ورق پاره‌ها
زینب یاری
توی پیاده‌رو ایستاده بود. کتاب‌هایش را ریخته بود توی یک زنبیل و گذاشته بود جلوی پایش. هر عابری که از پیاده‌رو می‌گذشت یک جلد از کتاب را می‌گرفت مقابلش. مردم بی‌تفاوت از کنارش عبور می‌کردند. برایشان مهم نبود که پیرمرد چه می‌گوید. هر کدام مشغول کار خودشان بودند. یکی هنزفری توی گوش بود و موزیک گوش می‌داد. دیگری بستنی قیفی‌اش را لیس می‌زد و از پشت عینک ته استکانی‌اش جوری پیرمرد را تماشا می‌کرد انگار که او عجیب‌ترین و مسخره‌ترین چیز دنیا است. دیگری سری تکان می‌داد و می‌گفت:
ـ نه پدر جان من اگر وقت داشتم یکم بیشتر می‌خوابیدم.
و دست‌های پیرمرد را پس می‌زدند و راهشان را می‌کشیدند به آن‌طرف خیابان. بعضی‌ها هم اصلا به خودشان زحمت نمی‌دادند که از مقابل پیرمرد عبور کنند. از دور دیده و ندیده راهشان را عوض می‌کردند.
کتاب‌ها نوشته خودش بودند. سال‌ها برای جمع‌آوریشان زحمت کشیده بود، قلم دست گرفته بود، فکر کرده بود و نوشته بود. روزی که داستان‌هایش را چاپ کردند بهترین روز زندگی‌اش بود. دوستان هم قطارش را جمع کرد در یک رستوران قدیمی در پایین شهر. ناهار خوردند، خندیدند و عکس گرفتند. با ذوق صفحه اول کتاب‌هایش را امضا می‌کرد و به دوستانش هدیه می‌داد. خوش خط و با سلیقه و وسواس اسمش را می‌نوشت و بعد قشگترین امضا زندگی‌اش را زیرش می‌انداخت. ولی کم‌کم که گذشت ته دلش خالی شد. فکر می‌کرد مردم عاشق شعر و داستان و ترانه‌اند اما...
کتاب‌ها را چیده بود توی کتاب‌خانه. بیشتر قفسه‌ها را پر کرده بود. کتاب‌خانه‌اش درست مقابل تخت خوابش بود. از دیدن کتاب و کتاب‌خوان لذت می‌برد. ولی حالا کتاب‌ها را که می‌دید غصه می‌خورد. قلبش درد می‌گرفت و تیر می‌کشید. دست می‌گذاشت روی قلبش و چشم‌هایش را می‌بست. دوست نداشت نگاهش به کتاب‌ها بیفتد. از انگشتانش خجالت می‌کشید. از انگشت دست راستش که کج وکوله شده بود، از فروغ زنش که عمری به او وعده و وعید داده بود.
ـ یه روز کتابم چاپ میشه اونوقت می‌بینی چطور مردم کوچه و بازار از داستان‌ها و نوشته‌های شوهرت حرف می‌زنند.
از نگاه‌های فروغ فراری بود از اینکه تمام پس‌انداز او را صرف چاپ کتاب‌هایی کرده بود که مردم حتی حاضر نمی‌شدند نگاهی به آن بیاندازند. از تصویری که از خودش توی ذهن فروغ ساخته بود بیزار بود. حالش از خودش بهم می‌خورد.
نمی‌دانست غصه‌اش بیشتر برای کتاب‌های خودش باشد یا برای مردم.
ـ چنده قیمت کتابات حاجی؟
ـ خندید دوید جلو و گفت ده تومن، تخفیف هم میدم اگر بخوای.
ـ ده تومن... چه خبره؟ من با ده تومن چهارتا ساندویچ می‌خرم تا دو روز می‌خورم.
-کجاست ساندویچیت آدرس بده مام بریم.
دلش درد گرفته بود.
ـ عمو جون چنتا از کتابات رو فروختی؟
ـ هنوز که هیچی ولی می‌فروشم بالأخره.
ـ ای بابا عمو تو هم دلت خوش بود به خدا زدی تو این کار.
و رویش را برگرداند سمت مادرش.
ـ مامان امروز وقت آرایشگاه دارم ها، می‌خوام ناخن بکارم. ناخن کاره ماهی یه بار میاد تو این آرایشگاهه می‌دونی از کی ازش وقت گرفتم؟ الان 4 پنج ماهی میشه.
ـ چقدر می‌گیره حالا؟
ـ مفت، دویست و پنجاه ولی کارش خیلی خوبه. تضمینی ناخن می‌کاره. خیلی از دوستام کاشتن می‌دونی چقدر کلاس داره؟ یه لاک آبی لاجوردی هم بگم بزنه وای جیگر میشه ها...
دوباره نگاهی به کتاب‌های توی زنبیلش انداخت و نگاهی به انگشتانش. انگشت سومش از بغل پینه بسته بود.
ـ حالا غصه نخور عمو یکی هم پیدا میشه کتابای شما رو بخره. زیاد بهش فکر نکنید. نگاهی به ناخن‌های برادرزاده‌اش کرد و به موهای شرابی رنگش که مقابل آینه داشت بابلیسشان می‌کرد.
ـ میگم عمو می‌خوای کتابات رو ببر مدرسه‌ها بفروش، ها؟ هرچند فکر نمی‌کنم دیگه کسی کتاب بخونه.
چیزی روی دلش سنگینی می‌کرد و مثل چنگ انداختن دلش را می‌سوزاند. دیگر نتوانست بماند و شانه زدن موهای برادرزاده‌اش را نگاه کند. چیزی داشت مغزش را می‌خورد. کتاب‌ها را زد زیر بغلش و از خانه بیرون رفت. میدان شهر شلوغ بود. مردم در رفت و آمد بودند. تمام کتاب‌ها را ریخت روی زمین و فندک زد. چیزی نگذشت که تمامشان شدند خاکستر.
کمی‌آن‌طرف تر آرایشگاهی زنانه بود که زن‌ها مقابلش جمع شده بودند تا درهایش باز شود.