بر فراز ابرها یا مته به خشخاش؟

نیلوفر حاج قاضی

قسمت دوم

هفته گذشته از گربه‎کش‌های حرفه‌ای دم حجله گفتیم. این که برخی از جوان‌ها حتی در دوران مجردی برای خانواده شوهر نقشه‌های چاق‌و‌چله می‌کشند. این که ازهمان ابتدا جبهه می‌گیرند و حتی برای نوع صدا کردن مادر و پدر همسرشان برنامه‌های خاص دارند تا مبادا آن‌ها به این اعضای تازه وارد احساس نزدیکی کنند! حالا در این قسمت نگاهی کوتاه به تغییرات رفتاری همسران می‌اندازیم.

وقتی ما ازدواج می‌کنیم همه چیز برایمان رویایی و خیال‌انگیز است و دائم آشیانه عشقمان را بر فراز ابرها می‌بینیم. اما اکثر ما توجه نمی‌کنیم که با یک خانواده دیگر وصلت کرده‌ایم نه‌تنها با یک نفر. ممکن است این خانواده رسم‌و‌رسوم، رفتارها، و عادت‌هایی برخلاف ما داشته باشند. زمانی که این اختلاف نظرها یا اختلاف در زمینه رسم‌و‌رسوم و غیره وارد زن و شوهری شما شد کشمکش و درگیری شروع می‌شود. نمی‌شود تصور کنیم ازدواج تنها خوشبختی است. بالا و پایین‌های بسیار دارد. گاهی بی‌سر‌و‌صدا و با شیرینی شروع می‌شود و در میانه راه سختی رخ می‌نمایاند. گاهی بر‌عکس، ابتدایش سختی است و بعدش آسانی. به هر حال تشکیل خانواده پیچیدگی‌های خودش را دارد. باید صبور بود و تنها به یک هدف فکر کرد؛ انسجام خانواده. یادمان باشد همسری که از جان دوستش داریم و می‌خواهیم تنها متعلق به ما باشد دست‌پرورده همان مادری است که ممکن است از او دل‌خوشی نداشته باشیم. یادمان بماند همانقدر که خانواده ما، برایمان عزیز است برای طرف مقابل هم همین‌طور است.

توقعات محبوبه

محبوبه کمی‌بهانه‌گیر است اما دوران نامزدی آن‌نقدر شیرین بود که بهانه‌هایش را فراموش کرد. اما سر و کله بهانه‌ها کم‌کم بعد از مراسم عروسی پیدا شد. در دوران یک‌ساله عقدکردگی محبوبه خاکی و خودمانی شده بود وحتی برخی اوقات که سرزده به خانه همسرش می‌رفت و می‌خواستند او را به اصرار برای صرف شام نگه دارند پیشنهاد املت و کله‌جوش می‌داد و می‌گفت اگر به زحمت نمی‌افتید، می‌مانم. دائم مامان‌جون، مامان‌جون‌گویان، کنار مادر همسرش در آشپزخانه کمک می‌کرد. مهران و خانواده‌اش هم عرش را سیر می‌کردند که چه عروس خودمانی و بی‌رنگ و ریایی قسمتمان شده. اما بعد عروسی بهانه‌ها شروع شد. اول مامان‌جون تبدیل شد به حاج خانم و بعد کم‌کم سطح توقعات رو شد. این که چرا چای را داخل سینی دستش نمی‌دهند و شام را با مخلفات جلویش نمی‌گذارند! این اتفاقی است که شاید بسیاری از ما آن را در اطرفمان تجربه کرده باشیم. عروس‌ها و دامادهای تازه واردی که ابتدا خودمانی و صمیمی‌ هستند اما بعد از یکی دو سال، کم‌کم تغییر می‌کنند و از خانواده همسرشان، حتی از خود همسرشان فاصله‌های معنادار می‌گیرند.

قبل عروسی و بعد عروسی

میان اکثر جوانان معمولا این تجربه‌ای یکسان است. این که دوران نامزدی زمانی است که انسان فکر می‌کند آسمان شکاف خورده و طرف مقابلش از آن به روی زمین فرود آمده است تا تمام اتفاقات نیک روزگار را برای همسرش رقم زند. برای همین. معمولا زیباترین و خیال‌انگیزترین اتفاقات در این دوران کوتاه رقم می‌خورد. مرد غلام حلقه به گوش زن می‌شود و زن حاضر است جانش را فدای شوهر و قوم شوهر کند. برادر زن می‌شود رفیق گرمابه و گلستانِ داماد و خواهرشوهر در نظر عروس زیبا، ملوس و دوست‌داشتنی است. اما چند ماهی که می‌گذرد کم‌کم تعارفات و رودربایستی‌ها‌ جای خود را به شرایط عادی می‌دهند و اکثر موضوعات وارونه می‌شوند. برادرزن می‌شود حراف و پشت هم‌انداز و خواهر زن می‌شود شبیه قوم مغول.

تغییرات زنانه

دخترها‌ بعد ازدواج زودرنج می‌شوند. شاید چون نازکِش پیدا کرده‌اند! کوچک‌ترین حرف، حرکت و اتفاقی کافی است تا یک روز کامل را به همسرشان زهر کنند، گردش و تفریح را خراب کنند، جواب تلفن و اس.‌ام.‌اس را ندهند. خیلی وقت‌ها ‌آن بیچاره حتی نمی‌داند چه اتفاقی افتاده یا کجا خطایی کرده، عامل ناراحتی آن‌قدر ریز، جزئی و پنهان است که پیدایش نمی‌کند. مردها اولش مدارا می‌کنند، ناز می‌خرند، راه می‌آیند، منت‌کشی می‌کنند، عذرخواهی می‌کنند. اما تا کی؟ چقدر؟ صبر و حوصله انان هم اندازه‌ای دارد و بعد از مدتی حتی اشک ریختن هم ذره‌ای دلشان را به رحم نمی‌آورد. و این اصلا برای زندگی مشترک خوب نیست. هرکدام از این ناراحتی‌ها و اخم و تخم کردن‌ها هی شما را پیش چشم همسرتان کوچک می‌کند، ارزشتان را کم می‌کند. پس مته به خشخاش نگذارید. درست است که خیلی از اوقات واقعا تقصیر مردهاست چون نکته‌های رابطه با همسر را نمی‌دانند و از ظرافت روحیه زن‌ها خبر ندارند. با این حال به جای ناراحت شدن و اخم کردن و قهر کردن، بهترین اره این است که با سیاست‌هایی غیرمستقیم یادشان دهیم، تا مدام برای جرمی‌که نمی‌دانند چیست مجازات شوند و فردا دوباره تکرارش کنند!

چرا عشق‌های دوران عقد، بعد از عروسی کم می‌شود؟

کارشناسان سایت تبارک در این‌باره می‌گویند: «این عشق نفسانی است و از نوع عشق خوب است. این دو به هم محرم هستند و عشق‌ورزی می‌کنند و ثواب هم دارد. اقتضای دوران عقد هم این است که عشق ورزی‌ها طولانی باشد و بعد از عروسی این عشق فروکش می‌کند و کاملا محسوس است. البته این طبیعی است. علت آن هم، محدودیت دوران عقد است. دوری و دوستی! مخصوصا اگر پدرخانم سخت‌گیر باشد و اجازه ندهد که داماد به منزلشان رفت‌و‌آمد بکند. در زمان عقد حریص هستند اما بعد از آن که محدودیت برداشته شد، شکل محبت عوض می‌شود. محبت از بین نمی‌رود، عشق از بین نمی‌رود، فقط شکل آن عوض می‌شود. مثل شکوفه و میوه است. در دوران عقد، عشق مثل شکوفه است و بوی خوبی دارد، خوشگل‌تر و لطیف‌تر است. ولی وقتی وارد زندگی می‌شوند، این عشق مثل میوه است. به قشنگی شکوفه نیست و عطر آن را ندارد ولی میوه خوبی است که لازم است رسیده شود و به پختگی برسد. داستان این است. نگران نباشید. البته برای این که شکوفه به میوه تبدیل بشود باید توجه کنیم و درخت عشق را آبیاری کنیم. چون ممکن است شکوفه بریزد. یکی دیگر این است در دوران عقد همه چیز از دور است و همه چیز منظم و مرتب است. نقاط منفی شما در دوران عقد به چشم نمی‌آید. وقتی کنار هم باشید، آن سی درصد نقاط منفی به چشم می‌آید. شما باید در زندگی مشترک، نقاط منفی همدیگر را تحمل کنید. حالا اگر درگیری و بی‌حرمتی ایجاد کنیم، این عشق از بین می‌رود. آقایانی که در دوران عقد آرزو می‌کردید یک ساعت بیشتر پیش خانم بمانید، چرا حالا آرزو می‌کنید به یک مأموریت بروید و از خانمتان دور باشید؟ یک اتفاقی افتاده است. شما همان آدم‌ها هستید.»

جاری عزیز را دور بزن!

سحر به تازگی عروس خانواده‌ای شده که قبل ازاو دو عروس دیگر هم داشته‌اند. عروس اول خانواده 20 سال از سحر بزرگ‌تر است و خودش دختر و پسر دم بخت دارد و مورد وثوق مادرشوهر است. به همین دلیل سحر دل‌خوشی از او ندارد. برای همین رفتار سحر با مادرشوهر و پدرشوهرش به دو حالت تقسیم می‌شود؛ وقتی مریم خانم هم هست و وقتی مریم خانم نیست. در اوقاتی که مریم خانم؛ جاری بزرگ هست مامان‌جون و آقا‌جون از دهان سحر نمی‌افتد و برای چای ریختن و سر زدن به خورش مادر‌شوهر که رویاجاق گاز هست داوطلب می‌شود. حتی گاهی پیشنهاد می‌دهد که شیشه‌های آشپزخانه بکشد چون خیلی گرد و خاک گرفته‌اند و مچ دست مادرشوهر هم که آرتروز دارد. اما وقتی مریم خانم در خانه مادرشوهر نیست سحر مثل یک مهمان غریبه می‌آید و خیلی رسمی هم می‌رود.

شیرین عسل‌بازی

خودشیرینی و شیرین‌عسل شدن هم معضل دیگر دوران عقد است. بعضی از دختر‌ها و پسر‌ها در این دوران، خود را زیادی شیرین می‌کنند و رفتار‌هایی از خود بروز می‌دهند که خواسته یا ناخواسته سبب می‌شود باجناق یا عروس‌های دیگر از چشم خانواده بیفتند یا رفتارهایشان زیر سؤال برود. گاهی هم آن‌قدر صمیمی می‌شوند که حد و حدودهای لازم را در می‌نوردند، حریم‌ها را می‌شکنند، به همه‌جا سرک می‌کشند، در هرگفتگویی حتی محرمانه‌ها ورود می‌کنند و زمینه دلخوری را، البته به گونه‌ای دیگر فراهم می‌آورند.

اعتدال و دیگر هیچ

روانشناسان این عرصه در این‌باره می‌گویند: در هر موضوعی رعایت حد اعتدال حرف اول را می‌زند. در آشنایی‌های اولیه بعد از عقد و دوران نامزدی هم همین‌طور. وقتی قرار است عضو خانواده‌ای شویم ابتدا باید نسبت به رفتارها، فرهنگ، سنت‌ها، عقاید و آداب‌و‌رسوم و خلاصه همه چیز‌هایی که می‌بینیم ومی‌شنویم، حساس باشیم چرا که آشنایی با این مسائل در زندگی مشترک و ارتباط با همسر، کمک‌کننده است، به دلیل آن‌که او در دل همین خانواده رشد کرده، بزرگ شده و بر روی او هم این سبک زندگی اثر گذاشته است.

البته قرار نیست خودمان را شبیه به خانواده همسر کرده، مطابق میل آنان رفتار کنیم. اما با این شناخت می‌توانیم از بسیاری تنش‌ها جلوگیری کنیم، حتی خودمان را واقع‌بینانه محک بزنیم که ازپس این مدل رفتارها بر می‌آییم یا خیر و به‌طور جدی تصمیم بگیریم.

موضوع بعدی این‌که، کارشناسان این عرصه معتقدند، قرار نیست با خانواده همسر صمیمی ‌شویم. یک ارتباط درست و قابل احترام هم کافی است. به هر حال خانواده‌های دختر و پسر تفاوت‌هایی دارند که گاه سبب اختلاف می‌شود بنابراین همین اندازه که بتوانیم این رابطه را درست مدیریت کنیم که نه خانواده‌ها و نه رابطه دونفره آسیب ببیند بلکه به کیفیت روابط کمک کند، کافی است.

تکمله

گام اول ورود به دنیای تأهل را در آخر می‌گوییم: از قدیم پیش‌داوری‌هایی درباره جاری و باجناق و خواهر‌شوهر و... وجود دارد. این ذهنیت‌های از پیش تعیین شده را از بین ببرید و افراد را براساس شخصیت و عملکردشان قضاوت کنید. مثل تمام آدم‌های اطرافتان. حواسمان باشد ممکن است همین توقعات و قضاوت‌های بی‌جا، کرم سیب عشق‌مان باشد.