
گلاببانو
چاره ای نداشت. شنیده بود این چیزها توی خونش است و باید یکطوری، یکجایی این چیزها را از توی خونش در میآورد و دور میریخت. تمامی نداشت؛ از پدر به پسر رسیده بود، حالا که پنجاه سال را هم رد کرده بود.
باید فکری میکرد. به پرستاری که آزمایشها توی دستش بود نگاه کرد و پرسید: معلوم است چه مشکلی دارم و باید چهکار کنم یا نه؟ این همه آزمایش دادم که همینها را بفهمم. حالا منتظرم شما دهان باز کنید و بگویید.
پرستار ابروهایش را بالا کشید. حوصله جواب دادن نداشت. اما گفت: چیزهایی که توی این برگه آمده به کلسترول و چربی و قند خون برمیگردد و ربطی به دعوای شما با کسی ندارد. اینها را برای دکتر هم توضیح داد. این دکتر، از آن دکتر ها نبود. محمد، خلیل را نشاند روی تخت و گفت، ریلکس باشد. یعنی آرام باشد و تمرکز کند روی انگشت اشاره دکتر که وسط پیشانی او را آهسته فشار میداد.
خلیل گفت: این همه راه آمده که دکتر دردش را بگوید. چرا آنجایی که باید، حرف نمیزند و آنجایی که نباید، دهان باز میکند. چرا این ارث را به پسرش داده؟ خودش کم نبود؟
بعد دستش را روی پیشانیاش رها میکند، میخواهد چشمهایش را بپوشاند.
- آقای دکتر! من و ماه بیبی، سی سال است با هم زندگی میکنیم. اندازه سه سال هم با هم حرف نزدیم. گاهی یادم میرود صدای زنم چه طوری است. نمیتوانیم حرف بزنیم.حرف بزنیم، دعوا میشود. ساکت باشیم بهتر است. اما من دیگر تحمل ماندن ندارم. از صبح تا شب بیرون خانه خودم را سرگرم میکنم که شب موقع رسیدن به خانه نای حرف زدن نداشته باشم.
این چیزها را که میگوید دلش به درد میآید. نه این که ماه بیبی را دوست نداشته باشم. زن بساز و خوبی است تا به حال روی حرفم حرف نزده. من زود جوش میآورم خون میدود جلوی چشمم. دکتر میگفت، چربی خون دارم. دکتر روانشناس میخندد که خیلی ربطی به چربی خون ندارد. باید قدم به قدم به گذشته برگردد و ببیند چه چیزی باعث این جوش آوردن و عصبانیت میشود.
خلیل میگوید اصلا کارش در سکوت، همین قدم زدن در گذشته است. پس چرا چیزی پیدا نکرده؟ بعد اگر قرار باشد خودش برگردد و تا گذشته قدم بزند دکتر چه کار میکند برایش؟
دکتر میخندد به سوال خلیل پنجاه و چند ساله که دنبال گره کورش اینقدر دیر آمده و میپرسد: خب! تا کجا عقب رفتهای؟ تا کجا قدم زدهای؟
خلیل فکر میکند، تا جا که یادش میآید تا قبل از عروسی با ماه بیبی، زن دیگری را دوست نداشته و نخواسته. اصلا مسئلهاش زن نیست. مسئلهاش حرف زدن است. اما همیشه هم به نظر منطقی میآمده. اولش که حال و حوصله داشت، شش ماه، شش ماه قهر میکرد. بعد که حال و حوصلهاش کم شد، قهرها به چهار ماه و سه ماه رسید. ولی دیگر قهر و آشتیاش معلوم نبود. یعنی همان موقع که قهر بود، آشتی بود. همان موقع که آشتی بود، نود و نه درصد قهر بود. اصلا حال و روز خوبی نداشت. باز آنوقتها که حوصله داشت و جوان بود، ادای که آشتی بود و اتش بس میداد، نفسی تازه میکرد. اما الان دیگر فرصت نفس تازه کردن نداشت. نمیدانست چرا دکتر بیمارستان برایش آمدن پیش دکتر روانشناس را تجویز کرده بود؟ فشار خونش سریع بالا میرفت و حالش بد میشد .
دکتر گفته بود: آزمایشها چیزی نشان نمیدهند. باید با مشاور صحبت کنی.
همیشه فکر میکرد؛ یککسی، یکجایی، گلوله را خالی میکند توی سرش. دلیلش را نمیدانست که پیگیری کند. این خواب را زیاد میدید. گلوله فقط یکی بود و هر بار به هدف میخورد، خلیل که در خواب میمرد، فشارش هم بالا میرفت. مینشست، ببیند به کسی بدهکار هست یا نه؟ شاید مال حرامی، اجباری، زوری، چیزی! اما هیچوقت کاری نکرده بود. همیشه به حق خودش قانع بود. مردم راضی بودند. از اخلاقش نه، اما از کسب و کارش راضی بودند. کم نمیگذاشت برای مردم، برای خانوادهاش هم کم نمیگذاشت. همه میگفتند: حلالت باشد. حتی ماه بیبی هم زیر لب جویده، جویده حلالش کرده بود و بعد زده بود زیر گریه. نمیدانست این کیست که توی خواب به سرش شلیک میکند. حالا چرا مشتش نمیزند؟ یا چیزی توی سرش نمیکوبد؟ چرا از وسیله دیگری استفاده نمیکند؟ چرا یکبار که میکشد پی کارش نمیرود؟
اینها سوالاتی بود که ذهن خلیل را رها نمیکرد.
پس شما چهکارهای اقای دکتر؟
دکتر گفت: من چراغ میگیرم توی مسیر ذهنت، هر کجا تاریک بود، چراغی روشن میکنم. چون ما به آن بخشهای تاریک نیاز داریم و هر چه دورتر شدهایم، تاریکتر شده است. مثلا اگر در شانزده سالگی میآمدی، با یک قدم به عقب رفتن همه چیز روشن میشد. اما حالا کمی طول میکشد.
خلیل چراغی توی دست دکتر ندید. اتفاقا مطب از جاهایی که قبلا رفته بود کوچکتر بود.
دکتر چراغ قوهاش را برداشت و روی سکوت خلیل گرفت. گفت: چشم هایت را ببند و بعد با انگشت پیشانی خلیل را فشار داد. خلیل تا عروسیاش و کمی قبل از آن، تا سربازی رفت اما دکتر دنبال اولین باری که از پدرش بدش آمده بود، رفت.
خلیل پدرش را دوست داشت اگرچه که بد اخلاق بود و حرف نمیزد اما پدرش بود و از آنجا که خیلی وقت پیش مرده بود، دیگر سراغ ناراحتیهایش نرفته بود.
دکتر به خلیل گفت: میتواند شلیک کننده را توصیف کند؟
خلیل گفت: نه! نمیتواند ببیند! از اینکه به او شلیک کند ناراحت نیست.
دکتر از این حرف خلیل خوشش نیامد. برایش یک قرص نوشت که خلیل نسبت به شلیک کننده بیتفاوت نباشد. بعد با خلیل تمرین کرد که توی خواب برگردد و صورت شلیک کننده را ببیند. خلیل گفت: چه فرق میکند کی باشد؟ یک نفر است که از من راضی نیست. چند بار سر ماه بیبی داد زدم که ببینم اوست یا نه؟ اما او نبود. قسم خورد که بمیرد هم به من شلیک نمیکند. حتی اگر من مثل شمر ذالجوشن باشم، پدر بچه هایش هستم. پشت و پناهش هستم. خداوکیلی همیشه هم هر چه خواسته برایش خریدهام. به زن دیگری هم نگاه نکردهام. فقط بد اخلاقم. پدرم هم بود. حالا پسرم هم هست. زنش میآید خانه ما، مینشیند به گریه کردن و میگوید، بی خود و بیجهت باهم قهر هستند. نمیخواهد طلاقش بدهد.
میزنم پس گردن پسرم که؛ نمیخواهی زنت را؟ او در حالی که هم بغض دارد و هم ناراحت است میگوید: زنش را میخواهد. قسم میخورد. ماه بیبی میگوید: ارثتان است و بعد برای در امان ماندن از خشم منخودش را پشت دخترها قایم میکند. این چیزها خلیل را پیش دکتر کشانده و حالا دکتر میگوید برگرد و کسی را که شلیک میکند، ببین! اصلا مگر واقعی است دکتر جان؟ دکتر میگوید: از واقعی هم واقعیتر است. بعد رگهای قلبش را نشانش میدهد که؛ ببین آن شلیکهای توی خواب، فشارت را ناگهانی بالا میبرد، رگهایت در حال پاره شدن هستند. حتما که نباید جای سوراخ گلوله روی تنت باشد.
خلیل کلی تمرین میکند. بارها و بارها پیش دکتر میرود تا دستی، چشمی، پایی به یاد بیاورد یا ببیند. تا کودکیاش میروند. تا آنجا که خلیل از دست پدرش عصباتی است، که با مادرش بداخلاقی میکند. اصلا یادش نبود چقدر از پدرش بدش .میآمد چقدر آرزوی مرگش را میکرد. توی خواب وارد پستوی خانه میشود. گریههای مادر را میشنود و بعد از گوشه پرده میبیند که چطور مادر گریه میکند. چطور بغضش را میشکند. هیچ وقت گریه مادر را ندیده بود. هیچ وقت باورش نمیشد مادر گریه . همیشه ساکت بود و عبوس اما گریه نمیکرد. دستهایش پر از مهربانی بود. همیشه حواسش به پدر بود و به بچهها.
حالا رسیدهاند به مدرسه رفتن خلیل، اوایل دوران مدرسه، به جایی که پدرش جلوی همسالانش کتکش میزد یا جایی که از خانه بیرونش میاندازد. خیلی کوچک است. قسم میخورد مانند پدر نباشد. مهربان باشد. حرف بزند و هیچ گلهای نداشته باشد.
اینها را در خواب میبیند وگرنه در بیداری به یاد نمیآورد. در بیداری مردی محکم و قوی را به یاد میآورد که کم حرف است و بیماری از پا درش آورده و می میرد.
دکتر میگوید: حالا میتواند صورت شلیک کننده را ببیند. خلیل برمیگردد، قبل از اینکه کسی به او شلیک کند، همان موقع که دکتر میشمرد؛ یک، دو، سه، چهار ،پنج... قرار است با عدد ده خلیل برگردد و با قاتلش چشم در چشم بشود. صدای دکتر میشنود برمیگردد، پسربچهای پشت سرش بازی میکند و زنی آنطرفتر نشسته است. پسربچه را میشناسد، خودش است، با تفنگ چوبی کوچکی که در دست دارد بازی میکند. پدر، مادر را به شدت میزند و خلیل همانجا به خودش قول میدهد اگر مانند پدر شد خودش را بکشد. این چیزها از کجا امدهاند؟
خلیل خودش به خودش شلیک میکند. هرشب و هر روز خودش در تاریکی پنهان میشود و به خودش شلیک میکند. از خواب که بلند میشود به دکتر میگوید: خودم بودم! یادم آمد. خودم بود.
دکتر میگوید: حالا که گذشتهات را دیدی چراغ آینده را خودت روشن کن. با ماه بیبی حرف بزن! با بچه ها حرف بزن! با جهان حرف بزن! حتی اگر قهر بودی هر روز سه بار باید با همه حرف بزنی! روزی سه بار! حتی وقتی که قهری.