
یکی از مشکلاتی که بیشتر افراد در فصل بهار با آن مواجه میشوند، حس خوابآلودگی است. برخی از پژوهشگران تغذیه معتقدند خوردن شکلات تلخ مغزدار و مواد کافئیندار از خستگی و خوابآلودگی بهاری پیشگیری میکند. برخی نیز معتقدند وجود نور کافی در این زمینه مؤثر است.
شکلات مغزدار
مغزهای خام مانند مغز پسته، بادام، فندق و... آنتیاکسیدانهای بسیار زیادی از جمله ویتامین E دارند. از سوی دیگر، آنتیاکسیدانهای بسیار مفید و فراوانی هم در شکلات تلخ وجود دارد. ترکیب آنتیاکسیدانهای موجود در مغزها و شکلات تلخ میتواند قدرت حافظه را تا حد چشمگیری بالا ببرد و باعث افزایش میزان تمرکز و بالا رفتن سطح هوشیاری شود.
مصرف ماهی
انواع ماهی، حاوی مرغوبترین نوع پروتئین هستند و منبع خوبی برای دریافت اسیدهای چرب امگا ـ 3 محسوب میشوند. امگا ـ 3 موجود در ماهی میتواند باعث بهبود عملکرد مغز و افزایش قدرت آن شود به همین دلیل توصیه میشود در روزهای بهاری برای هوشیارتر بودن و بالا بردن قدرت حافظه، هفتهای 3 مرتبه ماهی بخورید.
چای و قهوه
اگر میخواهید در روزهای بهاری کمی بیشتر در طول روز هوشیار باشید و قدرت تمرکزتان بالا برود، از نوشیدنیهای حاوی کافئین مانند چای، قهوه، نسکافه یا شکلات داغ کمک بگیرید. مصرف این نوشیدنیها به صورت گرم میتواند علاوه بر تمرکز، به شما آرامش بدهد. اما در مصرف نوشیدنیهای حاوی کافئین افراط نکنید زیرا مدر هستند و زیادهروی در مصرف آنها میتواند کمآب شدن بدن و عوارض ناشی از آن مانند خستگی و عدم هوشیاری لازم را به دنبال داشته باشد.
شیرینی به میزان کم
قند یکی از مهمترین سوختهای مغز برای بهبود عملکرد آن محسوب میشود. قند مورد نیاز مغز از طریق متابولیزه شدن شکر، شیرینیها و انواع کربوهیدراتها در بدن تأمین میشود و برای افزایش میزان هوشیاری و تمرکز در طول روز مفید است اما زیادهروی نکنید.
غلات سبوسدار
غلات سبوسدار مانند نان سنگک، برنج قهوهای یا ماکارونی سبوسدار و ذرت بوداده سرشار از فیبر و ویتامین E هستند. به همین دلیل مصرف آنها باعث کاهش خطر ابتلا به بیماریهای عروقی و کاهش چربی بد خون (LDL) میشود. پیشگیری از رسوب چربی در عروق خونی و به جریان افتادن خون در بدن با خوردن غلات سبوسدار باعث خونرسانی بهتر به مغز و بهبود عملکرد آن میشود.
میوهها
انواع میوه و آبمیوه طبیعی حاوی قند هستند و مصرف آنها در طول روز میتواند باعث افزایش سطح گلوکز خون، بهبود عملکرد مغز و بالا رفتن میزان هوشیاری شود. متخصصان توصیه میکنند برای رهایی از خستگی و خوابآلودگی بهاری، حداقل روزی 7 ـ 5 میوه با اندازه متوسط مصرف کنید. میوههایی مانند گریپفروت، پرتقال، انواع توت، سیب و انگور دارای اندیس گلایسمی پایینتری هستند و مصرف آنها به حفظ هوشیاری کمک بیشتری خواهد کرد.
کمتر گوشت قرمز بخورید
گوشت قرمز حاوی مقدار فراوانی پروتئین و چربی است. به همین دلیل هضم آن در بدن به سادگی انجام نمیشود و بدن برای هضم و جذب یک وعده غذای حاوی گوشت قرمز، انرژی قابل توجهی را از دست میدهد بنابراین ایجاد حس خوابآلودگی و کرختی پس از خوردن غذاهای حاوی گوشت گوساله و گوسفند، دور از انتظار نیست.
متخصصان توصیه میکنند برای حفظ انرژی بدن در روزهایی که به هوشیاری بیشتری نیاز دارید، گوشتهای سفید، به خصوص گوشت ماهی یا میگو را جایگزین گوشتهای قرمز کنید.
نظر کارشناس
در همین راستا، رئیس کلینیک اختلالات خواب بیمارستان بهارلو درباره استفاده از مواد محرک مانند چای و قهوه برای رفع خوابآلودگی میگوید: مصرف این مواد میتواند برای اشخاصی که احساس خوابآلودگی میکنند، بهویژه آن دسته که صبح بعد از بیدار شدن از خواب، این احساس را تجربه میکنند مفید باشد. فقط توصیه میکنیم 2 تا 3 ساعت قبل از خواب به هیچ وجه از مواد محرک استفاده نشود.
دکتر صادق نیت با بیان اینکه منع غذایی مطلق برای کسانی که خوابآلوده و کسل هستند وجود ندارد، اضافه میکند: کسانی که احساس خوابآلودگی میکنند، اگر منع پزشکی ندارند میتوانند طی روز از مواد محرک همچون چای، قهوه و ترکیبات کاکائو استفاده کنند.
وی ادامه میدهد: برخی افراد هم با تکیه بر تجربه شخصی خود از مواد غذایی ویژهای استفاده میکنند که تأثیر آن همگانی نیست. به عنوان مثال برخی معتقدند دوغ خوابآلودهشان میکند که البته این تأثیر قطعی و همگانی نیست.
استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران میافزاید: اما مواجهه با نور به ویژه نورآفتاب میتواند در کاهش میزان خوابآلودگی مؤثر باشد.