دیگه خون به مغزم نمی‌رسه!

 

 

مغز تنها 2 درصد وزن کل بدن را تشکیل می‌دهد، اما 15 تا 20 درصد خون بدن را دریافت می‌کند. مغز عضو مهمی است که به خاطر وظایفش، به انرژی و مواد مغذی زیادی نیاز دارد. یک جریان خون ثابت و مداوم به سمت مغز می‌تواند اکسیژن ضروری، گلوکز، ویتامین‌های مورد نیاز، آمینو‌اسید، مواد معدنی و سایر مواد مغذی را به مغز برساند تا زنده بماند. گردش خون به سمت مغز هم‌چنین مواردی را که مغز به آن‌ها نیازی ندارد، مانند دی‌اکسید‌کربن، سموم و مواد زائد متابولیک را از مغز دور می‌کند.
خون به مغز آبرسانی می‌کند و آن را هیدراته نگه می‌دارد چرا که بیش از 70 درصد مغز آب است. خون هورمون‌ها و انتقال‌دهنده‌های عصبی مورد نیاز را به مغز می‌رساند و دما و pH مغز را حفظ می‌کند. برای انجام تمام این کارها یک لیتر خون مسافت 400 مایل یعنی 640 کیلومتر را در هر دقیقه بین رگ‌های بدن طی می‌کند تا به مغز برسد! اما اگر خون‌رسانی به مغز محدود شود، سلول‌های مغز مشکل پیدا کرده و حتی ممکن است بمیرند.

بررسی‌ها و شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد محدودیت خون‌رسانی به مغز خطر بروز اختلالات مغزی مانند زوال عقل و آلزایمر را افزایش می‌دهد. واضح است که رسیدن خون کافی به مغز برای سلامت این اندام بسیار حیاتی و مهم است.

علائمی که نشان می‌دهد خون کافی به مغز نمی‌رسد.

نشانه‌های رایج مربوط به عدم خون‌رسانی کافی به مغز عبارتند از:

ـ مغز مه‌آلود

ـ خستگی ذهنی

ـ سرگیجه

ـ سبکی سر

ـ از دست دادن حافظه

ـ سردرد مداوم

پژوهشی در همین زمینه محققان هاروارد انجام دادند و به دنبال علائم اختلال در خون‌رسانی به مغز در بین افراد مبتلا به بیماری‌های زیر بودند.

ـ افراد دارای تمرکز ضعیف

ـ افرادی که برای بهبود عملکرد مغز خود عادت به مصرف کافئین و ورزش کردن دارند.

ـ افرادی که دارای مشکل و بیماری در ناخن‌های خود هستند ـ مبتلا به قارچ ناخن یا زمینه سفید ناخن‌ها (در حالی‌که باید زمینه ناخن‌ها صورتی باشد.)

ـ افرادی که دارای بینی، پاها یا دست‌های سرد هستند.

ـ افرادی که باید در هنگام خواب جوراب بپوشند.

ـ گرفتگی دست‌ها و پاها‌

محققان از این افراد خواستند یکی از ناخن‌های خود را به آرامی به مدت چند ثانیه فشار داده و سپس رها کنند. ناخن باید بلافاصله از سفید به صورتی تبدیل شود. اگر این اتفاق نیفتد، نشان‌دهنده کاهش گردش خون در بدن است. زمانی که گردش خون در بدن کاهش پیدا می‌کند، دورترین اندام‌ها از قلب ـ مانند دست‌ها، پاها و مغزبیشترین ضربه را می‌خورند‌.
اما بر خلاف دست‌ها و پاها، جاذبه زمین با مغز همراه نیست که در خون‌رسانی به مغز بتواند کمی مؤثر عمل کند. یک قاعده کلی وجود دارد که اگر خون‌رسانی به اندام‌های بدن شما کافی نباشد، قطعا خون‌رسانی به مغزتان هم کم خواهد بود.

علائم جدی خون کافی نرسیدن به مغز
اغلب این اختلالات بر اثر سکته مغزی، آسیب‌های مغزی یا سفت شدن سرخرگ‌ها بروز می‌کنند. علائم اختلالات گردش خون عبارتند از:‌

ـ تغییر در بینایی

ـ عدم هماهنگی

ـ لکنت زبان

ـ ضعف عضلانی

ـ سردرد

ـ راه رفتن غیر متعارف

ـ بی‌حسی یا سوزن سوزن شدن در صورت یا سایر اندام

در صورت مشاهده هر یک از این علائم، به‌ویژه اگر به طور ناگهانی بروز کردند، وقت را تلف نکنید و به اورژانس اطلاع دهید. عدم خون‌رسانی کافی به مغز منجر به آسیب دیدن جدی مغز و حتی مرگ می‌شود.

علل و عوامل تشدید‌کننده اختلال در خون‌رسانی به مغز

عدم خون‌رسانی کافی به مغز به دلایل مختلفی بروز می‌کند که این عوامل گاهی بسیار ساده و گاهی خیلی جدی هستند. این دلایل در دو گروه کلی قرار می‌گیرند‌:

1ـ سبک زندگی

2ـ شرایط سلامت جسمی

 

سبک زندگی مدرن چگونه بر روی خون‌رسانی به مغز تأثیر می‌گذارد؟‌
سبک زندگی مدرن تأثیرات مخرب زیادی بر روی گردش خون می‌گذارد. طبق بررسی‌های انجام شده بر روی میلیون‌ها بزرگسال، بی‌تحرکی یا به اندازه کشیدن سیگار برای سلامت خطرناک است.
* نشستن برای مدت طولانی با بروز مشکلاتی از جمله تجمع چربی زیاد در بدن و افزایش فشار خون در ارتباط است که هر دو بر روی گردش خون تأثیر منفی می‌گذارند.
* عدم تحرک جسمی بر روی گردش خون به تمام بدن تأثیر می‌گذارد، اما نشستن طولانی مدت پشت میز کامپیوتر با شانه‌های خمیده به سمت جلو به طور خاص گردش خون به مغز را محدود می‌کند.
* نوشیدن کافئین با تنگ کردن رگ‌ها گردش خون به مغز را کم می‌کند.
* سیگار کشیدن هم یکی دیگر از عواملی است که تأثیر ناخوشایندی بر خون‌رسانی مغز می‌گذارد. سیگار نه تنها خون‌رسانی به مغز را مختل می‌کند، بلکه میزان اکسیژنی که مغز می‌رسد را کم می‌کند.
* اضافه وزن هم عامل دیگری است که خون‌رسانی به مغز را محدود می‌کند.
* استرس مزمن مسأله‌ای است که بر روی سلامت تمام قسمت‌های بدن و از جمله سلامت مغز تأثیر می‌گذارد. استرس باعث ایجاد حالت آماده باش در بدن می‌شود. این واکنش با ایجاد عکس‌العمل‌های فیزیولوژیک، بدن را آماده مقابله با خطر می‌کند. عکس‌العمل‌ها عبارتند از:

ـ افزایش ضربان قلب

ـ عدم فعالیت دستگاه گوارش

ـ افزایش گردش خون به سمت عضلات ـ خون از مغز دور می‌شود.

 

چه بیماری‌هایی باعث کاهش گردش خون به مغز می‌شوند؟

بیماری‌های جسمی و روحی بر روی میزان گردش خون به مغز تأثیر می‌گذارد. اگر دچار هر یک از بیماری ها و مشکلات زیر باشید، خطر عدم خون‌رسانی کافی به مغز در شما افزایش پیدا می‌کند:

ـ بیماری قلبی

ـ‌کم‌کاری تیروئید‌

ـ دیابت

ـ کم‌خونی‌

ـ‌ فشار خون غیر طبیعی

ـ افسردگی

ـ آسیب مغزی

ـ رویداد استرس‌زا

عموما در بین مردم فشار خون بالا خطرناک در نظر گرفته می‌شود و همه می‌دانیم که خطر بروز سکته مغزی را افزایش می‌دهد، اما فشار خون پایین به طور کل مسأله کم‌اهمیتی در نظر گرفته می‌شود.‌ اما این تفکر نادرست است، زمانی که فشار خون پایین است، خون نمی‌تواند مسیر خود به سمت مغز را پیدا کند و این مسأله بر روی عملکرد مغز تأثیر گذاشته و خطر بروز اختلالات عصب مغزی را افزایش می‌دهد.

افزایش گردش خون به مغز با ورزش کردن

اگر می‌خواهید که خون کافی به مغزتان برسد، باید ورزش کردن را یکی از اولویت‌های خود قرار دهید. ورزش کردن یکی از مهم‌ترین اقداماتی است که می‌توانید برای سلامت و عملکرد مغز انجام دهید.
هر ورزشی که از آن لذت می‌برید و یا هر ورزشی که باعث می‌شود قلب با قدرت بیشتری خون را پمپاژ کند، برای سلامت مغز خوب است، اما به یاد داشته باشید ورزش نباید خیلی شدید و نفس‌گیر باشد. پیاده‌روی و یوگا دو گزینه بسیار خوب برای بهبود عملکرد مغز هستند.

تقویت مغز با یاد‌گیری یک زبان خارجی

یاد گیری زبان خارجی همواره به عنوان راهی برای تقویت قدرت مغز، پیشگیری از پیری مغز و حفظ قدرت ذهنی بیان شده است.‌ مغز فراد چند زبانه بزرگتر و منسجم‌تر است و خون بیشتری نسبت به مغز افراد یک زبانه دریافت می‌کند.

خون‌رسانی به مغز با طب سوزنی

طب سوزنی یک روش درمانی بسیار قدیمی است که با متعادل کردن جریان انرژی‌های حیاتی در بدن اثربخشی می‌کند. بررسی‌ها نشان داده‌اند طب سوزنی تنش عضلانی و التهاب را کاهش می‌دهد، تعادل بین انتقال‌دهنده‌های عصبی و هورمون‌ها ایجاد می‌کند و بدون‌ افزایش فشار خون یا ضربان قلب، جریان خون به مغز را افزایش می‌دهد.

تقویت گردش خون به مغز با نور درمانی‌

قرار گرفتن در معرض نور گردش خون به مغز را افزایش می‌دهد. نور خورشید بهترین تأثیر را دارد، اما سپری کردن وقت زیادی زیر نور خورشید خطرناک است و این مسأله را حتما مد‌نظر بگیرید.

بهبود گردش خون به مغز با جویدن آدامس

آدامس جویدن نه تنها گردش خون به مغز را افزایش می‌دهد، بلکه می‌تواند الگوی امواج مغز را تغییر دهد و آرامش را در شما افزایش می‌دهد.

افزایش گردش خون به مغز با نوع تغذیه

و بالأخره غذا که تأثیر مهمی بر روی گردش خون دارد. ادویه‌ها و طعم‌دهنده‌هایی که نه‌تنها غذا را خوشمزه می‌کنند، بلکه گردش خون به مغز را افزایش می‌دهند، عبارتند از:

ـ زنجبیل

ـ سیر

ـ رز‌ماری

ـ زردچوبه

ـ صدف و گوشت پرندگان منبع اسید‌آمینه هستند و در بهبود گردش خون بسیار مؤثرند. ماهی، به‌ویژه ماهی‌‌های آب سرد و قزل‌آلا منبع اصلی امگا ـ 3 هستند و به بهبود گردش خون کمک می‌کنند.

ـ میوه‌هایی مانند انواع توت‌ها، انگورها، بادام‌زمینی و شکلات حاوی مواد مؤثری در این مورد هستند.

ـ چغندر منبع نیترات است که یک تنظیم‌کننده قوی برای گردش خون است.

ـ بررسی‌ها نشان داده‌اند شکلات گردش خون را افزایش می‌دهد و تأثیرات آن تا چند ساعت بعد از گوارش هم با‌قی می‌ماند.

ـ همان‌طور که گفتیم کافئین گردش خون به مغز را کم می‌کند، بنابراین در نوشیدن قهوه احتیاط کنید. چای کافئین کمتری دارد، می‌توانید گاهی به جای قهوه چای بنوشید.