نکاتی برای آغاز فصل جدید و تغییر زندگی
جوانه می‌زنیم
یاسمین رضوی
اسفند از راه رسیده است. یک اسفند متفاوت. اسفندی که مثل هر سال خیابان‌های شلوغ و بدوبدوهایش را به‌خاطر یک «ویروس» تهدید‌کننده از دست داده است. حالا، خیابان‌ها خلوت‌اند، بچه‌ها مدرسه نمی‌روند، خبری از خرید کردن‌های دیوانه‌وار نیست و اگر نیمه پرلیوان را ببینیم باید بگوییم که با تمام متفاوت بودنش، خوبی‌های زیادی هم دارد این در خانه ماندن‌ها، دور هم بودن‌ها، گفتگوهایی که از پس فراغت اجباری پیش آمده در میان خانواده شکل می‌گیرد. و باخبر شدن از حال و احوال اعضای خانه که تا پیش از این، تقریبا هیچ اسفند ماهی نبود که چنین فرصتی در اختیارمان بگذارد. همه‌مان نگرانی‌های خودمان را داریم، ترس و غمی که ممکن است ته دلمان خانه کرده باشد، اما هیچ کدام دلمان نمی‌خواهد مقهور این بحران شویم و با افزایش آگاهی‌های و اطلاعات درست، داریم به زندگی طبیعی بازمی‌گردیم.
حالا دیگر خانم‌های خانه با استفاده از فرصت پیش آمده و حضور بیشتر اعضای خانواده در خانه، شروع کرده‌اند به خانه‌تکانی، به گفتگو درباره آینده، به برنامه‌ریزی و هدف‌گذاری.
شروع یک فصل تازه، آغاز خوبی برای ایجاد عادات و تغییرات جدید در زندگی است. فرقی نمی‌کند یادگیری یک مهارت جدید باشد یا رسیدگی به تناسب اندام و کاهش وزن. مهم این است که فصل جدید با خود سالی جدید می‌آورد و پرونده 98 را می‌بندد و ما می‌توانیم دفتری سفید جلویمان بگذاریم و برای 365 روز آتی برنامه‌ریزی و هدف‌گذاری کنیم.
در این شماره می‌خواهیم بگوییم که چطور برای سال جدید می‌توانیم برنامه‌ریزی کنیم و به برنامه‌ها و اهداف‌مان پایبند بمانیم. با ما همراه باشید.
چرا باید اهداف‌مان را مشخص کنیم؟
آیا شما از آن دسته افرادی هستید که روز و ماه و فصل و سال‌ها از پی هم می‌آیند و می‌روند و منفعلانه نشسته‌اید تا زمان کار خودش را بکند و شما را با خود ببرد بی آن‌که سوار بر زندگی و تقدیرتان باشید؟
یا از آن دسته آدم‌هایی که هرگز یک قلم و کاغذ دست نگرفته‌اند و هرگز به چیزهایی که می‌خواهند در سال آینده به آن برسند فکر نکرده‌اند و همه چیز را فقط به ذهن سپرده‌اند و مسلما پس از گذر روزها، به دست فراموشی سپرده شده است؟
یا از آن‌هایی که می‌گویند دیگر از من گذشته است، چیز دندان‌گیری در زندگی‌ام پیدا نمی‌شود که بخواهم درباره‌ش برنامه‌ریزی و هدف‌گذاری کنم؟ یا چیزی نیست که ارزش نوشتن داشته باشد؟
به هر حال به هر دلیلی اگر تا‌کنون با نوشتن اهداف و برنامه، بیگانه بوده‌اید، بهتان پیشنهاد می‌کنیم در این روزهای خاص قلم و کاغذ را بردارید و برای سال جدید هدف تعیین کنید و برای رسیدن به آن هدف‌ها برنامه‌ریزی کنید. آدم بی‌هدف، مثل برگ درختی است که از شاخه جدا شد و با باد به هر طرفی می‌رود، ناامید، بی‌انگیزه و بی‌دستاورد.
سؤالاتی که باید از خودتان بپرسید
قبل از این‌که بخواهیم تغییری را در زندگیمان بدهیم یا هدفی در نظر بگیریم باید سؤالاتی از خودمان بپرسیم. پاسخ این سؤالات مسیر را برایمان روشن‌تر می‌کنند.
سؤال اول. چیزی که خواهان تغییرش هستم، اگر به همین منوال کنونی ادامه پیدا کند چه اثری بر زندگی‌ام می‌گذارد. به عنوان مثال شما می‌خواهید در سال آینده شغل‌تان را تغییر دهید، باید از خودتان بپرسید اگر همین شغل فعلی را ادامه دهم چه اثری بر زندگی‌ام می‌گذارد؟
2. با تغییری که خواستارش هستم و هدفی که در نظر گرفته‌ام اوضاع بهتر می‌شود یا سخت‌تر؟
3. آخرین باری که تصمیم گرفتید کار جدیدی انجام دهید و تجربه‌ای تازه رقم بزنید کی بوده است؟ آیا شما فردی هستید که ترجیح می‌دهید حاشیه امن‌تان را هرچند آزاردهنده و نخواستنی، ادامه دهید؟
4. اگر از توانایی‌هایتان استفاده کنید، چه اتفاقی برای زندگی‌تان می‌افتد؟
5. از چه چیزهایی متنفرید و چه چیزهایی را دوست دارید؟
6. اگر فقط یک‌سال دیگر وقت برای زندگی داشته باشید، با این یک‌سال چه کار می‌کنید؟
7. از چه چیزهایی می‌ترسید؟ مثلا شما فردی هستید که از شکست می‌ترسید. از اعتماد کردن می‌ترسید. از آینده می‌ترسید. این ترس‌ها معمولا جلوی شما را برای قدم برداشتن می‌گیرند و باید قبل از هر چیزی به هدف‌تان را درمان آن‌ها بگذارید.
تجدید نیرو
بهار فصل خوبی برای تجدید نیروست و خوب است که از حالا برای آن برنامه‌ریزی کنید. چطور؟ ما بهتان می‌گوییم.
قدم اول:
قلم و کاغذ را آماده کنید.
حالا بنویسید که با چه چیزهایی حالتان خوب است، چه کارهایی در زندگی انجام می‌دهید که از انجام دادن آن‌ها احساس خوشنودی می‌کنید. چه کارهایی را شروع کرده‌اید که باید ادامه‌شان بدهید و می‌خواهید حفظ‌شان کنید تا به هدف برسید.
کدام‌ها را باید حذف کنید. آن‌هایی که حالتان را خوب نمی‌کنند، به خودتان یا دیگران آسیب می‌رسانند اگر چه موقت و مقطعی حال خوشی داشته باشند؛ مثل سیگار کشیدن.
آن‌هایی که تا به حال نتیجه مشخصی نداشته‌اند و به نظر فقط وقت‌گیر بوده‌اند را با نگاهی واقع‌بینانه مشخص کنید.
و دست‌آخر باید آن کارهایی را یادداشت کنید که همیشه دلتان می‌خواسته انجام دهید. به عبارتی همان آرزوهایی که یک عمر ذهنی مانده‌اند و روی کاغذ نیامدند. می‌توانید ستون‌های مختلف درست کنید و ذیل هر ستون این موارد را یادداشت کنید.
ارزیابی اهداف
از بین ستون‌هایی که بالا درباره‌شان توضیح دادیم می‌توانید اهداف سال جدید‌تان را بیرون بکشید. اما باید ارزیابی‌شان کنید و ببینید چقدر قابلیت اجرایی دارند. چطور باید اهداف را ارزیابی کرد؟
این پنج اصل را درباره هدف‌تان در نظر بگیرید:
ـ مشخص بودن
ـ سنجش‌پذیر بودن
ـ دست‌یافتنی بودن
ـ مرتبط بودن
ـ داشتن محدودیت زمانی
مثال:
شما می‌خواهید در سال جدید اضافه وزنتان را کم کنید، هدف باید این گونه نوشته شود:
من در سه ماه آینده ـ فروردین، اردیبهشت، خرداد ـ می‌خواهم 7 کیلو از وزنم را کم کنم.
این هدف هم مشخص است، هم سنجش‌پذیر است، هم دست‌یافتنی و مرتبط است و هم محدودیت زمانی دارد.
اهداف‌تان را دسته‌بندی کنید
ما در شئون مختلف زندگی و ابعاد متفاوتش خواستار تغییراتی هستیم، در زمینه کاری، روابط، تحصیل، مسائل شخصی و ارتباط‌های درونی و... می‌توانید این دسته‌بندی را امتحان کنید:
1ـ روابط
2ـ کار
3ـ بدن
4ـ ذهن
5ـ روح و روان
6ـ اجتماع (دوستان و خانواده)
7ـ مسائل مالی
مثبت‌اندیشی را در خودتان تقویت کنید
با افکار منفی و ناامیدی نمی‌توان تغییری ایجاد کرد و راهی را شروع. باید مثبت‌اندیش باشید، اعتماد کنید، امید و انگیزه داشته باشید تا به هدف‌های والایتان دست پیدا کنید. آدم منفی‌بین و منفی‌اندیش، مانعی بزرگ پیش‌روی هست که هرگز نمی‌تواند از آن عبور کند و آن موانع همگی ذهنی هستند و چه بسا که در بیرون یکی از آن‌ها هم وجود نداشته باشد. تصور کنید که کسی به شما پیشنهاد می‌دهد که درستان را ادامه دهید. شما می‌گویید: «امکان ندارد بتوانم دوباره درس بخوانم، مغزم دیگر کار نمی‌کند، نمی‌کشم، بچه‌ها را چه کار کنم، محال است بتوانم در این زمینه پیشرفتی کنم» در حالی‌که واقعا دلتان می‌خواهد و احساس نیاز به پیشرفت تحصیلی دارید. این‌ها موانع ذهنی و منفی‌نگری است که باید از پس‌شان برآیید. معلوم است که در این ایام فراغت اجباری، چیزهایی زیادی هست که باید بهشان فکر کنیم.
متعصب نباشید
روی یک هدف خاص آن‌قدر تعصب به خرج ندهید که دردی جدید برایتان درست شود. یعنی توانایی این را داشته باشید که اگر هدفی را با تمام توانتان دنبال کردید و به نتیجه نرسیدید، با هدفی دست‌یافتنی‌تر جایگزین کنید. یا در بازبینی‌های متفاوت لیست اهداف، بتوانید آن‌ها را جایگزین و یا حذف کنید. مهم حال خوب شما و پیشرفت در زندگی است نه اجبار به تکرار کارهایی که حالتان را بد و خسته و مضطرب‌تان کند.