
فائقه بزاز
«ماتیاس هورکس» و همکارانش در مرکز پژوهشهای وابسته به مؤسسه رابرت کخ در آلمان، کرونا را محرک تغییرات فرهنگی و تعاملات اجتماعی میدانند که جمعهای دوستانه را کوچکتر میکند و حضور و فیزیک افراد جای خود را به تصاویر دیجیتال و مجازی میدهد و دنیای بعد از کرونا را میزها و صندلیهای بسیار خالی از حضور افراد میدانند.
نمونهاش هم همین ماجرای عروسی دختر خاله مهین! بنده خدا دو، سه ساله عقد کرده است. سال گذشته میخواست یک عروسی رؤیایی بگیرد که همه انگشت به دهان بمانند. برنامه ماهعسلش را هم چیده بود. مثل اینکه میخواستند به جایی در دوردستهای آفریقا بروند. میگفت: هرچه دورتر، چشم درآرتر! پارسال فوت عموی شوهرش مراسم را به تعویق انداخت و مهرک خاله، فرصت پیدا کرد جاهای دورتری را روی نقشه جرافیایی پیدا کند تا چشم درآرتر باشد. اما این بار ویروس تاجدار رؤیاهایش را به هم ریخت. دو سال میشود که خانه مشترکشان را اجاره کردهاند و پدر تاجدار داماد، اجارهاش را ماه به ماه میدهد. دیروز خاله به مادرم میگفت که صدای پدرشوهر درآمده که شاید این ویروس حالا حالاها نرود. و مهرک به این فکر افتاده که برای متفاوت بودن شاید در عوض کنسل کردن مراسم پر طمطراق عروسی، به شیوه آن دختر خارجی مراسم بگیرند. مهرک در اینستاگرام دیده دختری خارجی در یک کلیسای خالی، روی همه صندلیهای خالی کلیسا عکس چاپ شده مهمانان را چسبانده و خودش و داماد و عاقد مشغول انجام مناسک زن و شوهری هستند. حالا اینکه مهرک سطح خواستههایش را تا این حد تنزل داده معجزهای وابسته به امدادهای کرونایی است.
برهمین اساس میشود به دنیای کرونایی و پسا کرونایی سه نگاه متفاوت داشت.
نگاه بدبینانه؛ در سطح خرد که به این پدیده نگاه میکنیم انزوای افراد؛ افسردگی، پناه بردن به دنیای مجازی و غیر واقعی؛ تبدیل شدن انسانها به افراد پرخاشگر و امانیسم یا همان اصالت «من» را میبینیم؛ مصداقش هم اینکه وقتی پدر عطسه میکند همه فرار میکنند و پشت مبل و میز سنگر میگیرند.
نوع خوشبینانه؛ در سطح خرد کرونا ویروس افراد را از انزواگرایی صرف به سمت و سوی اهمیت به کانون مقدس خانواده درآورده و افراد بیشتر اوقات خود را در محفل خانواده میگذرانند. مصداقش هم این که مادرها برای باز شدن مدارس و دانشگاهها لحظهشماری میکنند و برای رسیدن این روز موعود، نذر و نیازها کردهاند!
اصل
قضیه یا واقعبینانه؛ کرونا در واقع تقابل دو هنجار و باور است. باور به
معارف درونی و اعتقادات الهی. این شرایط تلنگری است تا انسانها ابعاد وجودی خود
را شناسایی کنند و در دنیای تک بعدی خود سیر نکنند؛ و دنیایی فراتر از ادبیات
مکاتب ساخته دست بشر افراد را در جامعه ببینند. در این اوضاع انسانها به منفعلان
بالقوهای مثل آتش زیر خاکستری تبدیل شدهاند که هر لحظه آماده ابراز ماهیت وجودی
و بازگشت به من واقعی خودشان هستند. شاید مهرک خاله مهین در سطح خُرد و انقلاب
مردم ینگه دنیا در سطح کلان نمونههای خوبی از این دست باشند!
راستی! اینم بگم که عکس تزئینی است و هیچ ربطی به مهرک خاله
مهین ندارد!