
فرزانه مصیبی
اینقدر میدانم که باید کاری را که مطمئنی درست است و به خودت آرامش بدهد.، انجام داد. اینکه دیگران چی میگویند پشت سرت، یا چه رفتاری توی رویت با تو دارند مهم نیست. اینکه بچههای من پس فردا بزرگ شوند و از من بپرسند عکس عروسیات کو؟ مسخرهترین دلیل برای کنار گذاشتن هدفم میتواند باشد. روز ۲۴ دی تصمیم گرفتم مثل بقیه آدمهای دنیا یک عروسی عادی و معمولی و روی روال و مرسوم نداشته باشیم. وقتی تصمیمم را با کیوان در میان گذاشتم، هیچی نگفت و فقط نگاهم کرد. رفت دو لیوان نسکافه خرید و آورد نشست روی نیمکت سرد پارک. بعد همانطور که لیوانها توی دستش بود و بخار آنها توی صورتش میخورد، گفت:
ـ میشه یک بار دیگه توضیح بدی؟ من اصلا چیزی از حرفهات نفهمیدم.
پدر کیوان وضع مالی خوبی داشت. نه خیلی آنچنانی، اما به اندازهای داشت که بهترین جشن عروسی را برای ما برگزار کند. باغ تالار بزرگ و معروفی را به ما معرفی کرده بود. رفتیم و دیدیم. انصافا خیلی قشنگ بود. شیک و چشم پر کن. با منوی غذای خیلی پر و پیمون و حتی عجیب و غریب.
خب فکر کردم کدام دختر احمقی است که به همچین عروسی نه بگوید. ذوق زده و خوشحال بودم اما ته دلم راضی نبودم. کیوان که مرا دم در پیاده کرد، هم خوشحال بودم و هم گیج. نمیفهمیدم چرا عذاب وجدان داشتم به خاطر جشن عروسی. انقدر ذوق زده و سریع پیاده شدم و دویدم سمت در خانه که کیفم را داخل ماشین جا گذاشتم. دستم را گذاشته بودم روی زنگ و حواسم نبود که بردارم. یک دفعه کیوان از پشت سر صدایم کرد. برگشتم، کیفم را دو دستی گرفته بود جلوی صورتش. از آن طرف هم مامان از پشت آیفون داد میزد:
ـ کیه؟ کیه ؟چی شده؟ چرا اینجوری زنگ میزنی؟
کیف را از کیوان گرفتم و دیدم صورتش از خنده سرخ شده، داشت ریسه میرفت.
به مامان گفتم: «منم مامان، الان میام.»
برگشتم رو به کیوان و گفتم:
ـ خیلی بدجنسیها. چرا میخندی؟
ـ والا منم جای تو بودم، همچین... قاه قاه قاه... پسر خوشتیپی.... و... سربه زیری... همچین تالاری... قاهقاه... والا زودتر....
با کیف به شوخی زدم روی بازوش :
ـ بله خب که چی؟ لیاقتش رو داشتم..."
کیوان از خنده اشکهایش سرازیر شده بود و همانطور بریده بریده میگفت:
ـ آره خب بدو... به مهناز زنگ بزن... همه ....
***
انقدر هیجان زده بودم که نمیدانستم برای مامان چطوری توصیف کنم. از قاشق و چنگالهای قشنگش تعریف کردم. مامان گفت:
ـ یعنی همچین تالاری هیچی واسه تعریف نداره؟ فقط قاشق چنگالهاش قشنگ بود؟!
ـ نه. کفپوشهاش، ظرفهاش، وای مامان لوسترهاش، میز و صندلی سلطنتی. جایگاه عروس داماد رو باید ببینی مامان. وای خدا چه حیاطی داشت... آبنماهاش...
خلاصه هی گفتم و گفتم و جزء به جزء تعریف کردم تا اینکه چای که مامان آورده بود سرد شد. دست آخر مامان دستهایش را رو به آسمان بالا برد و گفت:
ـ خدا رو صد هزار مرتبه شکر که تو خوشحال و راضی هستی. انشالله خدا به همه بده. ولی مادر این همه ریخت و پاش هم خوب نیست. خدا رو خوش نمیاد.
ـ راستش ته دل خودمم یه جوریه. ولی انقد گشتیم دنبال تالاری که روز عروسی حضرت زهرا و علی خالی باشه خسته شدیم. به خدا اصلا باورم نمیشد اینجا خالی باشه. وقتی گفتیم مراسممون این روز هست و مسئولش گفت اون روز خالیه و میتونیم قرارداد ببندیم از خوشحالی میخواستم جیغ بزنم. آخه میدونی که تنها شرطی که از روز اول واسه کیوان گذاشتم همین بود که عروسیمون روز عروسی حضرت زهرا باشه.
حلقه اشک توی چشمهای مامان نشست و گفت:
ـ خدا رو شکر عزیزم. راستی امروز تو تاکسی خانم صابری رو دیدم. انقدر شکسته شده بود اصلا نشناختمش.
ـ وای خیلی خانم نازنینی بود. از دخترش سوسن چه خبر؟ بچه داره؟
ـ نه بابا! بچه کجا بود؟ هنوز عروسی نکرده.
بلند شدم، چایهای سرد را برداشتم و در همان حال که میرفتم سمت آشپزخانه پرسیدم:
ـ چرا مامان؟ یعنی به هم خورده؟ دامادشون که خیلی پسر خوبی بود.
ـ نه به هم نخورده. مگه از داماد اونا بهتر هم پیدا میشه؟
لبهایم را جمع کردم و گفتم:
ـ ا... مامان کیوان به این خوبی.
ـ قربون تو وکیوان برم. کلی گفتم مادر. داماد من که حرف نداره.
با چایهای داغ برگشتم و سینی را روی میز گذاشتم و روبروی مامان نشستم. یک خرما برداشتم و هستهاش را درآوردم، به مامان نگاه کردم. زل زده بود به چایها.
ـ چی شده مامان؟ خب بگو دیگه. چرا حرف رو نصفه میزنی؟
ـ هیچی دیگه، مادر دامادش فوت کرده، یک سالی برای اون عزا نگهداشتن. بعد هم برادرشوهرِ مریض شده. گفتن جفت کلیههاش از کار افتاده. هر چی پول جمع کرده بودن برای عروسی و پول پیش خونه، خرج اون بنده خدا کردن. بیچاره الان ۴ ساله توعقده. میگفت حاضرند برن شاه عبدالعظیم زیارت و برن سر خونه زندگیشون ولی پول پیش ندارن. بنده خدا خانم صابری خون گریه میکرد. میگفت مردم نمیدونن که، میشینن پشت سرشون حرف میزنن. فامیلهاشون حرف درآوردن که دختر معلوم نیست چه عیب و ایرادی داشته دامادشون ول کرده رفته.
دلم سوخت برایشان. گفتم:
ـ وای مامان چقدر سخت. بیچارهها.
مامان استکان چای را برداشت یک قلپ از آن خورد و گفت:
ـ بنده خدا میگفت تو اون یه ذره خونه، دیدی که چقدر خونهشون کوچیکه، خرت و پرتهای جهاز سوسن رو گذاشتن خودشونم کنارش زندگی میکنن. خب دادمادشون روش نمیشه تو اون جای تنگ بیاد خونهشون مزاحم بشه دیگه. بنده خدا میگفت با وام ازدواج ۴ سال پیش میشد چند تا تیکه بزرگ رو بخرن اما چون جا نداشتن نخریدن حالا دیگه یه اجاق گاز هم نمیشه خرید با ۳ میلیون. بدجور دستشون مونده تو حنا. گفتم طلاهام رو بفروشم قرض بدم بهشون.
خرمایی که برداشته بودم با چای بخورم را گذاشتم توی سینی. این دفعه من زل زدم به چاییها. عروسی تو باع تالاری که امروز قرار داد بستیم کلی هزینه داشت. کیوان چند بار به پدرش گفته بود که همه پول باغ تالار را نمیتواند بدهد و بهتر است یک عروسی ساده تو یک تالار معمولی بگیریم که به اندازه توان و پسانداز کیوان باشد اما پدرش گفته بود آرزو دارد برای کیوان بهترین جشن را بگیرد و اصلا لازم نیست ما به هزینهاش فکر کنیم و هزینه تالار هدیه ازدواجمان است.
علیرغم اینکه من هم مثل همه آدمهای دیگر از آن همه زیبایی باع تالار ذوق زده شدم اما دلم میخواست خرج عروسی را خود کیوان بدهد. چون دوست داشتم از اول زندگی مشترکمان مستقل باشیم. خودمان تصمیم بگیریم چی بپوشیم و چه غذایی سرو کنیم و چند تا مهمان دعوت کنیم ولی توی آن چند ساعتی که در آن تالار مجلل بودیم همه خواستههای قلبیام را فراموش کرده بودم و فقط فکر میکردم چقدر خوب است که آدم یک شب هم که شده مثل ملکهها زندگی کند.
***
ـ کجایی عزیزم؟ نسکافهات سرد شد. نمیگیری از دستم؟ میخواهی یه وقت دیگه حرف بزنیم اگه حوصله نداری؟ میشه دوباره برای شوهر حواس پرتت توضیح بدی؟ آه ببخشید نامزدت.
ـ کیوان! حالا من یه بار یه چیزی گفتما. یادت نمیره، نه؟
ـ والا یه جوری به خانمه گفتی، نه شوهرم نیست که خانمه فکر کرد من مزاحمت شدم.
بعد ادای منو با صدای نازک و پر از عشوه درآورد:
ـ نه خانم ایشون شوهرم نیستن... نامزدیم فعلا.
و زد زیر خنده و اشاره کرد به لیوان و گفت:
ـ جان کیوان بگیر این رو.
لیوان را گرفتم و گفتم:
ـ میدونی چیه؟ من بچگیهام یه دوستی داشتم خونهشون تو محل مامان بزرگمه.
ـ خب.
ـ اسمش سوسن بود. ما با هم بزرگ شدیم. الان اون ۴ ساله نامزد داره.
کیوان خونسرد گفت:
ـ نوچ نوچ نوچ دیدی چی شد؟ اون وقت تو همهاش یک ساله نامزد داری.
باز زد زیر خنده.
ـ ای وای دیدی عقب موندی از سوسن خانم. حالا چیکار کنیم؟
ـ اِ... کیوان! مسخره بازی درنیار. جدی دارم حرف میزنم.
کیوان دست گذاشت زیر چانهاش که یعنی سراپا گوشم.
ـ نتونسته عروسی کنه. یعنی چه جوری بگم خب پول نداشتند.
بعد همه چیزهایی که مامان برایم گفته بود را سیر تا پیاز برایش تعریف کردم. کیوان دست گذاشت روی چشمش و گفت:
ـ چشم، اگه نظرت اینه که ما کمکشون کنیم، من حرفی ندارم.
ـ وای باورم نمیشه اینقدر خوب منظورم رو فهمیده باشی.
کیوان اخمهایش را تو هم کشید و گفت:
ـ درسته که شوهر خنگی نصیبت شده ولی شما خوب بلدی آدم رو شیر فهم کنی.
ـ به خدا منظورم این نبود عزیزم، حالا چیکار کنم ببخشی منو؟
ـ شام مهمونم کن تا ببخشمت.
بعد چشمکی زد و خندید.
گفتم:
ـ به نظرت چه جوری کمکشون کنیم؟
ـ خب ما که قراره طبقه بالای خونه بابایی زندگی کنیم. عروسی رو هم که بابا پولش رو داد. میتونیم یه مقدار که مشکلشون حل بشه پول بدیم بهشون.
ـ فکر نمیکنم قبول کنن. من میشناسنشون خیلی متدین و آبرودار هستن. اصلا آدمهایی نیستن که از کسی پول قبول کنند.
ـ قرض میدیم بهشون. وام قرضالحسنه اصلا.
ـ نه.
کیوان زل زد تو چشمهایم و گفت:
ـ وقتی اینطوری قاطع میخوای منو دست به سر کنی، یعنی یه فکری داری.
ـ اوهوم. ولی جرئت گفتنش رو ندارم.
ـ بگو خانم نامزد. بگو جانم.
ـ یه کاری هست که منو از ته ته دل خوشحال میکنه.
کیوان ذوق زده گفت:
ـ وای خدا چه عالی. آرزوی من اینه که تو از ته ته دل خوشحال باشی. بگو هر چی باشه قبوله.
ـ هر چیه هرچی؟ قول میدی؟
ـ قول.
ـ اول بریم قرارداد باغ تالار رو کنسل کنیم.
یک دفعه چشمهایش چهار تا شد و گفت:
ـ یعنی چی عزیزم؟
حق به جانب گفتم:
ـ قول دادیها.
ـ بله قول دادم. ولی تو این مورد با پدرم طرفی نه من. کار کار خودته عروس خوش زبون. خودت باید راضیاش کنی.
***
پدر شوهرم رو یا به قول کیوان پدر نامزدم رو راضی کردم. به قول پدر شوهرم من از آن عروسهایی بودم که با زبانم مار را از لانه بیرون میکشد. خب خیلی راحت و ساده حرفهایم را زدم. همه چیزهایی که توی سرم بود و کارهایی که بهم آرامش میداد را گفتم. برای یک بار هم که شده سعی کردم نترسم و خودم باشم. به حرف مردم و قضاوت دیگران فکر نکردم. آنچه را که واقعا دلم میخواست گفتم. فکر کردم یا میشود و یا نمیشود. اگر شد که عالی است اگر هم نشد لااقل خیالم راحت است که تمام تلاشم را برای خواسته قلبیام کردهام.
پدر شوهرم آدم فهمیدهای بود. اول به همه حرفهایم گوش کرد. بعد همه آن چیزهایی که خودمم هم بهشان فکر میکردم را برایم گفت. حرف مردم و شرایط و آرزوی عروسی و لباس عروس و عکس عروسی و صلاحدید و ناراحت شدن خانوادهام و خلاصه همه را ریز ریز گفت ولی من گفتم به آرامش قلبی که از خوشحال کردن دیگران به دست میارم، میارزه.
مادر شوهرم هم فقط گفت:
ـ خوشحالم که عروسم در بند مال دنیا نیست. انقدر فهمیده است و دغدغهاش انسانیت است.
این را که گفت انگار آبی بود روی آتش. پدر شوهرم و کیوان نفس راحتی کشیدند. پدر شوهرم نگاهی کرد به مادرشوهرم و گفت:
ـ درمورد تصمیمتون فکر میکنم و نتیجه رو بهتون خبر میدم.
**
ما تصمیم گرفته بودیم با پول پساندازمان یک خانه رهن کنیم و به عنوان نذر هر سه سال آن خانه رهنی را به یک زوج جوان بدهیم، تا در این مدت پولشان را پسانداز کنند و بتوانند خودشان خانهای را رهن یا اجاره کنند و بعد از سه سال خانه را برای یک زوج جوان دیگر رهن کنیم. اولین زوج هم سوسن و شوهرش باشند. فقط امیدوار بودم که کار درستی باشد و آنها قبول کنند.
اما پدر شوهرم دو روز بعد از اینکه با او حرف زدیم زنگ زد و چیز عجیبی گفت:
ـ عروسم، نه نه، دختر قشنگم من صلاح نمیدونم شما با پساندازتون برای مردم خانه رهن کنید.
قلبم از جا کنده شد. گفتم:
ـ بابا آخه چرا؟ شما که...
گفت: به دو دلیل. اول اینکه شاید صاحبخونه نخواد خونهاش رو سه سال به شما اجاره بده نمیشه که هر سال مردم رو آلاخون والاخون کرد؛ اونم تازه عروس دامادها رو. دوم اینکه ارزش پولتون سال به سال کم میشه، اونوقت مجبورین خونه به درد نخور برای نذرتون اجاره کنین. نذر هم که میدونی دختر! باید عالی و همه چیز تموم باشه.
گیج شده بودم. نمیفهمیدم معنی این حرفها چیست.
ادامه داد:
ـ برید یه خونه تو محل مادربزرگت پیدا کنید، البته برای خرید. کم و کسرتون رو من میدم. امروز با کیوان میریم قرار داد رو کنسل میکنیم. پولش رو بگذرید رو پساندازتون یه خونه نقلی بخرین. بذارین ما هم توی ثوابش شریک باشیم. ما که عمرمون رو کردیم بالأخره یه چیزی تو دستمون باشه برای اون دنیامون.
آنقدر خوشحال شده بودم که حد و حساب نداشت. دنیا از خوشحالی دور سرم میچرخید. انگار روی ابرها بودم. نمیدانستم چطوری تشکر کنم گفتم:
ـ الهی قربونتون برم بابا. الهی فداتون بشم....
پدر شوهرم گفت:
ـ من قربون عروس مهربونم بشم.
**
روز تولد حضرت فاطمه در حسینیه محل مامان بزرگم عروسی گرفتیم. یعنی مولودی عروسی. همانطور که دوست داشتم. یک عروسی چهار نفره. من و کیوان. سوسن و شوهرش. بهترین عروسی روی زمین بود از نظر ما.
کیوان به من گفت که همه برنامهها طبق نظر تو بود. من هم یک خواهش دارم. خب انصافا نمیشد قبول نکنم. او خواست که مهمانهای عروسی را خودش دعوت کند. البته گفت شما هم هر کسی را دوست دارین دعوت کنید.
کیوان روی کاغذهای کوچک آدرس حسینیه حضرت فاطمه و ساعت مولودی یعنی همان عروسی را چاپ کرده بود و به همه بچه های کار آن اطراف داده بود و آنها را با خانواده دعوت کرده بود. بهشان گفته بود که همه دوست و آشناهایشان را هم بیاورند.
من خیلی استرس داشتم. به کیوان گفتم:
ـ از کجا معلوم که بیایند؟
کیوان سرتکان داد و گفت:
ـ مهمان حضرت فاطمه هستن میان، نگران نباش. به یکی بگی خودشون همه دیگه رو خبر میکنند. فوقش هم نیومدند همه غذاها و میوهها تو ظرف یک بار مصرف هستن دیگه، میبریم پخش میکنیم.
باورم نمیشد. جمعیت انقدر زیاد شد که به کیوان گفتم:
ـ وای اگه غذا کم بیاد چیکار کنیم؟
کیوان پدرش را نشان داد و گفت:
ـ نذر و مولودیهها به جز عروسی ما. بابام ده برابر اینم مهمون بیاد پذیرایی میکنه. تو استرس نداشته باش.
من و سوسن یک لباس سفید قشنگ با روسری سفید پوشیده بودیم و مهمانها را پذیرایی میکردیم. کیوان و شوهر سوسن هم انقدر کار کرده بودند که شبیه هر چیزی بودند جز داماد.
در این عروسی به یاد ماندنی همه کمک کردند. پدر و مادر کیوان، پدر و مادر من و مادر سوسن، همگی درد کتف و دیسک و پادرد را فراموش کرده بودند. برایم باورکردنی نبود، یک جور رضایت قلبی در وجودشان موج میزد.
قشنگترین قسمتش وقتی بود که یکی از دخترهای گل فروش وارد حسینیه شد و تمام گلهایش را به عنوان هدیه داد به من و سوسن. مادرش گفت:
ـ ما شنیدیم اینجا مولودی و عروسی با همه، درسته؟
ـ بله. درست شنیدین.
ـ این کادوی عروسیتون. ببخشید تمام چیزی که داشتیم همین بود.
ـ خیلی برای ما با ارزش است.
دختر کوچولوی گل فروش گفت:
ـ منم بزرگ شدم همین جا عروسی میگیرم.