جالب است بدانید که....
سعیده میرنظری
جهاني که در آن زندگي مي‌کنيم پر از شگفتي‌هاي گوناگون است. از شگفتي‌هاي طبيعي گرفته تا شگفتي‌هايي که ساخته دست بشر است. بعضي‌ها کار عجيب و غريب مي‌کنند و بعضي‌ها وسايل بهت‌آور مي‌سازند. برخي از اين ساخته‌ها آسيب جدي به طبيعت يا زندگي عادي مردم مي‌زنند و برخي نيز براي خدمت به مردم و در جهت تأمين آسايش آن‌ها به کار گرفته مي‌شوند. در اين شماره چند مورد از اين شگفتي‌هاي دنيا را معرفي خواهيم کرد.
جا در مدار زمین
تا سال ۲۰۱۹ حدود ۵۰۰ هزار وسیله در مدار زمین قرار دارد که فقط حدود ۲۰۰۰ تای آن‌ها کار می‌کند و فعال هستند، ماهواره‌هایی که ما هرروزه برای ارتباطات و راهیابی و تماشای برنامه‌های مورد‌علاقه‌مان استفاده می‌کنیم. باقی چیز‌ها بقایای موشک‌ها و سفینه‌های فضایی و چیز‌های دیگری هستند که با مدار زمین برخورد کرده‌اند. این ۵۰۰ هزار فقط تعداد چیز‌هایی است که قابل رهگیری است و هر روز مقداری به آن اضافه می‌شود. با پیشرفت فناوری، فرستادن و پرتاب اشیا مختلف به مدار زمین آسان و آسان‌تر می‌شود. هرچند معمولا پرتاب اشیا به مدار زمین خبر خوبی برای ما انسان‌ها تلقی می‌شود، اما هیچ مقرراتی برای این اشیاء که بالای سیاره ما به هم برخورد کنند، وجود ندارد و هیچ سامانه‌ای هم برای جمع‌آوری اجزا و خرده‌ها و بقایای این ابزار‌ها و وسایل وجود ندارد و آن‌ها در مدار زمین جمع و روی هم انباشته می‌شوند. هر چه مدار زمین شلوغ‌تر شود، احتمال این‌که این اشیاء با هم برخورد کنند بیشتر می‌شود و در نتیجه به شبکه‌هایی که ما برای راهیابی به آن‌ها نیاز داریم و تلفن‌هایی ما را به هم وصل می‌کند و سامانه‌های پیگیری وضعیت هوا آسیب جدی وارد خواهد شد. هم‌چنان تلاش‌های بسیاری برای حل این مسأله در جریان است، اما هنوز راه‌حلی پیدا نشده است.
گاز حیاتی هلیوم
شاید این بار اگر بادکنک پر شده از گاز هلیوم را در مهمانی‌ها هوا کنید، احساس گناه کنید. گاز هلیوم هم یکی از منابع محدود زمین است که از لایه‌های عمیق زیر زمین استخراج می‌شود و شاید فقط به اندازه مصرف چند دهه دیگر باقی مانده باشد. بعضی برآورد می‌کنند که فقط بین ۳۰ تا ۵۰ سال دیگر منابع این گاز باقی بمانند. ممکن است فکر کنید این گاز فقط برای شادی و خوشحالی جشن تولد بچه‌ها کاربرد دارد، اما هلیوم کاربرد مهم پزشکی هم دارد: خنک کردن مغناطیس‌های دستگاه‌های ام‌آر‌آی؛ و این دستگاه‌ها انقلابی در تشخیص و درمان سرطان و صدمات مغزی و نخاعی به وجود آورده‌اند.
خاک
اگرچه منابع خاک جهان ناگهان به پایان نخواهد رسید، اما ما چنان از منابع خاک زمین بد استفاده می‌کنیم که نیاز به توجه و مراقبت دارد.رز خاک سطحی خارجی‌ترین لایه خاک است که گیاهان بیشترین مواد حیاتی مورد نیاز خود را از آن تأمین می‌کنند. «صندوق جهانی طبیعت» که یک اتحادیه غیردولتی و بین‌المللی برای حفاظت از محیط‌زیست است، برآورد کرده است که حدود نیمی از خاک سطحی جهان در طول ۱۵۰ سال گذشته از بین رفته است و حدود ۵۰۰ سال طول می‌کشد که فقط 5/2 سانتی‌متر خاک سطحی به طور طبیعی ساخته شود. فرسایش، کشاورزی فشرده، جنگل‌زدایی و گرمایش زمین همه در نابودی خاک سطحی زمین نقش دارند، خاکی که بیشترین حجم تولید محصولات خوراکی در جهان وابسته به آن است.