حجت الاسلام و المسلمین عاملی
خیلی مشکل است ما درباره امیرالمؤمنین آن‌طور که حق حضرت هست صحبت کنیم. جایی که خدای متعال ایشان را دو بار به عنوان شاهد بر رسالت معرفی کرده است. یا محمد، به تو می‌گویند: تو پیغمبر نیستی، هر کسی دو شاهد دارد. «قُلْ كَفى بِاللَّهِ شَهِيداً بَيْنِي وَ بَيْنَكُمْ وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتابِ» (رعد / 43) شیعه و سنی نوشتند، «من عنده علم الکتاب» امیرالمؤمنین است. این نکته که چرا خداوند امیرالمؤمنین را با علم معرفی کرده است؟ «أَ فَمَنْ كانَ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ» (محمد / 14) یعنی من دو شاهد دارم، یکی خدا، یکی علی بر رسالتم. «أَ فَمَنْ كانَ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ وَ يَتْلُوهُ شاهِدٌ مِنْهُ» (هود / 17) آن‌جا باز امیرالمؤمنین را به عنوان شاهد بر رسالت معرفی کرده است. شاهد بر رسالت یک عنوان بسیار خطیری است. یعنی اگر بخواهید در دادگاه شهادت بدهید اول باید آن حادثه را تحمل کنید و اشراف داشته باشید و بعد شهادت بدهید. یعنی امیرالمؤمنین رسالت نبوی را تحمل کنند، اشراف داشته باشند بیایند شهادت بدهند دیگر همه ما عاجز هستیم چه صحبتی کنیم، در کلمه «منه» خدا غوغا کرده است. «منه» را آورد تا بگوید: تفسیر است. لذا ترجمه‌های وهابی‌ها را ببینید، «منه» را حذف می‌کنند. ما بخواهیم درباره امیرالمؤمنین صحبت کنیم که معجزه رسالت خاتمیت است، هر وصفش را وارد شویم معجزه است. امیرالمؤمنین مدینه‌المعاجز می‌شود. این‌که ابن‌ابی‌الحدید نوشته است حلم امیرالمؤمنین معجزه بود، اشتباه کرده است. هر وصفش معجزه است. بعضی اعجازهایی که دارد انسان‌های عادی امکان ندارد نزدیکش شوند و یک اراده استثنایی می‌خواهد. یک محرومیت وحشتناکی برای خودش در دوران خلافت درست کرده است.
گفت من خودم را باید با پایین‌ترین فرد جامعه تطبیق بدهم، چه کسی می‌تواند این کار را بکند. کفشش را از لیف خرما دارد. می‌گوید: چون من رعیتی دارم که از لیف خرما کفش دارد. لباسی دارد که وصله دارد. می‌گوید: آنقدر وصله زدند من حیاء کردم، کسی که وصله می‌زد من حیاء کردم بگویم باز هم وصله بزن! به من گفت: دیگر این لباس را بیرون نمی‌اندازی؟ این دیگر به درد نمی‌خورد! گفتم: الان شب شود بگذار صبح شود، بعد تعریف می‌کنم. گفت: من رعیتی دارم که این‌طور لباس می‌پوشد. فرمود: خدا واجب کرد «انّ اللّه فَرَض على ائمة العدل ان يُقدّروا انفسهم بِضعَفَةِ الناس» امامان عادل زندگی خود را با پایین‌ترین فرد جامعه تنظیم کنند، چرا؟ تا «كَيْلا يَتَبَيَّغَ بِالْفَقِيرِ فَقْرُه» تا فقر پدر فقیر را در نیاورد. بگوید: علی هم مثل من می‌پوشد. تنها شخصیتی که به احتمال گرسنگی رعیت گرسنه مانده است. شاید در یمامه کسی باشد که یادش نمی‌آید یک شکم سیر خورده باشد. منزلش را با منزل فقرا تنظیم کرده بود. وقتی کوفه دید کاخ سفید برایش درست کردند، چون معاویه کاخ اخضر داشت، کوفیان هم برایش کاخ سفید درست کردند. گفت: من داخل این کاخ نمی‌روم. این عمارت برای بنی‌امیه ماند و حضرت داخل نشد. فرمود: نمی‌خواهم ارتفاع خانه من از ارتفاع خانه فقرا بالا برود. غذایش را با غذای آن‌ها تنظیم کرد. این چه اراده‌ای می‌خواهد. تا آخر عمر نان گندم نخورد چون پیامبر نخورد. فالوده آوردند، نخورد. گفتند: حرام است؟ فرمود: نه، چون پیامبر نخورده است. فدک را نگرفت، گفتند: چرا فدک را نمی‌گیری؟ فرمود: چون پیغمبر ما وقتی مکه را فتح کرد، خانه‌اش را که عقیل فروخته بود پس نگرفت. چیزی که ظلما از ما گرفته شود، ما پس نمی‌گیریم.
تمام گمشده‌های بشریت در زندگی امیرالمؤمنین هست. بشر خیلی گمشده دارد، هر کسی مسئول می‌شود، هر طور وارد شده همین‌طور خارج شود. یک کسی فرماندار شد، هر طور وارد شد همین‌طور خارج شود. امام جمعه شد، هر طور وارد شد همان‌طور خارج شود. امیرالمؤمنین وارد بیت المال می‌شد، می‌فرمود: خدایا شاهد باش، هر طور وارد شدم همین‌طور خارج شدم. این خیلی سخت است. یکوقتی قنبر دلش به حال حضرت سوخت و رفت چیزهایی از بیت‌المال جمع کرد پنهانی و یک روز آشکار کرد و گفت: آقاجون دلم برایت سوخته است، رفتم این‌ها را برایت درست کردم. با شمشیر زد کیسه را پاره کرد و همه چیز را تقسیم کرد کوفه را. به هفت قسمت تقسیم کرد و هر چه می‌آمد تقسیم می‌کرد. عواطف فرزندی، عواطف فامیلی، یک چیز گمشده بشریت این است کسی که رئیس و والی می‌شود بتواند این قدرت را داشته باشد که تحتتأثیر عواطف فامیلی و حزبی قرار نگیرد. تنها کسی که در این باب غوغا کرد، امیرالمؤمنین است. عقیل کاری کرد که گریه کند. ام هانی را کاری کرد که گریه کند. عبدالله‌بن‌جعفر کاری کرد که گریه کند، ام هانی آمد اعتراض کرد که این کنیز من است و سه روز است مسلمان شده است، این هم سه درهم و من هم سه درهم؟ دو مشت خاک را برداشت، گفت: من بین این خاک و این خاک، هیچ تفاوتی نمی‌بینم. چقدر این عدالت وحشتناک است
******************
دست بخشنده
حجت الاسلام و المسلمین حسینی قمی
از امام‌رضاعلیه‌السلام هست که فرمودند: «أَنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى يَأْخُذُ بِنَاصِيَةِ السَّخِيِ إِذَا أُعْثِرَ» (بحارالانوار / جلد 68 / صفحه 355) آدم سخاوتمند یک روز بخواهد زمین بخورد، خدا دستش را می‌گیرد و بالا می‌برد. ما در زندگی گرفتاری نخواهیم داشت؟ مشکلی برای ما به وجود نمی‌آید؟ آقای مسئولی که دستت می‌رسد، آقای سخاوتمند، هر کس می‌تواند کاری بکند. یک روایت هم در ثواب‌الاعمال شیخ صدوق است. «هَلْ أَدُلُّكُمْ عَلى تِجارَةٍ تُنْجِيكُمْ مِنْ عَذابٍ أَلِيمٍ» (صف / 10) شما در راه خدا یک قدمی بردارید که خدا کمک کند. «كَانَ فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ قَحْطٌ شَدِيدٌ» (بحارالانوار / جلد 93 / صفحه 123) در بنی‌اسرائیل چند سال قحطی شدید شد.» سِنِينَ مُتَوَاتِرَةً وَ كَانَ عِنْدَ امْرَأَةٍ» خانمی در بنی‌اسرائیل در سال‌های قحطی یک لقمه نانی پیدا کرد و خواست استفاده کند. «لُقْمَةٌ مِنْ خُبْزٍ فَوَضَعَتْهَا فِي فِيهَا لِتَأْكُلَهَا فَنَادَى السَّائِلُ يَا أَمَةَ اللَّهِ الْجُوعُ» یک سائل و گرسنه‌تر از خودش آمد گفت: من گرسنه هستم. «فَقَالَتِ الْمَرْأَةُ أَتَصَدَّقُ فِي مِثْلِ هَذَا الزَّمَانِ» من در این گرفتاری خودم، این را بدهم؟ گفت باشد و من از دهان خودم گذشتم. به این سائل داد. «وَ كَانَ لَهَا وَلَدٌ صَغِيرٌ» فرزند کوچکی داشت، در صحرا مادر از بچه دور شد. یک‌مرتبه دید فریاد بچه بلند شد، دید گرگی فرزندش را به دهان گرفته است. «يَحْتَطِبُ فِي الصَّحْرَاءِ فَجَاءَ الذِّئْبُ فَحَمَلَهُ فَوَقَعَتِ الصَّيْحَةُ فَعَدَتِ الْأُمُّ فِي أَثَرِ الذِّئْبِ فَبَعَثَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى جَبْرَئِيلَ ع فَأَخْرَجَ الْغُلَامَ مِنْ فَمِ الذِّئْبِ فَدَفَعَهُ إِلَى أُمِّهِ» جبرئیل نازل شد، خدا فرمود: بچه را از دهان گرگ بگیر و به مادرش بده. «فَقَالَ لَهَا جَبْرَئِيلُ يَا أَمَةَ اللَّهِ أَ رَضِيتِ لُقْمَةً بِلُقْمَةٍ» جبرئیل به این زن فرمود: راضی شدی؟ یک لقمه در راه خدا دادی، لقمه را از دهان گرگ بیرون آوردیم و به خودت دادیم. اگر می‌خواهیم خدا به ما برساند، به دیگران برسانیم.