چرا کارهایمان را نیمه‌تمام می‌گذاریم؟
تمام کن، آرامش بگیر
یاسمین رضوی
روزهای آخر سال، مدام برمی‌گردیم و پشت سرمان را نگاه می‌کنیم. به کتاب‌هایی که نیمه‌کاره رها کرده‌ایم. به پروژه‌ای که می‌خواستیم به سرانجام برسانیم و نمی‌دانیم چطور شد که وسط راه، بی‌خیالش شدیم. به کالری‌هایی که می خواستیم آهسته و پیوسته ازشان خلاص شویم، اما نه‌تنها کم نشد که بیشتر شد. به مدارک و منابعی که جمع کرده بودیم تا ادامه تحصیل را پی بگیریم و حالا پرونده‌اش دارد خاک می‌خورد. به کارت باشگاه ورزشی که یک ماه بیشتر نرفتیم نگاه می‌کنیم و با خودمان رؤیا می‌بافیم که اگر رهایش نکرده بودم، الان وضعیتم چطور بود. اگر لیست نیمه‌کاره‌هایتان زیاد است، بدانید که تنها نیستید. آخر سال که می‌شود آدم‌های زیادی به کارهای نیمه‌تمامشان که قربانی تنبلی، کمال‌گرایی، ترس از عدم موفقیت و هوس‌های خرد و کلان شده‌اند، فکر می‌کنند و کامشان از حسرت تلخ می‌شود. اما چه می‌شود که ما کارهایمان را نیمه‌تمام رها می‌کنیم؟ تصمیم و کارهایی که می‌دانیم اگر به سرانجام برسانیمشان، حتی اگر به موفقیت کامل نائل نشویم، باز هم نقطه عطفی در زندگیمان خواهند بود، می‌دانیم که به انجامشان نیاز داریم، اما چه چیزی بر نیازمان می‌چربد و قانعمان می‌کند که لیست نیمه‌تمام‌هایمان را مدام اضافه‌تر کنیم؟
در این یادداشت می‌خواهیم درباره کارهای نیمه‌تمام و علت‌هایشان صحبت کنیم، حتما می‌دانید که علت‌یابی اولین قدم درمان و موفقیت است.
پاسخ محکم به چرا؟
کاری را شروع می‌کنیم، در میانه، زمانی که حس کردیم سختی‌های راه موفقیت دارند زیاد می‌شوند، وقتی هوس «حالا یک کم بیشتر بخوابم چیزی نمی‌شه» و «فقط امشب این پیتزا رو می‌خورم از فردا ادامه میدم» به جانمان افتاد. زمانی که با خودمان گفتیم این همه سختی برای چی آخه؟ و پاسخ و انگیزه مناسبی پیدا نکردیم، رهایش می‌کنیم. به همین سادگی. آدمیزاد تا دلایل محکمی نداشته باشد، انگیزه قوی‌ای نخواهد داشت و تا انگیزه قوی توی دست‌هایش نباشد، سختی‌ها را برنمی‌تابد. اگر می‌خواهید برای سال جدید کاری را شروع کنید، به اندازه کافی به همه جوانبش فکر کنید، از خودتان بپرسید اگر این کار را انجام ندهم چه اتفاقی برایم می‌افتد؟ چقدر به این کار نیاز دارم؟ و خلاصه تا می‌توانید دلیل محکم پیدا کنید، در میانه راه هم مدام انگیزه‌هایتان را با مرور این دلایل تازه کنید تا بتوانید سختی‌ها را دوام بیاورید.
ترس از به نتیجه نرسیدن
همان زمان که دارید دلایل‌تان را بررسی می‌کنید و انگیزه میگیرید به ترس‌هایتان هم خوب فکر کنید. «اگر به نتیجه نرسیدم چه» «اگر نتیجه آن‌قدرها که من فکر می‌کنم کامل و عالی از آب درنیامد چه؟» ترس‌ها معمولا از کمال‌گرایی می‌آیند. کمال‌گرایی به ما می‌گوید: مطمئن شو همه‌چیز می‌شود، اگر مطمئن نیستی رهایش کن. کمال‌گرایی افراطی باعث می‌شود که هیچ کاری نکنیم، از ترس این‌که کارمان عالی از آب درنیاید. پس به ترس‌هایتان خوب فکر کنید و با خودتان تکرار کنید که تنها املای ننوشته است که غلط ندارد.
کمال‌گرایی یا دقت؟
مغلوب کمال‌گرایی افراطی نشدن به معنای بی‌دقتی و یا در نظر گرفتن همه عوامل بر رسیدن به موفقیت، نیست. کمال‌گرایی افراطی آن‌قدر به نتیجه بی‌نقص تمرکز می‌کند که نسبت به خود و توانایی‌هایتان ناامید می‌شوید. شرایط را مناسب آن نتیجه بی‌نقص نمی‌بینید و در نتیجه رها می‌کنید. اما دقت یعنی دست‌کم نگرفتن توانایی‌ها و شرایط و امکاناتتان و استفاده از تمام آن‌ها.
هندونه‌های نصفه نیمه
یکی از دلایلی که باعث می‌شود کاری را نصفه و نیمه رها کنیم، این است که توانایی‌های مختلف‌مان را در نظر نگرفته‌ایم و خواسته‌ایم که چندین ایده سنگین را با هم پیش ببریم. محققان می‌گویند وقتی شما اراده‌تان اول صبح برای کاری خرج می‌کنید در ادامه روز، قدرت اراده‌تان کمی تحلیل می‌رود. وقتی شما بدون توجه به توانایی روحی، زمان و الویت‌های مختلف، می‌خواهید چندین کار را با هم پیش ببرید، طبیعتا خسته شده و بخشی از آن‌ها را نیمه‌کاره رها می‌کنید. کارها را با دقت بررسی و اولویت‌بندی کنید و از مهم‌ترینشان شروع کنی.
تنبل نرو به سایه
تنبلی رایج‌ترین علت کارهای نیمه‌کاره است، به همین سادگی. تنبلی باعث می‌شود بی‌خیال شویم و به حاشیه امن و تنبل خودمان برگردیم. ضمن این‌که تنبلی مثل یک چرخه می‌ماند، هرچه تنبلی کنید، تنبل‌تر می‌شوید. هرچه بیشتر بخوابید، بیشتر به خوابیدن نیاز پیدا می‌کنید، هر چه بیشتر پرخوری کنید، پرخورتر می‌شوید و هرچه بیشتر یک جا بمانید، کمتر قدرت و اراده بلند شدن پیدا می‌کنید. پس باید چرخه را بشکنید. اولش سخت است اما بالأخره می‌شود. هنگامی که می‌خواهید چرخه تنبلی را بشکنید، نباید زیاد بلندپروازانه تصمیم بگیرید که خسته و دل‌زده شوید. واقع‌بین و با برنامه‌ریزی باشید.
چه کنیم؟
لیست کارهایی که در سال گذشته برایشان برنامه ریختید و بهشان امیدوار بودید اما نیمه‌تمام مانده‌اند را بنوسید. جلوی هر کدام علت نیمه‌تمام بودنش را یادداشت کنید. حالا شما یک قدم از بقیه جلوترید. علت‌ها را یکی‌یکی بررسی کنید و در مورد تصمیمات جدیدتان هم همین کار را بکنید، یعنی بنوسید که چه علتی می‌تواند باعث شود که شما آن کار را رها کنید. علت‌ها را مدام بررسی کرده و شرایط را برای به وجود آمدنشان مساعد نکنید.
یادت نرود
وقتی می‌خواهیم کاری را انجام دهیم، هنوز به شرایط جدید عادت نکرده‌ایم. وقتی می‌خواهیم وزن کم کنیم، هنوز جسم و روح و حافظه‌مان عادت نکرده است که نباید نوشابه بخورد، یا با چه نظمی باید غذا خوردن را کنترل کند. پس لازم است که حافظه‌تان را رها کنید و به قلم و کاغذ پناه ببرید. چک‌لیست درست کنید. چک‌لیست‌ها بهتان کمک می‌کنند که چیزی از قلم نیفتد، ذهن‌تان نظم بگیرید وانگیزه‌هایتان تازه شوند.
کارهای بزرگ را خرد کنید
اهداف بزرگ را به کارهای کوچک تقسیم کنید. مثلا به عنوان هدف می‌نویسید: «قبولی در کنکور دکتری» این هدف خوبی است، اما برای این هدف باید اهداف کوچک‌تری را دنبال کنیم. مثل تصمیم درباره رشته مورد نظر، ثبت‌نام در کنکور دکتری، جمع‌آوری منابع، تحقیق درباره دانشگاهی که می‌خواهیم تحصیل کنیم، پیدا کردن بهترین منبع، برنامه‌ریزی برای درس خواندن روزانه، پیدا کردن زمان و مکان مناسب برای درس خواندن و... پیگیری و به نتیجه رساندن هر کدام از این قدم‌های کوچک شما را در مسیر قرار می‌دهد و بهتان انگیزه پیشرفت و موفقیت می‌دهد.
کسی که به خودش وفادار است
باید به خودتان وفادار بمانید. کسی که کارهایش را مدام نیمه‌کاره رها می‌کند، به بقیه هم می‌فهماند که آدم قابل اعتمادی نیست. در واقع این فرد به خودش هم به سختی اعتماد می‌کند و همین عدم موفقیت‌ها و کارهای ناکامل، این پیام را به او می‌دهد که «تو که بالأخره این کار را هم رها می‌کنی، پس اصلا کاری نکن که بعدا مسخره‌ات کنند» پس به خودتان وفادار بمانید و ثابت کنید که می‌توانید.