
صدیقه شاهسون
مرد با دستمال کاغذی، پیشانی عرق کردهاش را پاک کرد. زهره میان درگاهی اتاق ایستاد و با نگاه پر از سؤالش زل زد به مرد زندگیاش.
ـ چی شده جلال؟ بازم همون درد لعنتی!
مرد سر تکان داد و روی لبه تخت نشست. زهره هراسان به طرف آشپزخانه دوید و با لیوان آب و قرصی در دست برگشت. قرص را با فشار دو انگشتش از پیله پراند و لیوان را جلوی دهان او گرفت.
ـ بگیر، زود بخور تا دردش بیشتر نشده. کار خوبی کردی امروز سر کار نرفتی.
مرد قرص را با جرعهای آب قورت داد. روی تخت رفت، پتو را روی سرش کشید و در خود مچاله شد. صدایی آرام از زیر پتو گفت: «زهره، لطفا میری، سرم خیلی درد میکنه میخوام تنها باشم، درم پشت سرت ببند.» زن نگاه نگرانش را از مرد گرفت و بی هیچ حرفی از اتاق بیرون رفت.
مرد که از نبود زهره در اتاق مطمئن شد، پتو را پس زد و از جا برخاست و اولین کاری که کرد کلید را توی در چرخاند و از قفل شدن در مطمئن شد. بوی بارانی که دیشب بر پیکرههای سنگی و سیمانی شهر باریده و شهر را شسته بود، از پنجره نیمه باز اتاق به داخل نفوذ میکرد. مرد گوشی تلفن همراه را برداشت. روی لبه تخت نشست و شماره گرفت:
ـ الو... سلام رضا... خوبی... ممنون منم خوبم... نه فکر نکنم امروز بتونم بیام... از شانس من زنم امروز مرخصی گرفته و اصرار داره با من بیاد مغازه... فکر کنم یه بو هایی برده... آره میدونم امروز روز تولدشه... خیلی دلم میخواست بیام ولی... بهش بگو اگه تونستم سعی میکنم عصر بیام... خدا حافظ.
گوشی را روی حالت سکوت گذاشت و نشست. نگاهش مثل کبوتری از پشت شیشه گذشت و بر سر منظره باران خورده بیرون، چرخی زد. نیمی از پیادهرو و خیابان، از پشت ساختمان بلند جلوی پنجره پیدا بود. شاخههای درخت نارون کنار خیابان، به دست نسیم تکان میخورد. باران تمام شهر را شسته بود و آسمان آبی و زلال مثل کف حوض خانه مادر جان میدرخشید. یاد حوض شش ضلعی خانه مادر جان که افتاد؛ صدای دلسوزانه او را که پشت کلی ریشخند، پنهان شده بود، شنید:«جلال مادر الهی قربونت برم، تا کی میخوای منتظر بمونی... سن شما داره بالا میره؛ من نمیگم طلاقش بده؛ نه. زهره زن خوبیه فقط میگم...» و جلال همیشه به اینجای حرف او که میرسید، میخندید و سر حرف را میپیچاند. او سالها بود بیمقصد در کوچه سرگردانی دور میزد و روزنهای برای در رفتن از بن بستش نداشت.
مرد هنوز در شش ضلعی افکارش دور میزد که تصویر خودش را در دل آینه قدی دید. این روزها موهای سفید روی سرش بیشتر شاخ و برگ میداد و آن چهره شاد و سر زنده را، به مردی چهل ساله با سر و ریش جو گندمی نزدیکتر میکرد. دوباره نشست. دلش برای او و دستان کوچک و ظریفش که روی صورتش میکشید و دور گردنش حلقه میشد، تنگ شده بود. برای موهای بلند و طلایی رنگش که مثل آبشار از شانههایش سرازیر شده بود.
مرد به ساعت نگاه کرد. این پنجشنبه با وجود زهره در خانه، ثانیهشمار ساعت انگار که وزنه سنگینی به آن بسته باشند کند تر حرکت میکرد.
بیاختیار نگاه سرگردانش روی وسایل جلوی آینه سُر خورد. چهره خندان زهره از میان قاب عکس به او خندید. دلش هم برای زهره و هم برای کسی که این روزها در خانه قلبش جا باز کرده بود، تپید. دوباره روی تخت دراز کشید. پلکهایش را روی هم چسباند. مردمک چشمانش زیر پلکهایش لرزید. چون کودکی میماند، که به زور زیر پتو بچپانندش و وادارش کنند، بخوابد. همه تنش به خارش افتاده بود. دیگر داشت کلافه میشد. طولی نکشید که پلکهایش مثل پیله نخود فرنگی که دیروز زهره پاک میکرد، از هم باز شد و نگاهش بیرون جهید و به سقف اتاق خیره شد. زندگی تکراریاش مثل آلبوم عکسهای قدیمی، از جلوی دوربین احساسش گذشت.
از روز آشناییاش با زهره بیست سال میگذشت؛ بیست سالی که هر روزش مثل هم بود. زن و مرد سعی میکردند با دلخوشی داشتن یکدیگر، روزگار را سپری کنند. اما گاه نیش و کنایه فامیل و آشنا، یا تلنگر یک همسایه، یا دیدن شیرین زبانیهای کودکی، دست روی تکه گمشده پازل زندگیشان میگذاشت. همه فکرشان این بود که با گرمای وجود همدیگر، زندگی را گرم نگه دارند. با این حال خانه مثل خانه پیرزن، پیرمردها میشد؛ ساکت و بدون هیجان، با اجاقی کور!
جلال سعی خودش را میکرد که زیاد به این مساله حل نشدنی فکر نکند؛ اما نگاهی که همین چند وقت پیش از میان مردمک شفاف چشمانی معصوم، به او دوخته شده بود؛ هر روز امیدش را به زندگی پر نشاطتر، بیشتر میکرد. آن نگاه مثل صاعقه به جانش نشسته بود و دورنش را گرم کرده بود.
مرد چند دور فضای خالی کنار تخت را قدم زد و نفسی بیرون داد.
ـ خدایا تو بگو چیکار کنم... قول داده بودم هر پنجشنبه بهش سر بزنم. اونم این پنجشنبه که گفت تولدشه! میدونم اونم به من دل بسته! نه میتونم راحت به زهره بگم، نه میتونم علاقهای رو که به اون پیدا کردم، قایم کنم. میترسم اگه بهش بگم بازم مخالفت نشون بده، یا فکر کنه اصرارم برای اینه که عیبشو تو سرش بزنم.
لرزش گوشی تلفن همراه، مرد را به سمت خود کشاند. یک پیام دریافتی داشت.
ـ آقا جلال بدجوری به خودت عادتش دادی. دختر بیچاره وقتی فهمید نمیای کلی پکر شد. من میگم بهتره قضیهرو صاف و پوست کنده به خانمت بگی... شاید نظرش عوض شه... بالأخره اونم احساس داره حتما کوتاه مییاد.
مرد به سمت در رفت و پشت آن دو زانو نشست. نگاهش را مثل دوربینی دقیق از سوراخ کوچک جا کلیدی رد کرد. کفشهای پاشنهدار زن توی جا کفشی رو برو و بوی سرخ شدن سبزی قرمهای که از آشپزخانه میآمد، نشان از خانه بودن او داشت. مرد گوشش را به در چسباند که ناگهان صدای چند تقه به در اتاق و بالا پایین رفتن دستگیره آن، او را از جا پراند.
ـ جلال، جلال... سر دردت بهتر شد؟ چرا درو قفل کردی؟ میشه بگی این کارا یعنی چی؟
مرد آب دهانش را قورت داد و سریع از در فاصله گرفت.
ـ آره زهره، بهترم... نمیدونم چرا قفل کردم! چند لحظه صبر کن الان میام باز میکنم.
ـ نه نمیخواد... جلال، امروز تصمیم داشتم پیشت بمونم؛ ولی خانم صبوری زنگ زد. یه مشکلی براش پیش اومده، از من خواهش کرده برم جاش وایسم؛ خواستم ببینم بهتری؟
ـ آره بهترم. دردش کمتر شده. تو برو منم احتمالا بهتر بشم میرم مغازه. قبض برقم بذار رو جا کفشی یادم باشه پرداختش کنم میبرم.
ـ پس من دارم میرم بیمارستان... کاری نداری؟
ـ نه مواظب خودت باش
ـ باشه تو هم همینطور... خداحافظ.
مرد وقتی از صدای ساییده شدن پاشنه کفش و باز و بسته شدن در، مطمئن شد که زن بیرون رفته است؛ از روی لبه تخت بلند شد. قلبش مثل گنجشکی کوچک همچنان زیر جیب پیراهن یاسی رنگش، بالا و پایین میپرید. گوشی را برداشت و پیامهای رد و بدل شده را حذف کرد. در کمد را گشود. شلوار سورمهای رنگش را از میان لباسهای مرتب چیده شده داخل قفسه، انتخاب کرد و پوشید. یقه پیراهنش را صاف کرد. ادوکلنی را که همین چند روز پیش، زهره روز سالگرد ازدواجشان به او هدیه داده بود، برداشت و زیر گوشش فشرد. ذرات ریز عطر نوک دماغش را سوزاند و تا عمق نفسش بالا رفت. با برس موهای جو گندمیاش را حالت داد. گوشی را توی دست گرفت و در حالی که قفل در را باز میکرد، شمارها را فشرد.
ـ الو سلام... آره دارم میام... نه، هنوز بهش نگفتم... حالا باشه سر فرصت باهاش حرف میزنم... نه الان خونه نیس... به عسل بگو من سر قولم هستم... یه کادو براش بگیرم، میام... خداحافظ.
از اتاق که بیرون رفت، کفشهایش را برداشت.
ـ میگم آقا جلال بد نیس یه آبی به صورتت بزنی... مثلا خواب بودیها!
به طرف آشپزخانه رفت. مشتی آب به صورت زد. همین که خواست از آشپزخانه بیرون برود، وجود کسی که چون مجسمه به سینه کاناپه چسبیده بود و نگاه یخیاش را به او دوخته بود؛ مرد را سر جایش میخکوب کرد. زهره به جلال خیره ماند. نمیدانست گره اخمهایش را کورتر کند، یا بغض بادکرده میان آروارههایش را فرو بدهد. سعی کرد آرام باشد، آرامتر از همه این بیست سال. چادرش را که میان دستانش میفشرد، کنار گذاشت. گوشه لبش به پرش افتاد و شقیقههایش داغ شدند.
ـ بهت حق میدم جلال... بالأخره تو هم حقته که بچه داشته باشی. حقته که از زندگیت لذت ببری، منم باید با شرایطم کنار بیام... ولی جلال این راهش نبود... همیشه از یه همچین روزی میترسیدم...
مرد نفس عمیقی کشید. سعی کرد خودش را خونسرد نشان بدهد. دستی لای موهایش کشید و حالتشان را بهم زد.
ـ زهره جان داری اشتباه میکنی... خواهش میکنم زود قضاوت نکن.
ـ دیگه چقد صبر کنم؟ چند وقته به رفتارهات مشکوک شدم! هی به خودم میگم جلال از اوناش نیس... فکر نمیکردم اینجوری بخوای...
مرد وسط حرف زن پرید.
ـ نه به جون مادر جون، به خدا من بدون تو هیچ تصمیمی نگرفتم. من فقط یه کم باهاش دوست شدم.
تُن صدای زن بالا رفت.
ـ بسه دیگه جلال... فقط یه کم باهاش دوست شدم! میخواستی براش کادو بگیری، منم غریبه بودم!
مرد گوشی را روی اُپن گذاشت. جلو رفت و رو بروی زهره نشست. زن قطره اشکی را که روی گونهاش غلطید، با زیرکی پاک کرد.
ـ آخر همون کاری رو کردی که ازش میترسیدم.
مرد با دستپاچگی ادامه داد: «باور کن دیگه همین روزها میخواستم جریانو بهت بگم.» زن آهی کشید.
ـ جلال نمیخواستم تو رو در واسی بمونی. وقتی فهمیدم نمیتونم بچه دارشم، خودم ازت خواستم از زندگیت برم بیرون... گفتم بذار برم، چون از این روزها میترسیدم. اصرار مادرت رو که برای بچهدار شدنت دیدم...
بغضش ترکید و با نم اشک روی صورتش ادامه داد: «اما... اما... فکر نمیکردم اونقدر بی انصاف باشی که بخوای اینجوری بهم خیانت کنی!»
مرد نزدیکتر شد. دستان سرد زهره را در دست گرفت.
ـ خواهش میکنم عجله نکن. منم هنوز مثل ده سال پیش دوستت دارم. بچه تو زندگی مهم هست اما نه به قیمتی که تو رو از دست بدم.
دریای آبی چشمان زن متلاطم شد و اشک بیشتر پشت مژههایش موج انداخت. دستش را از میان دست مرد کشید.
ـ جلال، از من توقع نداشته باش به مفخیکاریهای این چند وقت تو شک نکنم! این عسل خانوم کیه که کامت رو شیرین کرده! کیه که این روزا حواست پرتت کرده... من و تو پنهون کاری نداشتیم که بخوای درو قفل کنی، تلفنی حرف بزنی...
مرد نمیدانست چطور سر حرف را باز کند که زهره گفت: «رفتارت منو مجبور کرد امروز بهت دروغ بگم و نقش بازی کنم. تو صبح میخواستی بری مغازه اما همین که من گفتم مرخصی گرفتم باهات بیام مغازه؛ هم کمک حالت باشم، هم یه کم حال و هوام عوض شه، تو کارو تعطیل کردی. هر چند وقتی میام اونجا، با دیدن اون همه لباس بچه...» زن بقیه حرفش را قورت داد. مرد از جا بلند شد و چند قدم جلو رفت. با تردیدی که میان لکنت زبان و پرش کوشه چشمش پیدا بودگفت: «ب...بین، زهره من به تو درو...غ نگفتم، فقط یه موضوعی رو برای مدتی ازت مخفی کردم! اونم به خاطر اینکه ترسیدم به حرمتی که این چند سال برای زندگیمون نگه داشتم، شک کنی. تازه ترسیدم مثل همیشه باهام مخالفت کنی. من امروز بهش قول داده بودم چون روز تولدشه، حتما برم بهزیستی!»
تعجب و کنجکاوی زیر پوست صورت زن جوشید. به دهان مرد چشم دوخت.
ـ ببین زهره، آقا رضا اون دوستم که تو بهزیستی کار میکنه، میشناسیش که؟ یه روز که بچهها رو از مدرسه به بهزیستی بر میگردوندن، جلوی مغازه نگه داشتن، آقا رضا اومد تو مغازه که سفارش لباس بچهها رو که براش آماده کرده بودم، ببره. یدفعه راننده با یه دختر کوچولو از ماشین پیاده شدن. دختره دندون لقش میافته. آقا رضا آوردش تو مغازه که دهنشو بشوره. اون روز نگاه دخترک و شیرین زبونیهاش خیلی به دلم نشست. رضا که علاقه منو به دختره دید، ازم خواست که گاهی یه سری به بچهها بزنم. گفت اونام خوشحال میشن اگه کسی بهشون محبت کنه. همین.
زهره بهتزده به مرد مینگریست، نمیتوانست به راحتی همه چیز را باور کند که جلال گفت: «راستش از اون روز به بعد گاهی به بهزیستی و عسل کوچولو سر میزنم. نمیدونم چی شد. باور کن اونقده چشماش و اون نگاهش معصوم بود که دلمو برد.» مرد با گفتن ماجرا رؤیاهایش را چون قاصدکی به شانه زمان سپرد. احساس سبکی کرد و نفس توی سینهاش را بیرون داد. زهره همچنان نگاه متعجبش را به مرد دوخته بود.
ـ برا چی به من نگفتی؟ برا چی به بچهای که معلوم نیست پدر و مادرش کی هستن، دل بستی؟
ـ زهره این حرفا چیه... آخه گناه اون بچهها چیه که بی کس و کار شدن. یعنی تو میگی چون بابا مامان ندارن محکومن که یه عمر تشنه محبت بمونن! باور کن از وقتی باهاش آشنا شدم، هم روحیه خودم بهتر شده، هم اون طفل معصوم خوشحالتر شده... به نظر من اشکالی نداره، حالا که ما نمیتونیم بچهدار شیم یه بچه رو...
زن انگشت اشارهاش را سمت مرد گرفت.
ـ باز دوباره شروع نکن جلال. تو که میدونی خانوادهات، بخصوص مادرت چقد رو این موضوع حساسن.
مرد از موضع خودش عقبنشینی نکرد و ادامه داد: «زهره من مطمئنم اگه تو هم اونو ببینی... ازش خوشت میاد. تازه اگه تو راضی باشی، حرف دیگران برای من اصلا مهم نیس.»
ـ ولی جلال به آخرش فکر کردی؟ به این که وقتی بزرگ بشه، همه عمری رو که براش گذاشتیم فراموش میکنه و میره!
مرد که دیگر از پا فشاریه زهره حوصلهاش سر رفته بود به سمت کتش رفت.
ـ زهره ازت خواهش میکنم، اگر هم قراره راضی نشی و همون بحثهای قدیمی رو ادامه بدیم، حداقل بذار با خیال راحت برم بهش سر بزنم... من امروز بهش قول دادم. و الانم تصمیم دارم برم اونجا.
مرد سرش را پایین انداخت و با لحنی آرامتر ادامه داد: «نمیدونی وقتی دستشو دور گردنت حلقه میکنه و میگه دوستون دارم چه کیفی داره... یا وقتی برق شادی تو چشماش پیدا میشه چه حال خوبی به آدم دست میده! دیگه داره دیر میشه، من دارم میرم.»
شک و نگرانی از چهره زن رنگ باخت. حسی غریب او را به سکوت کشاند.
مرد پشت پنجره ایستاد و کتش را پوشید. به طرف جاکفشی رفت و کفشهایش را به پا کرد. سر بر گرداند و به زهره نگریست. او همچنان انگشتان باریک و کشیدهاش را در هم میفشرد. در ورودی را باز کرد و جلوی آن ایستاد. دل و نگاهش را به دهان زن سپرد؛ اما او همچنان ساکت و سر به زیر در افکارش غوطهور بود. چهرهاش را آرامشی بعد از طوفان در برگرفته بود. مرد به آرامی از در خارج شد، که صدای زهره را از پشت سر شنید.
ـ ج...لال... چند دقیقه صبر کن شاید... شاید باهات اومدم.
لبخند چون جوانههای درخت نارون بر لبان مرد شکفت.