
ویتامینها؛ کمبودها و هشدارها
یک رژیم غذایی مغذی و متعادل میتواند فواید سلامت مختلفی را ارائه کند. در مقابل، یک رژیم غذایی فاقد مواد مغذی ممکن است موجب بروز علائم ناخوشایند مختلفی شود. درواقع بدن از طریق این علائم تلاش میکند نسبت به بروز مشکل هشدار دهد. اگرچه مراجعه به پزشک بهترین روش برای تشخیص کمبود مواد مغذی در بدن محسوب میشود، اما توجه به علائمی که از این شرایط حکایت دارند هم برای مدیریت این کمبود قبل از بروز بحران مؤثر است.
علائم کمبود ویتامین A
خشکی چشم
کمبود ویتامین A اغلب در چشمها آشکار میشود زیرا مصرف بتا کاروتن - پیشسازی برای ویتامین A - اغلب برای سلامت مطلوب چشم توصیه شده است. کمبود ویتامین A اغلب در افرادی که از خشکی چشم رنج میبرند، مشاهده میشود. خشکی ملتحمه اغلب یکی از علائم کمبود شدید ویتامین A است.
شبکوری
به گفته سازمان بهداشت جهانی، کمبود ویتامین A دلیل اصلی نابینایی قابل پیشگیری بین جوانان بهویژه در
کشورهای در حال توسعه است. بنابر برآورد این سازمان، سالانه حدود 500 هزار کودک
بینایی خود را به واسطه کمبود ویتامین A از
دست میدهند.
زنان باردار، بهویژه آنهایی که به
خدمات درمانی مناسب دسترسی ندارند، در سه ماه سوم بارداری به همان اندازه نسبت به
کمبود ویتامین A آسیبپذیر هستند.
کمخونی
اگر ابتلا به کمخونی یا آنمی - کمبود گلبولهای قرمز خون - در شما تشخیص داده شده است و درباره دلیل اصلی آن مطمئن نیستید
باید سطوح ویتامین A بدن
خود را کنترل کنید. افرادی که با کمبود این ویتامین مواجه هستند ممکن است دارای
سطوح آهن کم باشند که میتواند به کمخونی منجر شود.
برخی پژوهشها نشان دادهاند که اگر
کمبود ویتامین A دلیل کمخونی باشد، روشهایی برای بهبود
آن وجود دارد. مصرف میوههایی حاوی این ویتامین و در قدم بعدی مصرف مکملهای
ویتامین A با تجویز پزشک میتواند به پیشگیری از
کمخونی فقر آهن و همچنین بهبود این شرایط کمک کند.
علائم کمبود ویتامین B
زخمهای دهان
بروز زخمهای دهان یکی از نشانههای قابل توجه کمبود ویتامین B12 در بدن است. مصرف این ویتامین به میزان کافی میتواند از بروز
آفتهای دهان پیشگیری کند.
سرگیجه
بسیاری ازبیماران مبتلا به کمبود ویتامین B12 سرگیجه
را نیز تجربه میکنند. این به دلیل آن است که همانند کمبود ویتامین ،Aکمبود ویتامین B میتواند
به کمخونی منجر شود که به معنای تعداد کم گلبولهای قرمز سالم در بدن است و میتواند
در جریان اکسیژن به مغز اختلال ایجاد کند.
تپش قلب
آیا گاهی اوقات احساس میکنید که قلب شما میخواهد از سینه
بیرون بزند؟ کمخونی ناشی از کمبود ویتامین B12 میتواند
موجب این علامت شود. در صورت عدم درمان، کمخونی میتواند به برخی عوارضی جدی منجر
شود که تپش قلب یکی از آنها است. دریافت ویتامین B به
میزان کافی میتواند به بهبود این شرایط کمک کند.
التهاب پوست
کمبود ویتامین B2 که به نام ریبوفلاوین نیز شناخته میشود میتواند به روشهای مختلفی خود را نشان دهد. التهاب پوست یکی از نشانههای کمبود این ماده مغذی است. اگر یک رژیم غذایی سخت و محدودکننده را دنبال میکنید یا به مشکلات گوارشی، مانند بیماری سلیاک، مبتلا هستید باید توجه ویژهای به این علامت داشته باشید.
علائم کمبود ویتامین C
چین و چروک پوست
سطوح بسیار کم ویتامین C نشانههای پیری از جمله بروز چین و چروک
را افزایش خواهد داد. این به دلیل آن است که ویتامین C در
تولید کلاژن، پروتئینی که مسئول انعطافپذیری و حفظ جوانی پوست است، نقش دارد. با
افزایش مصرف میوهها و سبزیجات سرشار از ویتامین C میتوانید
به میزان قابل توجهی از بروز نشانههای پیری پوست پیشگیری کنید.
شکستگی رگهای خونی در پوست
بروز چین و چروک تنها نشانه کمبود ویتامین C در بدن نیست. کمبود این ماده مغذی میتواند به شکستگی رگهای
خونی در پوست نیز منجر شود. اگر فکر میکنید کمبود ویتامین C دلیل
بروز مشکلات پوستی است، این امید وجود دارد که با درمان آن، علائم نیز پس از مدتی
برطرف شوند.
تورم لثه
علائم کمبود ویتامین C میتوانند در دهان شما پنهان شده باشند. کمبود این ماده مغذی اغلب میتواند خود را در دهان و به واسطه لثههایی متورم، قرمز و تحریک شده نشان دهد. اگر لثههای شما بیش از حد حساس شدهاند و از دلیل بروز این شرایط مطمئن نیستید میتوانید کمبود ویتامین C را به عنوان یکی از دلایل احتمالی مد نظر قرار دهید.
علائم کمبود ویتامین D
مشکلات خواب
کمبود ویتامین D میتواند
با تغییرات بسیاری در شرایط خواب مانند ساعات خواب کمتر و کیفیت پایینتر خواب
مرتبط باشد. همچنین، این شرایط با افزایش التهاب بینی و لوزه پیوند خورده است که
میتواند به آپنه خواب و اختلال در خواب منجر شود. تحقیقات متخصصین نشان میدهد که
خطر اختلالات خواب در افرادی با سطوح پایین ویتامین D به میزان پنجاه درصد
بیشتر بوده است.
ریزش مو
ریزش مو میتواند یکی از نشانههای قابل
توجه کمبود ویتامین D باشد.
این ماده مغذی برای سنتز کراتین، پروتئینی که در شکلگیری مو نقش دارد، نیاز است.
تغییرات خلقی
ویتامین D افزون
بر سلامت جسمانی، بر سلامت روانی انسان نیز تأثیرگذار است. اگر با کمبود این ماده
مغذی مواجه باشید، ممکن است متوجه تغییراتی در شرایط خلقی کلی خود مانند احساس
خستگی یا تجربه نشانههای افسردگی شده باشید. پیوند بین خلقوخو و سطوح ویتامین D با سروتونین که به نام هورمون شادی نیز شناخته میشود، مرتبط
است. ویتامین D به حفظ سطوح مطلوب سروتونین در مغز کمک میکند.
بهبودی کند زخمها
اگر زمان زیادی طول میکشد تا زخمها و دیگر آسیبهای پوستی
شما بهبود یابند، این میتواند علامتی از کمبود ویتامین D باشد.
این ماده مغذی در بسیاری از فرآیندهای بدن نقش دارد و زمانی که با یک آسیبدیدگی
مواجه هستید، مقادیر بالاتری از ویتامین D برای
بهبودی مناسب نیاز است. ویتامین D بر
رشد سلولی تأثیرگذار است و آن را تنظیم میکند، در نتیجه، سطوح کافی از این ماده
مغذی برای تشکیل پوست جدید نیاز است.
علائم کمبود ویتامین E
دشواری در حفظ تعادل
اگرچه کمبود ویتامین E نادر است، این شرایط گاهی اوقات در افراد مبتلا به فیبروز کیستیک یا بیماری سلیاک دیده میشود. مشکلات حفظ تعادل یکی از نشانههای شایع این شرایط است. بهطور خلاصه، اگر بهطور مکرر زمین میخورید و میدانید که در معرض خطر کمبود ویتامین E قرار دارید، مراجعه به پزشک و بررسی سطوح این ماده مغذی بهترین اقدام است.
درد عصبی
درد عصبی که کلینیک کلیولند آن را در قالب احساس سوزش، چاقو
خوردن یا تیر خوردن تعریف میکند میتواند بهواسطه کمبود ویتامین E شکل بگیرد. نتایج
یک مطالعه نشان داد بیماران مبتلا به کمبود ویتامین E که
به مدت نه ماه با دریافت این ماده مغذی تحت درمان بودند، بهبود درد عصبی خود را
تجربه کردند.
درد عضلانی
ویتامین E نقش
چشمگیری در حفظ عضلات بدن انسان دارد. مطالعهای
نشان داد سوژههایی که روزانه 400 واحد بینالمللی ویتامین E دریافت
کرده بودند، کاهش آسیب عضلانی را تجربه کردند.
این در شرایطی است که افراد بسیاری
متوجه این مسئله نیستند که دردهای عضلانی میتواند نشانهای از کمبود ویتامین E باشد. البته، احساس درد پس از انجام ورزش دلیلی برای نگرانی
نیست، اما اگر بهطور مداوم با احساس ضعف و درد در عضلات خود مواجه هستید و زندگی
کمتحرکی دارید باید به این شرایط توجه داشته و برای بررسی دقیقتر به پزشک مراجعه
کنید.
علائم کمبود ویتامین K
مشکلات لخته شدن خون
ویتامین K نقش مهمی در هموستاز یا لخته شدن خون دارد. افراد مبتلا به مشکلات جذب مواد مغذی مانند فیبروز کیستیک، بیماری سلیاک، کولیت اولسراتیو و سندرم روده کوتاه باید توجه ویژهای به شرایط لخته شدن خون داشته باشند زیرا در معرض خطر بیشتری برای کمبود ویتامین K قرار دارند.
کبودی مکرر
آیا پوست شما به راحتی و با هر برخوردی کبود میشود؟ اگر اینگونه است، کمبود ویتامین K را میتوانید به عنوان یکی از دلایل احتمالی مدنظر قرار دهید.