تو از کجا پیدات شد
گلاب بانو
یقه کتت پاره شده. پسر جوان دست برد به سمت گردنش میسوخت کجا کجا رو میگی پاره شده! مادر با نوک چاقو نشانش داد آن‌جا! نوک چاقو پارگی زیر یقه را نشانه گرفته بود آهان چرا خودم ندیدم گیر کرد به میخ جایی. مادر خندید میخ کجا؟ احتمال اینکه تو مسیر رفت و برگشت تو به اداره میخ وجود داشته باشه خیلی کمه احتمال اینکه اون میخ تو ارتفاع صد و هفتاد و پنج سانتیمتری از زمین باشه خیلی کمتر! علاوه بر اینکه ادم حرفتو نمی‌تونه باور کنه چون کلا احتمال گیر کردن پسری مثل تو به چیزی که یقه‌شو پاره کنه خیلی صفره چون من پسرمو می‌شناسم. صادق به فکر فرو رفت و پرسید اگه من دولا شده باشم چیزی رو از روی زمین برداشته باشم یا موقعی که از حالت نشسته به حالت ایستاده دراومده باشم احتمالات شما کم و زیاد میشه. مادر معلم ریاضی بود حساب و احتمالات از زندگی او یک ثانیه جدا نمی‌شد .او احتمالات مربوط به همه چیز را محاسبه می‌کرد. مادر گفت: شغلی که تو داری یعنی حسابداری یه شرکت بزرگ پشت یه صندلی تو یه اتاق مرتب و تر و تمیز اون احتمالو کمتر می‌کنه. صادق خندیده بود همیشه احتمالات جواب می‌داد تهش به اعترافات می‌رسید می‌دانست در نهایت باید دو دستش را بالا ببرد و همه چیز را اعتراف کند هر چقدر احتمال وجود میخ در اطرافش کمتر می‌شد احتمال عاشق شدنش بالاتر می‌رفت منطق اینطوری آدم‌ها را به بازی می‌گرفت احتمال وجود یک میخ در دیوارهای اطراف کم می‌شد و احتمال پیدا شدن آن میخ در قلبت زیاد منطق درستی نبود یعنی تو کت مادر نمی‌رفت.صادق دستش را روی پارگی گذاشت خون بیرون می‌زد سرباز داد زد فشار بده فشار بده صادق فشار می‌داد خون از لابلای منطق و احتمالات بیرون می‌ریخت کی فکرش را می‌کرد بعد از عروسی آن‌ها جنگ شود کی احتمال می‌داد مرد دیوانه‌ای در خاورمیانه دستور تسخیر کشور همسایه را صبح زود روی یک میز بزرگ بکوبد و فرماندهانش را برای اجرای عملیات جنگی از رختخواب‌هایشان بیرون بکشد. احتمال دیوانگی صدام چقدر بود مادر و احتمال اینکه اولین موشکش به شهر ما بخورد و درست دیوار مدرسه پایین بیاید احتمال اینکه تو آن‌جا ایستاده باشی کنار تخته‌سیاه نزدیک در با گچ صورتی در دست درس را تازه شروع کرده‌ای احتمالات را نوشته‌ای بالای تخته زیر بسم‌الله
تخته افتاده روی زمین و خون پیشانی سپیدت دویده روی احتمالات و اعداد! فشار می‌دهد با دست روی زخم اینطوری اینطوری فشار تا مغز استخوان می‌رود درد می‌پیچد تو دلم سرم و باز می‌گردد توی قلبم. از جای زخم که بانداژ بزرگی را گذاشته بودند خون بیرون می‌زند. ترکشی لباس را پاره کرده پوست را دریده گوشت را بیرون آورده و تکه‌های سفید استخوان دنده پیداست. روی همه این‌ها تکه‌های سفید و تا شده باند بزرگی که بارها و بارها تا شده پیداست. سرباز با فشار دست خون را بند می‌آورد. خون می‌دوید لابه‌لای سفیدی پارچه‌ها کجایی مادر احتمالات را بررسی کنیم احتمال خوردن ترکش به پهلوی یکی‌یکدانه‌ات را. خنده خط کم‌رنگی بود که توی صورت کثیف و گلی‌اش چنگ انداخت به زور گوشه لب‌ها را بالا برد. اشک از خنده زودتر دوید روی صورتش. چیه چی شده می‌خندی سرباز؟صادق شانه‌اش را بالا انداخت به لحظه‌های قبل از شهادت رسیدم انگار دارم حضرت عزرائیل را ملاقات می‌کنم می‌خوای سلام تو رو هم برسونم دکتر؟ سرباز نگاهی به رد نگاه صادق کرد... نه دستت درد نکنه خودم به سلام و علیک عزرائیل جواب نمیدم اون این‌جا کاری نداری باید بره جون عراقی‌ها رو بگیره بی‌خیالش شو. این را سربازی که مثلا نقش دکتر را بازی می‌کرد گفت: به عزرائیل بگو دور و بر این مجروح‌ها نیاد پدرم دراومده تا زنده نگهشون داشتم پای قاسمو ببین به زور چسبوندمش احتمال می‌دادم پای خودش نباشه اما بود به زور راست و ریستش کردم نمی‌چسبید گفتم شاید پای حسنِ آخه پای اونم جدا شده بود بچه‌ها جفت پاها رو آورده بودن برای قاسم... عادت داشت شوخی کند و بعد از جایی آدم متوجه نمی‌شد در حال شوخی کردن است یا جدی می‌گوید... اول پای حسنو به قاسم چسبوندم تقریبا کارم تموم شده بود که پوتین‌ها رو دیدم جفتش پای چپ بود می‌دونی قاسم بعدا سختش می‌شد کفش بخره برای همین دوباره از اول شروع کردم... گذاشتم کنارش اگه هلیکوپتر بیاد احتمال چسبوندن پاش زیاده و بعد به جایی روی صورتش اشاره کرد و گفت صورت حسین از این‌جا تا این‌جا جر خورده بود خودم دوختم... این‌ها را برای دلخوشی ما می‌گوید حتما برای آن‌ها هم تعریف می‌کند که پهلوی من تا دنده پاره شده استخوان‌ها پیداست دنده‌های شکسته معلوم است و او این‌ها را درست کرده و بهم دوخته و به جعبه بهم ریخته کمک‌های اولیه اشاره می‌کند از محتویات جعبه چیزی باقی نمانده است مسئول گردان پای بیسیم مرتب فریاد می‌زد که زودتر هلیکوپتر را بفرستتد پس چی شد؟ احتمال پاره شدن نخاع چقدر است دکتر؟ نمی‌دانست چه کسی این سؤال را می‌پرسد صدای زنانه‌ای بود مادر که نیست صدای لیلا هم نازک‌تر است احتمال اینکه لیلا این‌جا توی بیمارستان صحرایی باشد چقدر است؟ احتمال اینکه من رسیده باشم با هلیکوپتر به بیمارستان چقدر است؟ مادر می‌گوید احتمالات از خود زندگی مهم‌تر هستند. چشم‌هایش سنگین شده‌اند لیلا جایی پشت پلک‌های سنگینش ریز ریز می‌خندد نقل‌های سپیدی را زیر دندان می‌گذارد و می‌خورد مشت‌هایش را باز می‌کند مشت‌ها پر از نقل‌های رنگی است ببین صادق چی برداشتم از سفره عقدمون و خنده پر می‌شود توی چشم‌هایش حتما باید ابروی آدمو ببری لیلا خانم احمدی؟ قول می‌دم این آخریش باشه دیگه چیزی برنمی‌دارم! لیلا صورتش سفید شده ترسیده احتمال اینکه آدم دختر رنگ و رو پریده‌ای را که مدارک دوست پدرش را دزدیده باشد و با خودش به محل کار مادرش در آبدارخانه یک شرکت آورده باشد چقدر است مادر؟ احتمال اینکه توی یک شرکت شلوغ حسابدار جوان شرکت توی کشو میز خودش مدارکی و سفته و چک پیدا کند که هیچ ربطی به او ندارد چقدر است؟ اصلا احتمالات صفر به‌خاطر لجی که با زندگی دارند به صد نزدیک‌ترند وگرنه لیلا باید آن مدارک را جایی در کابینت‌های آبدارخانه و یا خانه بی در و پیکرشان در خلازیر جا ساز می‌کرد نه در کشو میز حسابدار. اولین اتاق نزدیک به آشپز‌خانه. صادق همان‌طور که صورت بی‌خون و سفید لیلا زل زده می‌پرسد الان باید با این مدارکی که از خونه سیروس برداشتی چه کار کنیم؟ سفته باباتو پاره کردی بقیه‌اش چی میشه؟ لیلا انگار دلش برای بقیه هم بسوزد چک‌های ثریا و سفته‌های مش باقر و چند نفر دیگر را برمی‌دارد و پاره می‌کند. گور باباش می‌دونم با این آدم‌ها چه کار کرده. بقیه‌شو پست می‌کنیم برای سیروس.
به همین سادگی ما که دزد نیستیم. اونوقت سفته بابات و بقیه لابه‌لای این‌ها نباشه سیروس شک نمی‌کنه؟ سراغ تک تک‌تون نمیاد! چرا سیروس همین‌طوری‌ام فقط به محله ما شک داره به بابام که تا زنده بود هر روز می‌رفت در مغازه‌اش الم‌شنگه راه می‌انداخت بعد مرگشم کل مغازه رو یه جا پای حسابش برداشت اما حسابش صاف نشد حسابشو با آبروی مامانم می‌خواست صاف کنه. نمی‌تونستم دست رو دست بذارم باید یه کاری می‌کردم سیروس خانواده‌مو نابود کرد حال همه‌مونو گرفت پدر مرد و مادرم سر زبون‌ها افتاد تو از کجا پیدات شد صادق؟ مگه نرفته بودی مرخصی مامانم گفت یه هفته رفتی مرخصی احتمال اینکه همون ساعت برگردی بیای اداره چقدر بود؟
مادر راست می‌گفت احتمالات بدجوری توی زندگی دخالت داشت. خودش به‌خاطر همین ضریب بالای احتمالات قبول کرد برای پسر یکی یکدانه‌اش تا خلازیر برای خواستگاری برود. اصلا احتمال این‌طور چیزها در زندگی آدم‌ها بالا نمی‌رود. این احتمالات روی دو، سه، پنج می‌ماند اما از همان‌جا کار خودش را می‌کند. مادر احتمال می‌داد که صادق بخاطر تحصیلاتش در یک دانشگاه خوب و تربیت در یک خانواده فرهنگی از یک جای خوب همسر انتخاب کند، با احتمال بالای پنجاه درصد یکی از هم‌کلاسی‌ها و با احتمال سی درصد با دختر ثروتمند رئیس اداره و با احتمالات کمتر و بیشتر با یکی از همان دخترهای فامیل. احتمال هفتاد درصد دختر عمه منیر و هشتاد درصد، سارا دختر عمو نصیر!
این احتمالات توی ذهن صادق می‌چرخد. این احتمالات و فرضیات دور و نزدیک بالا می‌رود و پایین می‌آید. لیلا دختری که نتوانسته حتی دیپلمش را بگیرد و توی یک تولیدی تیشترت زنانه، پشت چرخ خیاطی بزرگی می‌نشیند لباس سیاهی پوشیده و ضربان قلبش از توی چشم‌هایش پیداست، پدرش تازه مرده، قلبش آن‌قدر بزرگ شده که نتوانسته دوام بیاورد و مادرش موقع آوردن چای برای هر اتاق سلام می‌کند و خجالت‌زده بابت کاری که نکرده می‌ایستد تا بپرسد که کسی چایی می‌خورد یا نه!
بله را می‌گوید. اولش آهسته و بعد بلند. احتمال این چیزها توی زندگی آدم‌ها زیاد نیست مادر ولی احتمالات همین است. خودش را از هیچ بالا می‌کشد و توی زندگی سر می‌خورد. احتمالات قلقلکی هستند قلقلکشان می‌آید سرک بکشند توی زندگی آدم‌ها. احتمالات اینطوری هستند مادر.
کی احتمالش را می‌داد نارینه خانم دختر عزیزتر از جانش را به سیروس ندهد برای گرفتن سفته‌ها! کی احتمالش را می‌داد لیلای خجالتی بی‌دست و پا بتواند چک و سفته‌های پدرش را پیدا کند! کی احتمالش را می‌داد لیلا و مادرش از سر ناچاری برای پذیرفتن پیشنهاد سیروس رفته باشند و با در باز خانه و وسایل بهم ریخته مواجه شوند. دزدی آمده بوده انگار خانه را خالی کرده.
کی فکرش را می‌کرد و احتمال می‌داد که دزد کیف مدارک سیروس را توی خانه نارینه خانم بندازد؟ شاید یکی از خواستگارهای لیلا یکی از چاقوکش‌های محل و یا یکی از لات‌های قهوه‌خانه...
احتمالات اینطوری هستند، دست و پا شکسته کم‌رنگ بی‌ارتباط و بی‌احساس اما شدنی.