوع چربی آن اشباع شده و خوب نیست. بنابراین گوشت و مرغ مصرفی چربی دارد و با در نظرگرفتن این چربیها، دو تا سه قاشق روغن خوب هم باید استفاده کرد.
صمدپور یادآور شد: در برخی موارد میشنویم که پدربزرگ یا مادربزرگها با خوردن کره حیوانی قوی ماندهاند، این تصورات اشتباهی است. زیرا نباید زندگیهای شهرنشینی و کم تحرک کنونی را با گذشته مقایسه کرد. افراد در گذشته آنقدر تحرک و فعالیت داشتند که چربی مصرف شده بهاصطلاح به سوختوساز تبدیل میشد ضمن اینکه انواعمواد شیرینی و نوشیدنی و فستفودی نبود.
وی با تأکید بر اینکه امروزه چربیها تبدیل به سوختوساز نمیشوند بلکه در بدن مانا میمانند، تصریح کرد: وقتی گزینههایدیگری داریم کره ماده غذایی سالمی نیست.