امام خامنه‌ای
می‌خواستم بدانم صید ماهی به‌صورت محدود برای ساکنین افراد کنار
رودخانه و افراد محلی با توجه به ممنوع‌بودن از طرف محیط‌بانی جایز می‌باشد یا
خیر؟
اگر این کار از نظر قانونی ممنوع هست جایز نیست و حرام است؛ اما اگر
ممنوع نیست آن مقداری که متعارف هست صیدش اشکالی ندارد.
در ادامه پرسیده‌اند که اگر قبلا صید انجام شده باشد، حکم خوردن ماهی
صیدشده چگونه است؟
پاسخ آن است که اگر واقعا صید ممنوع بوده، شما مالک آنچه صید کرده‌اید
نمی‌شوید و نمی‌توانید از آن استفاده کنید. اگر هم قبلا استفاده کرده‌اید ضامن
هستید و باید قیمت آن را به مرکز مربوطه یا حساب عمومی بیت‌المال برگردانید.
استفاده از آب‌های جاری و به‌ویژه جوی‌های آبی که برای آبیاری و
باغبانی در کوچه‌باغ‌ها جریان دارد برای کارهایی مانند وضو، آشامیدن یا شستن خودرو
چه حکمی دارد؟
تصرفات جزئی و متعارف در این‌گونه آب‌ها مانند آب‌برداشتن به مقدار
مثلا یک ظرف یا وضو گرفتن یا آب خوردن اشکالی
ندارد حتی اگر ما ندانیم صاحبان این آب راضی هستند یا خیر.
اما شستن خودرو دیگر تصرف جزئی نیست؛ چراکه مقدار زیادی آب لازم دارد.
حالا ممکن است کسی یک سطل آب بردارد و با آن شیشه ماشین را تمیز کند که متعارف هم
باشد؛ اما این‌که ماشین را در کنار جوی آبی که صاحب شخصی دارد متوقف کند و ماشینش
را بشوید، این کار غیر متعارف است و باید ببیند که صاحب آب راضی هست یا خیر.
البته ممکن است عرف محل یک جوی این‌گونه باشد که افراد بروند و ماشین‌هایشان
را آن‌جا بشویند و منعی هم نباشد؛ این‌جا این کار متعارف است و اشکالی ندارد؛ اما
اگر غیر متعارف باشد، بدون اجازه صاحب آب اشکال دارد.
آیا کاشتن درخت و گیاه در منزل یا مکان‌های عمومی دارای ثواب خاصی است؟
به‌طورکلی درخت کاشتن از نظر اسلام ثواب دارد. کاشتن گیاه هم به این
معنا که یا فضا را سبز می‌کند یا هوا را تصفیه می‌کند یا گیاهانی است که ثمر می‌دهد،
آن هم خوب است.
اما احکام ثانویه‌ای هم هست که باید مراعات شود. آیا در هر جایی خوب
است درخت بکاریم؟ اگر مکان عمومی بود، یا منزل خودمان بود چگونه است؟ بنابراین
درست است که اصل درختکاری و کاشتن گیاه خوب است اما حکم ثانویه هم در این‌جا مطرح
است. اولا باید در ملک خودمان باشد. در جاهای عمومی بدون اجازه نمی‌‌شود درخت
کاشت. در ملک دیگران هم مجاز نیستیم که درخت بکاریم. حتی ممکن است نوعی از درخت
کاشتن در ملک شخصی هم اشکال داشته باشد؛ مثلا فردی باغچه‌ای درست کرده، اما چون
درست نساخته، این باغچه به ساختمان همسایه نم می‌دهد. این کار آزار به همسایه است.
او نمی‌تواند به بهانه این‌که گفته‌اند درختکاری کنید تا هوا تصفیه شود، فضا سبز
شود، شهر سرسبز باشد، به همسایه‌اش آزار برساند.