علت بروز بی‌قراری دست‌ها و پاها
دست‌های بی‌قرار
دلیل اصلی بروز بی‌قراری دست یا پا، نامعلوم است. اما باور بر این است که فوق تحریک‌پذیری نامنظم در کل نخاع یا بخش‌های مشخص از ستون فقرات به حرکات گاه و بیگاه دست و پا منجر می‌شود. کمبود آهن یا مشکلات در جذب آهن می‌توانند به بروز سندرم دست بی‌قرار منجر شوند. کمبود آهن سبب می‌شود سنتز دوپامین، پیوند گیرنده‌های دوپامین یا انتقال دوپامین مختل شود.
سندرم دست بی‌قرار همانند سندرم پای بی‌قرار با احساس سوزش ناخوشایند، به ویژه در زمان استراحت تعریف می‌شود. بر همین اساس، دست و پای بی قرار مشکلی جدی در زمان خواب محسوب می‌شوند. دست‌ها ابتدا تحت‌تأثیر این شرایط قرار می‌گیرند و با پیشرفت سندرم، پاها نیز تحت‌تأثیر قرار می‌گیرند. جدا از احساس سوزش و سوزن سوزن شدن، دست و پای بی قرار اغلب با احساس خزش چیزی زیر پوست همراه هستند.
علائم رایج سندرم دست بی قرار
علائم رایج دست بی قرار موارد زیر است:
احساس سوزش هنگام استراحت
احساس نیاز به حرکت دادن دست‌ها
خارش
احساس سوزن سوزن شدن در دست‌ها
حرکت دادن دست‌ها احساس تسکین را فراهم خواهد کرد. علائم به طور معمول هنگامی که فرد در حالت نشسته یا خوابیده قرار دارد، به‌ویژه شب در زمان خواب تشدید می‌شوند. به طور معمول این شرایط به اختلالات خواب و بی‌خوابی منجر می‌شود. اگر شب به خوبی نخوابید، روز بعد انرژی و توانایی کافی برای انجام کار‌های خود را نخواهید داشت.
احساس سرگیجه در طول روز نیز شایع است. اگر علائم افزون بر شب، در طول روز نیز پدیدار شوند، این به معنای آن است که شرایط پیشرفت کرده و وخیم‌تر شده است. بنابر برآورد‌های صورت گرفته، تقریبا ۵۰ درصد بیمارانی که از سندرم دست بی‌قرار رنج می‌برند، به سندرم پای بی قرار نیز مبتلا می‌شوند.
شدت سندرم دست بی‌قرار در سه حالت خفیف، متوسط و شدید دسته بندی می‌شود.
دلایل احتمالی این مشکل نیز در موضوعات زیر دسته‌بندی می‌شوند:
عوامل تحریک‌کننده
برخی عوامل می‌توانند سندرم دست بی‌قرار را تحریک کنند که از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
کمبود خواب، سندرم بی‌قراری را وخیم‌تر کرده یا آن را تحریک می‌کند
مصرف الکل
کم خونی ناشی از فقر آهن
نارسایی کلیوی
دیابت
اختلال عصبی محیطی
بیماری پارکینسون
استفاده از برخی دارو‌ها مانند دارو‌های ضدافسردگی، دارو‌های ضد روان‌پریشی، دارو‌های ضدآلرژی، و دارو‌های ضدالتهاب
بارداری، به‌ویژه در سه ماه آخر بارداری
مدیریت بحران بی‌قراری
در مدیریت این مشکل اگر با کاهش علائم، فرد می‌تواند خواب بهتری داشته باشد. درمان به شرایط هر فرد وابسته است و با توجه به عوامل تحریک کننده می‌تواند متنوع باشد. از گزینه‌های درمانی احتمالی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
ـ تجویز دارو‌هایی مانند عوامل دوپامینرژیک برای درمان سندرم دست بی‌قرار شایع است، زیرا آن‌ها سطوح دوپامین را کاهش می‌دهند و از این طریق کار می‌کنند. از دارو‌های دیگر که برای درمان سندرم دست بی قرار تجویز می‌شوند می‌توان به ضد تشنج‌ها، و لوودوپا اشاره کرد.
ـ مکمل‌هایی مانند مکمل‌های آهن، منیزیم، و فولات می‌توانند شدت و سختی سندرم دست بی‌قرار را کاهش دهند.
ـ بر آنچه مصرف می‌کنید باید نظارت داشته باشید و مصرف تنباکو، الکل و کافئین را محدود کنید. اگر از سندرم دست بی‌قرار رنج می‌برید باید پس از ساعت ۶ بعدازظهر به طور کامل از این مواد پرهیز کنید.
ـ یک الگوی خواب منظم داشته باشید تا علائم سندرم دست بی‌قرار تا حد امکان کاهش یابند. در زمانی مشخص به تخت خواب بروید و در ساعتی مشخص از خواب بیدار شوید. کار خود را به تخت خواب نبرید یا با تلفن همراه خود کار نکنید. برای افزایش کیفیت خواب در اتاقی با دمای مناسب بخوابید. شما می‌توانید سابقه شرایط خواب خود را ثبت کنید تا ردیابی الگوی خواب تسهیل شود.
ـ دست‌های خود را ماساژ دهید. ماساژ می‌تواند به کاهش علائم سندرم دست بی‌قرار کمک کند.
ـ گاهی اوقات حرکت دادن دست تحت‌تأثیر قرار گرفته می‌تواند به تسکین علائم کمک کند. با این وجود، این علائم اغلب بلافاصله پس از توقف حرکت دست باز می‌گردند.
ـ از کمپرس گرم یا سرد روی دست‌های خود استفاده کنید، زیرا ممکن است برای مدیریت سندرم دست بی‌قرار مفید باشد. به خاطر داشته باشید که کمپرس سرد یا گرم را برای مدت زمانی طولانی استفاده نکنید، زیرا ممکن است موجب بروز جراحت شود.
ـ ورزش منظم و کشش عضلانی طی روز می‌تواند به کنترل و پیشگیری از سندرم دست بی‌قرار در طول شب کمک کند. شما می‌توانید حتی پیش از خواب نیز حرکات کششی را انجام دهید.
ـ حمام یا دوش گرم یا سرد می‌تواند برای برخی افراد مفید باشد.
ـ بیماری زمینه‌ای را درمان کنید. سندرم دست بی‌قرار گاهی اوقات به واسطه یک شرایط پزشکی مزمن مانند دیابت، مشکلات کلیوی، یا بیماری پارکینسون شکل می‌گیرد. درمان این بیماری‌ها و کنترل خوب می‌تواند علائم سندرم دست بی‌قرار را کاهش دهد.