آسمان مال من است

مهری سرایی‌فر

پروانه پرده زرد و نارنجی اتاق را زد کنار و دستگیره نسبتا زنگ زده پنجره را چرخاند. پنجره چوبی باز شد. داخل اتاق هوای باطراوت صبح آمیخته با بوی هیزم هجوم آورد. احسان پتو را کشید روی سرش:

ـ ببند پنجره رو.

پروانه چشم‌هایش را بست و نفس عمیق کشید:

ـ چه هوایی، به‌به!

صدای مرغ و خروس حاجیه خانم از آن طرف دیوار شنیده می‌شد. احسان با اعتراض گفت:

ـ ببند. یخ کردم.

پروانه پنجره را نیمه بست:

ـ هوا معرکه است احسان. پاشو صبحانه بخوریم. منظر خانم نون تازه آورده برامون. چه نونی! پر از مغز گردو و بادوم. بقول خودش «سوفارشیه»

پروانه در پلاستیک گلدانی که روی میز گذاشته بود با احتیاط باز کرد و لبخند زد:

ـ آفرین به تو که زنده‌ای و حالت خوبه.

احسان پتو را زد کنار و سرش را از بالش جدا کرد:

ـ با کی بودی؟

ـ با گل خوشگلم بودم. بیا ببین.

احسان دوباره پتو را کشید روی سرش. پروانه در پلاستیک را آرام بست و پتو را از روی سر احسان زد کنار:

ـ میگم پاشو. نون داغ سوفارشی داریم.

احسان سعی کرد پتو را بکشد از دست پروانه ولی نشد. پروانه گفت:

ـ پاشو آ دوحتور. الان مریضات منتظرن. پاشو چایی تازه و نون داغ.

احسان بالأخره تسلیم شد. کش و قوس آمد:

ـ چه زودم زبونشونو یاد گرفتی. «آ دوحتور»!

ـ ما اینیم دیگه.

ـ تو دیگه کی هستی خداوکیلی. الان باید خواب باشی. دیشب ساعت چند خوابیدی.

ـ نمی‌دونم، فک کنم 2و نیم بود.

ـ خوب بابا بگیر بخواب، بذار مام بخوابیم دیگه.

ـ حیفت نمیاد به این نون به این قشنگی و خوش بویی. پاشو ببین منظرخانم چی آورده. به‌به!

ـ نون چی گفتی؟

ـ سوفارشی. یعنی سفارشی.

ـ آهان

احسان به پهلو چرخید و هر دو بالش را بغل کرد:

ـ هنوزم باورم نمیشه، چطور تونستی گوساله رو بیرون بکشی.

پروانه روی تخت نشست کنار شوهرش:

ـ اگه این کارو نمی کردیم گاو بیچاره و بچه‌اش تلف می‌شدند.

احسان چشمان خواب‌آلودش را مالید:

ـ من که کاری نکردم. تو کردی ولی آخه چطوری؟! تو که تا حالا دستت به هیچ حیوونی نخورده چطور تونستی.

ـ اولا که «من» نه و «ما». بعدشم «ما» نه و «خدا»

ـ گفتم چندشت میشه حتما.

ـ وقت لوس بازی نبود احسان. روستاییا جونشون به جون حیوون‌هاشون بنده. نشنیدی زن فیض‌الله بخاطر تلف شدن گاوشون سکته کرد؟

ـ چطوری این کارو کردی؟! تو که نه مامایی خوندی، نه اطلاعات دامپزشکی داری ولی خیلی جیگر داری. این کار اصلا وظیفه ما نبود. دکترش باید چند روز قبل میومد روستا. باید حواسش به مریضش باشه.

ـ من همون موقع که مش حسن اومد سراغت و گفت گاوه حالش خوب نیست بلافاصله رفتم سرچ کردم تو اینترنت. حداقل 15 تا ویدیو دیدم تا ببینم دکترها چکار می‌کنن اینجور مواقع. باورت میشه این کارو از یه دختر بچه 6ساله یاد گرفتم که به یه بز کمک می‌کنه بچه‌شو دنیا بیاره. ینی من اندازه یه دختر بچه 6ساله نیستم؟ بعدشم مث این‌که یادت رفته مامان‌بزرگ من تنها قابله روستا بود. یه چیزایی می‌دونستم.

احسان تو فکر بود:

ـ ولی اگه اتفاقی میفتاد می‌دونی چی می‌شد. باید ضرر و زیان هر دو تا رو می‌دادیم. هم گاو هم گوساله. تازه اگه شانس میاوردیم و ازمون شکایت نمی‌کرد. چون ما که دامپزشک نیستیم.

پروانه دست احسان را گرفت تو دستش:

ـ حالا که همه چی به خیر و خوشی تموم شده. هم گاو و هم گوساله سالمن.

ـ شانس آوردیم دکتر حبیبی به موقع رسید.

ـ شانسی هم نبود. خدا خواست زودتر برگرده. من دیگه واقعا بعدش رو نمی‌دونستم چکار کنم. ویدیوها تا همین جا رو نشون می‌دادند.

و خندید.

احسان بلند شد و سر جایش نشست:

ـ به زودی کارمون درست میشه. میریم تهران. راحت میشیم. مردم اینجا فکر می‌کنن دکتر یعنی همه کاره.

صورت و گردنش را مالش داد:

ـ دیروز یکی اومده بود می‌گفت دندونشو بکشم.

ـ آخی. بنده خدا. چکار کردی.

ـ هیچی. گفتم بره شهر. نکنه می‌خوای دندون اونم بکشی.

پروانه خندید. احسان ولی پوزخند زد.

احسان دست و رویش را همان‌جا توی سینک آشپزخانه شست. قبل از این‌که بنشیند سر سفره، نگاهی به نان گرد توی سفره انداخت. نان گرد نسبتا حجیمی که دورتادورش گردو و یک دایره پایین‌تر از آن بادام و کشمش چیده شده بود. مرکز دایره مجددا گردو چیده شده بود و سطح کل نان پر از کنجد سیاه و سفید بود. احسان به کاسه لعابی اشاره کرد:

ـ این دیگه چیه؟

ـ بوغدا آشی. خیلی خوشمزه است. ناهارم می‌خوام شیش‌انداز درست کنم.

ـ برا خودت درست کن. من همون املت خودمونو می‌خورم.

ـ احسان، چرا غذاهای محلی رو نمی‌خوری؟! واقعا خوشمزه است غذاهاشون.

احسان تکه‌ای از نان روستا کند، بوکشید و گاز زد:

ـ ما به زودی برمی‌گردیم تهران. بیخودی دلتو اینجا خوش نکن.

پروانه پنیر پاستوریزه را جلوی احسان گذاشت:

ـ باشه ولی این یه فرصت استثناییه که با آداب و رسوم این منطقه آشنا بشیم.

ـ که چی بشه؟ مگه می‌خوایم تا قیامت اینجا بمونیم؟! این نون چقدر تلخه. نون لواش نداریم؟

پروانه از توی یخچال یه بسته نان لواش که از شهر خریده بودند آورد:

ـ از لحظه‌هات لذت ببر. وگرنه هیچ جا بهت خوش نمی‌گذره.

احسان نرمشی به گردنش داد:

ـ می‌برمت پاریس و لندن و ملبورن. اون وقت ببین زندگی چیه؟ انرژی تو صرف اینجور جاها نکن. چایی هست یا اونم دمنوش محلیه؟

پروانه خندید:

ـ اتفاقا چایی فرد اعلا دارم که ناصره خانم از شمال آورده برام. چایی فقط ایرانی. این یکی رو دیگه می‌دونم قبول داری. نمی‌تونی بهونه بیاری.

احسان گردوی روی نان محلی را جدا کرد و گذاشت داخل لقمه نان و پنیر، بعد لقمه را چپاند توی لپش:

ـ تو این مدت چطور این همه دوست پیدا کردی.

ـ بس که با محبت و باصفا هستن مردم این روستا. کاش می‌شد یه خونه همین جا داشته باشیم. خیلی دلم می‌خواد بعضی وقتا بیام اینجا با خانم‌ها بریم آویشن و پونه کوهی و غازیاغی جمع کنیم. با هم بریم تپه تیغاله...

احسان لقمه توی دهانش را یک جوری جمع و جور کرد تا جا باز کند برای حرف زدن و بریدن حرف پروانه:

ـ باز شروع کردی. ببین تو با این حرف‌هات کاری می‌کنی با انتقال من موافقت نشه. دیدت بزرگ باشه. کوچیک نگاه نکن. هر چقدر کوچیک نگاه کنی نتایج کوچیک‌تری نصیبت میشه. بزرگ فکر کن. به شهرهای بزرگ فکر کن. مردم روشنفکر و پیشرفته. وسایل پیشرفته. الان دیگه مردم به فکر خوردن غذا نیستن. وقتشونو با این چیزا تلف نمی‌کنن. فقط می‌خوان زنده بمونن تا یه کاری برای علم و تکنولوژی انجام بدن. تو تحصیلات دانشگاهی داری. فکرتو از این محیط موقت کوچیک آزاد کن. به من امید و انرژی بده تا کارم درست بشه زودتر برگردیم تهران.

پروانه با لبخند چایی را جلوی احسان گذاشت:

ـ به ما گفتند یک سال اینجاییم.

ـ پروانه من خیلی تحمل کنم سه ماه. آرش گفته پیگیری می‌کنه زودتر از اینجا بریم.

ـ با نق زدن و شاکی بودن فقط زندگی رو به خودمون سخت می‌کنیم. تا تهران فقط 4 ساعت راه داریم. من اینجا رو دوست دارم احسان.

ـ تو میلاجرد هم همینو می‌گفتی.

ـ وای، اونجا یه جای فوق‌العاده بود با همسایه‌های مهربون و با محبت.

احسان سر تکان داد و چیزی نگفت. همین‌طور که لقمه‌اش را می‌جوید چشمش افتاد به میز گوشه هال:

ـ این از کجا اومده؟

پروانه یادش آمد که میز عسلی را هنوز به احسان نشان نداده:

ـ این؟ آها این...

خوشحال رفت طرف میز عسلی:

ـ این همون میزه که پایه‌اش شکسته بود. روش طبله کرده بود. پایه‌اش رو چسبوندم. روشو سمباده کشیدم صاف شد. بعد سینی مسی تو کابینت که سیاه شده بود دادم شوهر آسیه خانم برام برید و سفید کرد. می‌بینی چه خوب شده.

صفحه میز را سمت احسان چرخاند:

ـ این نگینها مال گردنبندم بود که دوستم از قشم آورده بود. همه‌اش صدف و گوش ماهی‌های ریز و خوشگله. با چسب چسبوندم دور تا دور سینی و روی پایه‌ها. خوشگله؟

احسان که از تغییر اساسی میز ماتش برده بود، ابرو بالا انداخت و گوشه‌های لبش را پایین کشید:

ـ بارک الله. کی یادت داد؟

ـ تو بازارچه سنتی زنان روستا دیده بودم. میز درواقع بلااستفاده بود. گفتم یه کاریش کنم بتونیم استفاده کنیم.

احسان محو تماشای میز بود اما ناگهان گفت:

ـ خودتو با این چیزها مشغول نکن. از حالا فکرش باش وقتی برگشتیم تهران به تحصیلاتت ادامه بدی. ما اینجا بمون نیستیم.

ـ عزیزم، الان دیگه با وجود این همه امکانات نیاز نیست حتما حضوری بریم دانشگاه. این همه دانشگاه‌های غیرحضوری. می‌خوام رشته ادبیات ادامه بدم. الان دیگه همه می‌تونن تو هر رشته‌ای که دوس دارند ادامه تحصیل بدن ولی کسی مثل ما شانس زندگی تو جاهای مختلف ایران رو نداره.

احسان سر تکان داد:

ـ تو داری جلوی پیشرفت‌مونو می‌گیری. انرژی منفی می‌دی.

صدای زنانه‌ای از توی حیاط آمد:

ـ خانوم پروانه. پروانه خانوم. کجایی.

احسان زیر لب گفت:

ـ نه زنگی، نه اجازه‌ای، هر کسی سرشو می‌ندازه پایین میاد تو حیاط خونه آدم.

پروانه خوشحال از جا بلند شد و از پنجره توی حیاط را نگاه کرد:

ـ عادله خانمه. زن مش حسن.

عادله خانم دو تا بوقلمون ول کرده بود توی حیاط. بوقلمون‌ها سر و صدا راه انداخته بودند. پروانه تعارف کرد بیاید تو. زن مش حسن چادرش را پشت گردنش ضربدری بسته بود. نفس نفس می‌زد:

ـ الهی من گربونت برم خانوم. تو گاوی ما را نجات دادی. گاومان از دست رفته بود. خدا شما را رساند. خدا به شما و آ دوحتور خیر بده انشالله. این دو تا بوگلمون گابل شما را نداره. ببخشید تو رو خدا. خیلی خیلی زحمت چشیدید.

احسان پشت پنجره چایی‌اش را سر کشید و دید که پروانه چقدر از دیدن بوقلون‌ها ذوق کرده است.

***

احسان وقتی به خانه رسید بوی قورمه‌سبزی را عمیق کشید و گل از گلش باز شد. پروانه از اتاق بیرون آمد. یک پیراهن زرد با گلهای آبی و صورتی شاد تنش بود:

ـ سلام آ دوحتور. چه زود اومدی؟

ـ فکر نمی‌کردم این‌قدر زود برگردی از شهر. مبارکه لباست. یه ذره بزرگ نیست برات؟

ـ کارم زود راه افتاد.

ـ خوب چی شد؟

ـ چی می‌خواستی بشه؟

ـ نگو که بچه داری؟

ـ چرا نگم؟

چشم‌های پروانه از خوشحالی برق می‌زد. می‌خواست پرواز کند. چرخی زد و دامن لباسش مثل قیفی بزرگ باز شد:

ـ 7ماه دیگه تو بغلمه.

نگاه به قیافه احسان کرد:

ـ بذار ببینم بابا شدن بهت میاد؟ الو... کجایی؟!

ـ اگه کارم تا 7 ماه درست نشد چی؟ اگه زود دنیا اومد چی؟ الان وقتش نبود.

پروانه پشت سر احسان رفت و دستش را روی چشم‌های او گذاشت:

ـ برو جلو. برو برو... حالا بپیچ این وری.

دست‌هایش را از روی چشم‌های احسان برداشت. لباس‌های کوچولوی سفید با طرح خرگوش روی تخت چیده شده بود. پروانه زیرپوش کوچولو را برداشت و روی صورتش چسباند:

ـ وای خدا یعنی میشه. عاشق بوی بچه‌ام. قشنگه؟ آره؟

احسان لبخند مصنوعی زد:

ـ آره قشنگن.

هر کار کرد نتوانست پا به پای پروانه خوشحالی کند. از اتاق زد بیرون. پروانه یک آهنگ ملایم گذاشت و لباس‌ها را شروع کرد با سلیقه تازدن. احسان گوشی‌اش را برداشت و شماره گرفت:

ـ الو، آرش چی شد پس؟!... اصلا دنبال کار انتقال من هستی یا نه؟... تا کی من باید تو این خراب شده بمونم؟!... ینی تا من زنگ نزنم تو نباید به من خبر بدی؟!... خوب خوب... کدوم دو شهر... یا خدا...

پروانه صدای آهنگ را قطع کرد و از اتاق آمد بیرون. حواسش به احسان بود ببیند چی این‌طوری به همش ریخته. احسان موهایش را چنگ زد:

ـ من گفته بودم تهران. فقط تهران... ینی چی دست من نیست... اینجوری که بدتر شد...

پروانه به قورمه‌سبزی‌اش سر زد. از پنجره نگاه به بوقلمون‌ها انداخت که نمی‌گذاشتند گربه روی دیوار بیاید توی حیاط. گربه چیزی توی سطل حیاط دیده بود انگار. می‌آمد تا نزدیکی سطل. همچین که بوقلمون‌ها بهش حمله می‌کردند پا می‌گذاشت به فرار و از دیوار می‌رفت بالا. بوقلمون‌ها سر و صدا راه انداخته بودند. پروانه به سماجت گربه خنده‌اش گرفته بود. احسان مکالمه‌اش تمام شده بود. نشسته بود روی مبل مستعمل توی هال. آرنج‌هایش را روی زانوهایش ستون کرده بود و سرش را بین دو دست گرفته بود. پروانه سیبی توی دستش شست و برای احسان آورد:

ـ آرش چی می‌گفت؟

احسان سیب را از دست پروانه گرفت:

ـ هیچی. می‌گفت انتقالم تصویب شده.

ـ خوب مگه همینو نمی‌خواستی. خوبه که.

ـ گفته یا باید بریم بوشهر یا مرز بازرگان.

پروانه گوشیش را برداشت و رفت توی گوگل‌مپ. همین‌طور که می‌گشت زیر لب شعر می‌خواند:

«هر کجا هستم باشم

آسمان مال من است

پنجره، فکر، هوا، عشق،زمین مال من است

چه اهمیت دارد

گاه اگر می‌رویند

قارچهای غربت»

تصویر را بین دو انگشتش بزرگتر کرد:

ـ باید ببینیم کدوم هیجانش بیشتره.

شیطنت‌آمیز خندید. احسان ساکت بود. فقط به گل‌های قالی چشم دوخته بود و تند تند پلک می‌زد.

-احسان، من خیلی دوست دارم یه مدت تو بندر باشم.

احسان مسخره‌اش کرد:

ـ آهان، می خوای شب‌ها مارها از توی دریا بخزن بیان توی خونه‌مون؟ نکنه به همین زودی یادت رفت بچه داری؟

پروانه تصویر ساحلی پر از کشتی را توی گوشی طرف احسان گرفت. از حرف‌های احسان اصلا نترسیده بود:

ـ تو ببین. خیلی قشنگه. میگن کشتی‌های خیلی بزرگ و مجهزی داره. دوس دارم کنارشون عکس بگیرم. آسمونش خیلی قشنگه. اینو یکی از دوستام می‌گفت. می‌گفت شب‌ها بقدری تاریک و قشنگه که انگار چادر مشکی کشیدی و پر از سوراخ‌هاییه که می‌درخشند. می‌گفت دریاش پر از ماهی و ستاره دریاییه. می‌گفت با پاهامون ستاره‌های دریایی رو می‌زنیم می‌ندازیم بیرون از آب. یه عالمه دستبند و گردنبند با گوش ماهی‌های توی ساحل درست کرده بود.

احسان بلند شد و راه رفت توی هال. سیب توی دستش بود:

ـ نمی‌دونم چرا هر چی که نمی‌خوام جلوم سبز میشه. هر چی می‌خوام برعکسش از آب درمیاد.

ـ احسان ان‌شاالله که خیره. من که خوشحالم.

ـ بله، بایدم خوشحال باشی. چون همه چی به دلخواه تو پیش میره.

ـ شایدم چون خوشحالم به دلخواه من پیش میره.

هر دو نگاه به هم کردند. احسان توی فکر بود. انگار تسلیم شده بود.

تلفن احسان زنگ خورد:

ـ آقا سید من فقط یه پزشک عمومی هستم. دامپزشک نیستم. دکتر حبیبی بعدازظهر میاد خودش...

مکالمه تمام که شد رو به پروانه گفت:

ـ بز سیدابراهیم داره میزاد. گفت بهت بگم بری کمک.

پروانه بلند خندید. احسان خنده‌اش گرفت.