خانه‌تکانی با طعم سلامتی

حتما شنیده‌اید که برخی برای خانه‌تکانی خودکشی می‌کنند. حتی برخی به مزاح به خانه‌تکانی می‌گویند: «زن کشون»! برخی دیگر هم می‌گویند زنان خارجه نرسیده به تعطیلات کریسمس و ژانویه به خودشان می‌رسند اما ایرانی‌ها آن‌قدر خانه‌تکانی می‌کنند که تمام تعطیلات از استخوان‌درد رنج می‌برند.«خود‌کرده را تدبیر نیست» اما خوبه از حالا به چند تدبیر برای حفظ سلامتی در خانه‌تکانی توجه کنیم.

برخی از آسیب‌هایی که می‌تواند سلامت افراد را در این روزهای پایانی سال در جریان خانه‌تکانی به خطر اندازد، در اثر استفاده نادرست از شوینده‌ها و استنشاق گازهای ناشی از برخی مواد شوینده قوی ایجاد می‌شود که معمولا برای از بین بردن جرم‌ها و آلودگی‌های چسبنده مانند لکه‌های روغن روی سرامیک‌ها به کار می‌رود. برخی افراد به تصور این که ترکیب کردن مواد شوینده می تواند تأثیر آن‌ها را در از بین بردن جرم و آلودگی بیشتر کند، اقدام به ترکیب شوینده‌های قوی (مانند جوهر‌نمک و وایتکس) با یکدیگر می‌کنند که گفته می‌شود آسیب‌های ناشی از استنشاق گازهای این ترکیب به مراتب شدیدتر از استنشاق گازهای این مواد به تنهایی است.

نظر متخصص ریه

دکتر نجم الدین کلانتری، فوق تخصص آسم و آلرژی با تأکید بر این که نباید مواد شوینده با هم ترکیب نشوند، گفت:

*‌ گازهای سمی ناشی از ترکیب چند ماده شیمیایی گاهی سبب آسیب‌های جدی به ریه‌ها و اختلال در عملکرد آن‌ها می‌شود و می‌تواند با تبدیل شدن به بیماری مزمن، تا آخر عمر فرد را درگیر کند.

*‌ هم‌چنین هنگام نظافت نباید به هیچ‌وجه مواد شوینده با آب گرم مخلوط شوند، زیرا این عمل سبب متصاعد شدن گازهای سمی در هوا می‌شود که در صورت استنشاق، به سیستم تنفسی آسیب می‌زند.

*‌ تحقیقات نشان می‌دهد که هنگام نظافت و تمیزکاری، هوای داخل خانه از دو تا صد برابر آلوده‌تر از هوای بیرون خانه است؛ بنابراین لازم است درها و پنجره‌های منازل در هنگام خانه‌تکانی باز باشند تا هوای تازه به داخل خانه بیاید و حجم گازهای سمی را کاهش دهد.

*‌ استفاده از ماسک علاوه بر گرد‌و‌غبار، می تواند مانع از ورود گازهای سمی ناشی از مواد شوینده به دستگاه تنفسی شود و به حفظ سلامت این سیستم کمک کند

*‌ افرادی که به مواد شوینده و گازهای متصاعد شده از آن‌ها حساسیت دارند، از آب، سرکه سفید، جوش شیرین، آب لیموترش و صابون یا پودر صابون طبیعی بدون عطر برای نظافت خانه استفاده کنند.

*‌ در صورتی که فردی این موارد را رعایت نکرد و با مشکل تنفسی مواجه شد، باید به سرعت از محیط آلوده خارج شده و در جریان هوای آزاد قرار بگیرد و مقداری شیر تازه بنوشد.

*برای جلوگیری از ورود گازهای سمی و گرد‌و‌غبار به دستگاه تنفسی، لازم است از ماسک های تنفسی استفاده شود، زیرا از مواردی که در خانه‌تکانی می‌تواند به سیستم تنفسی بدن آسیب وارد کند و زمینه‌ساز بروز آلرژی‌های تنفسی شود، ورود گرد‌و‌غبار به ریه‌ها است.

پیشگیری از مشکلات پوستی

از دیگر عوارض ناشی از خانه‌تکانی‌های غیراصولی، بروز آلرژی‌های پوستی است. بسیاری از مواد شوینده چربی‌های پوست را از بین می‌برند و نفوذپذیری پوست را در مقابل مواد شوینده بیشتر می‌کنند، در نتیجه احتمال ابتلا به آلرژی‌های پوستی افزایش می‌یابد.

نظر متخصص پوست و مو

دکتر بهروز باریک‌بین‌، متخصص پوست و مو در این مورد اظهار کرد: علاوه بر مواد شوینده، استفاده زیاد از آب نیز چربی‌های سطح پوست را از بین می‌برد و نفوذپذیری پوست را بیشتر می‌کند؛ بنابراین برای پیشگیری از بروز این گونه عوارض بهتر است در هنگام استفاده از شوینده‌ها، از دستکش‌های مخصوص استفاده کرد این متخصص در ادامه موارد زیر را خاطرنشان می‌کند:

*‌ افراد باید توجه داشته باشند که برای طولانی‌مدت از دستکش‌های پلاستیکی استفاده نکنند، زیرا مواد تشکیل‌دهنده دستکش می‌تواند برای پوست حساسیت ایجاد کند. بنابراین افرادی که مجبورند طولانی‌مدت نظافت کنند بهتر است در زیر دستکش‌های پلاستیکی، یک دستکش نخی نیز بپوشند.

*‌استفاده طولانی‌مدت از دستکش‌های پلاستیکی و یا استفاده از مواد شوینده بدون دستکش سبب بروز آلرژی‌های پوستی و علائمی نظیر قرمزی، خشکی، ترک، خارش، سوزش و التهاب پوست می‌شود.

*‌ افرادی که دچار این عوارض می‌شوند، باید ابتدا با آب معمولی دست‌ها را شسته و سپس از کرم‌های مرطوب‌کننده استفاده کنند و در صورت رفع نشدن علائم در طولانی‌مدت، به پزشک مراجعه کنند.

نظر متخصص چشم

دکتر مهدی خداپرست، فوق تخصص قرنیه و بیماری‌های چشم بر لزوم حفاظت از چشم‌ها تأکید کرد و گفت: هنگام نظافت خانه، ممکن است مقداری ماده شوینده وارد چشم شود یا گازهای متصاعد شده از این مواد باعث سوزش، قرمزی، التهاب و تاری دید کوتاه‌مدت شوند، بنابراین لازم است افراد در صورت امکان از عینک‌های ایمنی استفاده کنند. هم‌چنین در کنار رعایت اصول ایمنی و محافظت از چشم‌ها، در صورتی که ماده‌ای وارد چشم‌ها شود یا در اثر گازهای منتشره در هوا مشکلی مانند سوزش و قرمزی در چشم‌ها ایجاد شود، باید بلافاصله صورت و چشم‌ها را با آب معمولی شست و آلودگی‌ها را از روی سطح صورت، پلک‌ها و چشم‌ها دور کرد و در جریان هوای آزاد قرار گرفت و در صورت رفع نشدن مشکل، به پزشک مراجعه کرد.

رعایت نکات ایمنی در خانه‌تکانی‌های پایان سال، هر چند برای برخی افراد وقت‌گیر به نظر می‌آید، اما تعلل و تساهل در این زمینه، می‌تواند مشکلات و بیماری‌های جسمی زیادی را در پی داشته باشد که ممکن است تا مدت‌ها و یا حتی سال‌ها پایدار بماند و به یک بیماری مزمن و آزاردهنده تبدیل شود.