شبهه
در روایتی از امام رضا‌علیه‌السلام نقل شده خداوند متعال در روز عید غدیر خم گناهان شصت‌ساله بندگان مؤمن را می‌بخشد.
آیا با این وصف نمی‌توان گفت مردم هرچه می‌خواهند می‌توانند گناه کنند زیرا در ایام عید یا حتی با خواندن چند دعا و آیه قرآنی گناهانشان پاک خواهد شد؟
پاسخ
در پاسخ به شبهه بالا باید به چند نکته مهم اشاره کنیم:
1ـ باید دانست که لطف و بخشش خداوند متعال که خود را با القابی نظیر رحمان، رحیم، غفار، تواب و... معرفی فرموده است آن‌قدر بسیار است که به هر بهانه ای به دنبال بخشش گناهان بندگان خویش است و همیشه آنان را به سوی خود می‌خواند.
با توجه به آیات قرآن، همه گناهان به جز شرک و ناامیدی از درگاه خدا، قابل بخشش هستند.
در آیه 53 سوره ی زمر می‌خوانیم:
«قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِن رَّحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ»
ترجمه: بگو: اى بندگان من كه در جنايت به خويش (به‌واسطه گناه) از حد گذشتيد، از رحمت خدا نوميد مگرديد، بىترديد خداوند همه گناهان را مىآمرزد، زيرا اوست آمرزنده و مهربان.
بنابرین هر بنده‌ای هرچند گناهان بسیاری داشته باشد، همیشه راه توبه و بازگشت به سوی خدا باز و هموار است.
البته گناهانی هم هستند که حق‌الناس محسوب می‌شوند و باید علاوه بر توبه، درصدد جبران و ادای حقوق اشخاصی بود که حقشان ضایع شده است.
2ـ امیدواری به بخشندگی و عطوفت پرودگار نسبت به بندگان، مجوزی برای ارتکاب دائمی به گناهان نیست و نباید در انجام گناه عمد و اصرار در کار باشد.
از آنجا که شیطان و هواهای نفسانی همیشه در کمین انسان نشسته‌اند، بنده ممکن است هر لحظه در اثر لغزش و غفلت به گناه بیفتد؛ لذا همیشه باید از گناهان گذشته استغفار کرده و مدام دست دعا به درگاه الهی برداشت، به آن امید که با شفاعت اهل‌بیت‌علیه‌‍‌السلام لطف و کرمش شامل حال ما بوده و از آتش دوزخ نجات یابیم.
رحمت پرودگار تا آنجاست که حتی با توبه و تداوم عمل صالح، گناهان به حسنات مبدل می‌شود.
3ـ با توجه به محتوای برخی روایات، بعضی ایام و اوقات بابرکت و حتی حضور در برخی مکان‌های مقدس، از جمله بهانه‌هایی است که خداوند رحمان و رحیم با توجه به حالات قلبی و درونی انسان، از گناه وی در گذشته و رحمت بی‌انتهای خود را شامل حال او می‌کند.
مثلا ماه مبارک رمضان و ایام پربرکت قدر، زمان مناسبی برای توبه از گناهان و آمرزش آن‌ها عنوان شده است و همچنین خواندن برخی دعاها و آیات قرآنی نیز در پاک شدن معاصی بی‌تأثیر نیستند.
اما در مورد این روایت باید گفت: روز عیدغدیر خم نیز به عنوان روز «اکمال دین و اتمام نعمت» از فضایل بی‌شماری برخوردار بوده و روزی است که در روایات از عید فطر و قربان برتر شمرده شده و برای آن، اعمال مستحبی بسیاری سفارش شده است.
یقینا این روز پربرکت نیز فرصتی است برای بندگان که از خدا برای خود و دیگران طلب آمرزش و مففرت کنند.
در این روایت امام رضا (ع) به یکی از یاران خود می‌فرماید: به راستی که روز غدیر خم در (میان اهلِ) آسمان مشهورتر است از روز غدیر در (میان اهلِ) زمین…
ای پسر ابی‌نصر! هر جا بودی، در روز غدیر نزد امیرالمؤمنین‌علیه‌السلام (در نجف) حاضر شو، که همانا خداوند (در این روز) برای هر مرد و زن مؤمن و مسلمان گناه شصت سال را می‌آمرزد، و از آتش می‌رهاند دو برابر آنچه رهانده در ماه رمضان و شب قدر و شب فطر...
به خدا سوگند اگر مردم فضیلت این روز را حقیقتا می‌شناختند، به راستی که ملائکه روزی ده بار دست در دست ایشان می‌گذاشتند، و اگر نبود اکراهم از طولانی شدن (سخن)، از (دیگر) فضائل این روز و آنچه خداوند عطا می‌کند به کسانی که آن را می‌شناسند، یاد می‌کردم آن‌قدر که به عدد شمرده نشود.
تهذیب‌الأحکام، جلد ۶، صفحه ۲۴ و بحار‌الانوار، جلد ۹۴، صفحه ۱۱۸
در مجموع باید گفت طبق آیات و روایات و ادله فراوان، روایت مورد بحث به لحاظ محتوا اشکالی ندارد و باید از هر بهانه و فرصتی که از سوی باری تعالی برای بندگان فراهم می‌شود، برای بخشش و تقرب سود جست.