حسن یوسف
فاطمه الیاسی
آبپاش سبز رنگ را از روی میز برمیدارد و سمت گلدان میرود. هوای نم گرفتهی اتاق نفسش را بند میآورد. روی برگهایی که به زردی می‌زند، آب میپاشد و با دستمال نخی سفید تمیزش میکند. برگ زیر دستش تکان میخورد و کنده میشود. آن را به لبهای خشکیدهاش نزدیک میکند و آرام میبوسد.
ـ تو هم تنهام گذاشتی، برو به سلامت!
و میگذاردش کنار ردیف برگهایی که قبلا خشک شده و کنده شده بودند. با انگشت اشاره شروع میکند به شمردنشان.
ـ یک، دو، سه ... سی و یک، سی و دو.
سرش را خم میکند روی گلدان و بوی خاک را میفرستد توی ریههایش. باورش نمیشود سی و دو روز گذشته باشد. فکر میکرد به ماه نکشیده میمیرد. پلکهایش را سنگین روی هم میگذارد و اجازه میدهد اشک داغ، پوست نازکش را بسوزاند. صدای تیک تاک ساعت اعصابش را به هم میریزد. سرش را بالا میآورد و اشک شور گوشهی لبش را با پشت دست پاک میکند. اتاق سه در چهار با یک فرش قرمز رنگ و رو رفته برایش مثل قبری شده که او محکوم است بقیه زندگیاش را در آن بگذراند.
شاید تنها چیزی که او را به دنیای زندهها وصل میکند، همان گلدان حسن یوسفی باشد که یوسف برایش خریده. پوزخندی می‌زند و زیر لب میگوید:
ـ یوسف یا کامبیز؟
چندشش میشود از این تشبیه بیربط. کامبیز تازه هیچ شباهتی به یوسف او نداشت. سرش را به چپ و راست تکان میدهد و می‌خواهد این فکرهای مسخره را از ذهنش دور کند. چشمهایش را محکم روی هم فشار میدهد و دستش را روی آن میگذارد، اما نمیتواند از شر کابوسی که گریبانش را گرفته خلاص شود. تصویر چشمهای سرخ و برآمدهای که توی چشمهای رمیدهاش خیره شده بود، پشت پلکهای بستهاش جان میگیرد.
چادر نمازش را روی سرش کشیده بود و خواسته بود از آن چشمهای وحشی دور شود. احساس میکرد نامحرم توی خانه است. موهای رنگ شدهاش را با سر انگشت فرستاده بود زیر مقنعه و بال چادرش را سفت چسبیده بود. دستی روی سینهاش خورده بود و از پشت روی زمین افتاده بود. سجاده سبزی که یوسف برایش از کربلا سوغات آورده بود، از بالای سرش رد شده بود، خورده بود به میز تلویزیون و افتاده بود روی زمین. تلویزیون تلو تلو خورده و افتاده بود روی آن. صفحهاش هزار تکه شده بود.
نگاه حیرانش هنوز به دنبال سجاده بود که مرد دهانش را باز کرده بود و هرچه از دهانش درآمده بود، بار مقدسات او کرده بود.
ـ این چه خداییه که ضجههای هفده سال بندهشو نمیشنوه؟ گوش نداره خدای تو؟
گیج و منگ فقط ایستاده بود و به لبهای رنگ پریده مرد چشم دوخته بود. باورش نمیشد این کلمات از دهان یوسفی بیرون آمده باشد که هر سال تکیه عزای سید الشهدایش زودتر از همه علم میشد.
سرش از فکر حرفهایی که شنیده بود، داغ میشود. سمت آشپزخانه میرود و شیر آب را باز میکند. یک مشت آب خنک روی صورتش میپاشد و وضو میگیرد. گوشه اتاق رو به پنجره سجادهاش را پهن میکند و قامت میبندد. هق‌هق گریه امان نمیدهد تا نمازش را تمام کند. هرچه دو دوتا چهارتا میکند، چیزی دستگیرش نمیشود. نمیفهمد چه کاری باید میکرده و نکرده که حالا متهم شده. سرش را میان دستهای لرزانش میگیرد و ناله میکند.
ـ این‌که به پات موندم گناهه؟
ده سال از زندگی مشترکشان گذشته بود و بچهدار نشده بودند. نصف بیشتر درآمدشان خرج دوا و درمان شده بود. یوسف بهش گفته بود پاگیر او نشود و برود پی زندگیاش، اما او زندگی بدون یوسف را میخواست چکار؟
خم میشود. پیشانیاش را میگذارد روی مهر و آرام میگوید:
ـ رضاً برضاک یا الله!
سرش گیج میرود و همه چیز دورش میچرخد. صدای فریادهای یوسف توی گوشش میپیچد.
ـ تو واقعا راضیای؟ نیستی، فقط داری ادای آدمای خوب رو درمیاری. منم نیستم. اگه راضی بودم اسمم رو عوض نمیکردم. حالم از این دعاهای مسخرهای که به خوردم دادی به هم میخوره.
چادر نماز را از سرش کشیده بود و زیر گوشش فریاد زده بود:
ـ تو خونه من دولا راست نشو. کدوم خدا رو میپرستی؟
دستش را گذاشته بود توی گوشش تا زنگ صدای تیز یوسف اذیتش نکند. در و دیوار خانه برایش غریبه شده بود، خانهای که شادی و غمهایش در آن گذشته بود. نمیتوانست مردی را تحمل کند که این قدر با او بیگانه شده بود. از خانه زده بود بیرون و روی یک برگه نوشته بود:
ـ مادرم گفت با لباس سفید رفتی خونهاش، با کفن سفید هم برمیگردی. اگه یوسف بود، با کفن از خونهاش میرفتم بیرون، ولی حالا یوسفی نیست تا من به خاطرش بمونم.
سهمش بعد از ده سال زندگی شده بود گلدان حسن یوسفی که سی و دو برگش ریخته بود و فقط شش برگ زرد آویزان ازش مانده بود. با صدای بلندتری میگوید:
ـ رضاً برضاک... یا الله!
دستش را به زانو میگیرد و بلند میشود. توی شیشه باران خورده پنجره به صورت خودش نگاه میکند. چقدر برایش ناآشناست تصویری که میبیند. به چینهای زیر چشمش دست می‌کشد و چادر را روی سرش مرتب میکند. زیر لب میگوید:
ـ خدایا هر چی خیر و صلاحه همون بشه.
دستهایش را تا نزدیک گوش بالا میآورد و الله اکبر میگوید. کلمات را آرام و شمرده از لای دندانهایش بیرون میفرستد تا اشکهای بیامان، نمازش را به هم نزند. صدای جیر جیر دری که مدت‌هاست روغن نخورده، گوشت تنش را جمع میکند.
خم میشود و به رکوع میرود. دستهای نحیفش را روی زانو میگذارد و از گوشه چشم به در نگاه میکند. پاهایی درشت و مردانه توی چارچوب در قاب گرفته و مردد ایستاده. بی توجه به آنچه میبیند، نمازش را ادامه میدهد.
توی ذهنش جملات را ردیف میکند تا بعد از نماز مثل مسلسل بر سر کامبیزی که برای او هفت پشت غریبه است، ببارد. به خودش نهیب می‌زند و می‌خواهد حواسش را جمع نماز کند. خجالت می‌کشد از خدایی که همیشه گلههایش را پیش او برده و حالا حتی نمیتواند دو رکعت نماز را کامل بخواند، بدون این‌که فکرش هزار راه برود.
نمیفهمد چطور نمازش را به آخر میرساند. سلام نماز را میگوید و بدون این‌که برگردد، با صدای گرفته میگوید:
ـ اومدی اینجا بدبختی منو ببینی کامبیزخان؟
کامبیز را با حرص میگوید و می‌خواهد دق و دلی یک ماههاش را سر او خالی کند. صدای تق تق پاهایی که به زمین میخوردند و به او نزدیک میشدند، دلش را خالی میکند. چشمهایش را میبندد و تسبیح تربت را محکم توی مشتش فشار میدهد.
گرمای دستی روی شانهاش احساس میکند. چقدر دلش برای دستهای مردانهی او تنگ شده بود. برمیگردد و توی صورتش خیره میشود. صدای خنده کودکی سه ساله توی خانه میپیچد. فکر میکند دیوانه شده از بس به این چیزها فکر کرده. آه می‌کشد و سرش را پایین میاندازد. مرد پوشه زرد رنگی روی پاهای او میگذارد و آرام میگوید:
ـ همیشه مشکلا اون‌طور که ما حدس میزنیم حل نمیشه. از این به بعد قراره مامان این کوچولو باشی!