حجت‌الاسلام و المسلمین سعیدی
وقتی دل خدایی شد، آرامش در آن شکل می‌گیرد. کسی که بدگویی بکند، پشت سر دیگران حرف بزند، بدترین مردم کسی است که وقتی جمع می‌شوند، یکی نباید شروع به حرف زدن می‌کند. به محض این‌که بعد از سلام علیک با شما می‌شود، از فلانی چه خبر؟ تمام این‌ها برای کمبود درونی است. با شکستن پای دیگران می‌خواهد راه رفتن سریع‌تری برای خود ایجاد کند. با ریختن آبروی دیگری می‌خواهد خودش را بالا ببرد. به هدفش در دنیا هم نمی‌رسد. نوعی کرامت انسانی برایش قائل نیستند. همین آدم وقتی رفت، بگو: فلانی اگر دختر داشتی به این آدم می‌دهی؟ می‌گوید: نه، کسی که نسیان احسان می‌کند و فراموش می‌کند خیری که در موردش شده است، فلانی دست شما درد نکند، چن سال پیش پول خواستم فلانی به من داد. پنجاه سال پیش این‌قدر مادرم را اذیت کردم، خیر را هی تکرار کنی. خیر مالی، علمی را یاد کنیم. از گذشته یاد کنیم. فکر و ذکرت دنبال خوبی‌ها باشد. امیرالمؤمنین می‌فرماید: کسی که دیگران از شر او ایمن نیستند، دائم می‌ترسند. وقتی حضور داری در جایی دل همه می‌ریزد. وای فلانی آمد! اگر دیدید پشت سرتان یا در حضورتان، این‌طور است بدانید خیلی بد هستید. وای فلانی آمد! یک وقت نگرانی یک خیری دارد، یک وقت می‌گویند: وای فلانی آمد، الان مجلس را تلخ می‌کند. باز از امیرالمؤمنین هست که فرمودند: کسی که عیب‌پوشی از دیگران نمی‌کند، خیلی آدم بدی است. باید عیبش را بپوشانی، حتی اگر دیدی و متوجه شدی و از شما سؤال کردند نباید عیبش را بگویی، یک موقعیتی هست در خواستگاری، در مورد پسری از شما مشورت می‌گیرند، این‌جا بحث فرق می‌کند. مثلا اعتیاد دارد و اگر نگویی خیانت کردی. اما نوعا این اتفاق نمی‌افتد و وظیفه ما ستر عیب است. وقتی عیب را علنی بگویی طرف از داشتن این عیب ناراحت نمی‌شود. مثل بچه‌ای که تغافل می‌کنی کار خطایی را انجام می‌دهد. یک وقت مچش را می‌گیری دستش رو می‌شود، می‌گوید: همین که هست، خوب کردم! دیگر نمی‌توانی کاری بکنی.
********
زیبا جلوه دادن منکر
حجت‌الاسلام و المسلمین حسینی قمی
ما خانم‌های با‌حجاب خوب خیلی داریم اما یک عده از این پوشش‌ها تعجب می‌کنند. مگر می‌شود زن این‌قدر خودش را محفوظ نگه دارد؟ معروف منکر شده است. یک منکر خیلی عادی است، بعضی از بدحجابی‌ها خیلی ناجور است و منکر نیست. اگر ارزشها تغییر کرد همه چیز عوض می‌شود. در سوره مبارکه نمل قرآن‌کریم می‌فرماید: «فَما كانَ جَوابَ قَوْمِهِ» (نمل/56) در زمان لوط زشت‌ترین گناهی که در تاریخ ثبت شده، عده‌ای از مردم زمان لوط انجام می‌دادند. حضرت لوط این‌ها را نهی از منکر می‌کرد. «إِلَّا أَنْ قالُوا أَخْرِجُوا آلَ لُوطٍ مِنْ قَرْيَتِكُمْ» پیامبر الهی، حضرت لوط و خانواده‌اش را بیرون کنید از شهرتان! چرا؟ جرمشان چیست؟ «إِنَّهُمْ أُناسٌ يَتَطَهَّرُونَ» این پیامبر و قبیله‌اش را بیرون کنید، آدم‌هایی هستند که می‌خواهند پاک باشند و پاکی جرم است. در سوره مبارکه هود آیه 27 داستان حضرت هود است. «فَقالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَوْمِهِ ما نَراكَ إِلَّا بَشَراً مِثْلَنا» به هود می‌گفتند: تو یک بشری مثل ما هستی، فکر نکن خیلی ممتاز هستی. «وَ ما نَراكَ اتَّبَعَكَ إِلَّا الَّذِينَ هُمْ أَراذِلُنا» یک عده اراذل دنبالت هستند. «بادِيَ الرَّأْيِ» آدم‌های کوتاه‌فکر دنبالت هستند. پاک بودن جرم است و باید بیرونشان کرد.
یکی از شارحین نهج‌البلاغه نکته قشنگی را تذکر دادند و فرمودند: می‌دانید انسان خود‌به‌خود طالب شخصیت است. انسان دوست دارد در جامعه محترم باشد. شخصیت‌ها به چه تفسیر می‌شود؟ چه کسی محترم است و شخصیت دارد؟ یک زمانی ارزش به چه بود؟ سلمان فارسی را می‌دیدند، ابیذر و مقداد را می‌دیدند این‌ها را افراد صالحی می‌دانستند و می‌گفتند: می‌شود ما هم مثل این‌ها شویم؟ اما اگر در این جامعه ارزش‌گذاری‌ها عوض شد، الان ارزشها عوض شده و به جای اخلاق و گذشت و ایثار، با فاصله 25 سال از زمان پیامبر دو ارزش مهم در جامعه هست، یکی ثروت و یکی قدرت است. در تاریخ هست به قدری ثروت‌ها زیاد بود که طلاهایشان را با تبر می‌شکستند. همه نوبت دارند و می‌دوند برای این‌که به یک پست و مقامی برسند. اگر مصلحان جامعه بتوانند نظام ارزشی را عوض کنند، هنر کردند.داستان شیخ‌بهایی معروف است. شیخ بهایی یک عالم استثنایی بود که حدود چهارصد سال پیش زندگی می‌کرد. مرحوم علامه مجلسی شاگرد ایشان بود. اوایل جوان بود پای درس شیخ بهایی می‌رفت. شیخ بهایی در اصفهان بود و بعد از این‌که از دنیا می‌رود بدن مطهرش را طبق وصیتش به مشهد آوردند. یک مرد استثنایی بود. شخصیت فوق‌العاده‌ای بود و از مفاخر کم‌نظیر است. شاه عباس به شیخ‌بهایی گفت: در برابر این خدماتی که به علم و دانش کردی یک جایزه به شما بدهم. فهمید که باید کاری کند نظام ارزشی جامعه را عوض کند. اقبال به علم و دانش کم شده بود. به شاه‌عباس پیشنهاد کرد مصالحه کنیم. هرچه در نظرت هست به من جایزه بدهی، مصالحه کنیم. می‌گوید: هرچه شما بگویی. می‌گوید: من یک روز ساعت ده صبح، سوار مرکب شاهی می‌شوم، من سواره و تو پیاده باش. این انگیزه او را متوجه نمی‌شود و شیخ‌بهایی آدم فخرفروشی نبود. قبول می‌کند که ساعتی ایشان سوار بر مرکب شاهی و شاه‌عباس دنبال شیخ‌بهایی باشد. ایشان هدفشان این بود که می‌خواست به جوانان بگوید: نظام ارزشی جامعه این است. من شیخ‌بهایی بخاطر علم و دانشم، سوار هستم شاه را کنار مرکب خودم پیاده کشاندم. همین حرکت در چشم‌ها تأثیرگذار بود و اقبال به علم و دانش بیشتر شد.