حجت‌الاسلام والمسلمین حسینی قمی
این روزها زیاد شنیدیم که حاج قاسم سلیمانی را به مالک اشتر زمان تشبیه می‌کنند. چند فراز از کلمات امیرالمؤمنین در نهج‌البلاغه در مورد مالک می‌خوانم. جمله اول در نامه 38 است که حضرت به مردم مصر نامه نوشتند که مالک را نزد شما می‌فرستم «بَعَثْتُ إِلَيْكُمْ عَبْداً مِنْ عِبَادِ اللَّهِ» بالاترین افتخار یکی از بندگان خدا را در نماز اولین افتخاری که برای پیامبر ذکر می‌کنیم «اشهد ان محمداً عبده و رسوله»، «لَا يَنَامُ أَيَّامَ الْخَوْفِ وَ لَا يَنْكُلُ عَنِ الْأَعْدَاءِ سَاعَاتِ الرَّوْعِ» مالکی را می‌فرستم که آرامش ندارد، خواب ندارد. پشت به دشمن نمی‌کند. «أَشَدَّ عَلَى الْفُجَّارِ مِنْ حَرِيقِ النَّارِ» از شعله آتش بر کفار سخت‌تر و تندتر و مؤثرتر هست. «وَ هُوَ مَالِكُ بْنُ الْحَارِثِ أَخُو مَذْحِجٍ فَاسْمَعُوا لَهُ وَ أَطِيعُوا أَمْرَهُ» حرفش را بشنوید و مطیع او باشید. «فِيمَا طَابَقَ الْحَقَّ» با همه عظمتی که مالک دارد، می‌دانید حساب معصوم جداست، معصوم مالک را می‌فرستد و مالک هم در بست مطیع امیرالمؤمنین است. حضرت می‌فرماید: از او اطاعت کنید، تا جایی که فرمانش با حق هماهنگ است. «فَإِنَّهُ سَيْفٌ مِنْ سُيُوفِ اللَّهِ» مالک من شمشیری است از شمشیرهای الهی «لَا كَلِيلُ الظُّبَةِ وَ لَا نَابِي الضَّرِيبَةِ» کند نمی‌شود و ضربه‌اش بی‌تأثیر نیست. «فَإِنْ أَمَرَكُمْ أَنْ تَنْفِرُوا فَانْفِرُوا وَ إِنْ أَمَرَكُمْ أَنْ تُقِيمُوا فَأَقِيمُوا» هرجا گفت کوچ کنید، حرکت کنید و هرجا گفت: بمانید، بمانید. «فَإِنَّهُ لَا يُقْدِمُ وَ لَا يُحْجِمُ وَ لَا يُؤَخِّرُ وَ لَا يُقَدِّمُ إِلَّا عَنْ أَمْرِي» هر قدمی که برمی‌دارد و هرکاری می‌کند هماهنگ با من است. انسان می‌تواند در اوج به جایی برسد و ولی خدا در موردش این‌طور بگوید. «وَ قَدْ آثَرْتُكُمْ بِهِ عَلَى نَفْسِي» مالک برای خودم بود و نمی‌خواستم به شما بدهم، ایثار کردم مالک را به شما دادم. «لِنَصِيحَتِهِ لَكُمْ وَ شِدَّةِ شَكِيمَتِهِ عَلَى عَدُوِّكُم» مالک من خیرخواه شما بود و در برابر دشمن سخت‌گیر بود. این جمله امیرالمؤمنین در نامه 38 نهج‌البلاغه بود.
در بخش حکمت‌ها، حکمت 442 حضرت این‌طور می‌فرمایند. سردار سرافراز ما همه این ویژگی‌ها را داشت. آسایش نداشت و هر قدمی برمی‌داشت به اذن فرماندهی کل قوا بود. رهبری ما ایثار کرد که این افسر دلاور را برای یک جهاد بین‌المللی داد. قدم به قدم یمن و سوریه و لبنان و عراق او را می‌شناسد. حضرت جمله‌ای در حکمت 442 نهج‌البلاغه دارد که بعد از شهادت مالک است. وقتی خبر شهادت مالک رسید، حضرت فرمود: «لَوْ كَانَ جَبَلًا لَكَانَ فِنْداً وَ لَوْ كَانَ حَجَراً لَكَانَ صَلْدا» اگر به کوه تشبیه‌اش کنم، کوه تک دومی نداشت. اگر به سنگ تشبیه کنم نفوذ‌ناپذیر بود. «لَا يَرْتَقِيهِ الْحَافِرُ وَ لَا يُوفِي عَلَيْهِ الطَّائِر» هیچ پرنده‌ای بر اوج قله فکر او نمی‌توانست پرواز کند و روی این کوه قدم بردارد. شیخ مفید مقداری مفصل‌تر این را نقل کردند. وقتی خبر شهادت مالک به امیرالمؤمنین رسید، فرمود: به ملاقات خدا رفت، خدا مزد مالک را بدهد. زنان عالم دیگر نمی‌توانند مثل مالک را برای من تربیت کنند. ولی خدا، حجت خدا، امیرمؤمنان قسم جلاله می‌خورند که بعد از مالک کسی مانند او را پیدا نمی‌کنم. حضرت مدتی گریه می‌کردند و شدید بود. وقتی خبر شهادت مالک به معاویه رسید، شیخ مفید این قصه را نقل کرده است. معاویه گفت: علی دو دست داشت. یک دستش را در جنگ صفین قطع کردیم و یک دستش را امروز قطع کردیم. مالک در مسیر مصر توسط کسی که از طرف معاویه مأمور بود ترور شد و به شهادت رسید. دست صفین او عمار یاسر بود و یکی هم مالک بود.
در نامه 13 نهج البلاغه که مفصل است، حضرت لشکری را اعزام می‌کنند که فرمانده مالک است. حضرت فرمود: مالک را فرمانده لشکر قرار دادم، از او اطاعت کنید. مالک را سپر و زره لشکر قرار بدهید. یکی از شارحین نهج‌البلاغه تعبیر قشنگی دارد، می‌گوید: مالک به جایی رسید که در یک لشکر یک تنه سپر و زره لشکر شد. انصافا سردار ما یک تنه سپر و زره امتی بود و در کشورهای مختلف بود. در نامه 53 نهج‌البلاغه که نامه‌ای است که عهدنامه مالک اشتر است. عهدنامه مالک اشتر وقتی تمام می‌شود امیرالمؤمنین به مالک خطاب می‌کند، مالک من از خدا تقاضایی دارم «وَ أَنَا أَسْأَلُ اللَّهَ بِسَعَةِ رَحْمَتِهِ وَ عَظِيمِ قُدْرَتِهِ» خدایی که رحمتش خیلی گسترده است.« أَنْ يَخْتِمَ لِي وَ لَكَ بِالسَّعَادَةِ وَ الشَّهَادَةِ» مالک از خدا خواستم پایان من و پایان تو به شهادت ختم شود. یعنی اگر غیر از این مدل شهادت بود ما در این مقام و عظمت این بزرگوار به این درجه نمی‌رسیدیم. امیرالمؤمنین برای مالک اشتر دعا کردند. ابن ابی الحدید عبارتی ذیل نامه 13 نهج البلاغه دارد. می‌گوید: «أنّه كان فارسا شجاعا رئيسا من أكابر الشيعة و عظمائها شديد التحقّق بولاء أمير المؤمنين عليه السّلام و نصره» در تعلقش نسبت به امیرالمؤمنین هیچ‌کس به پای مالک نمی‌رسید.
*************************************************************
شیطان از زبان قرآن
حجت‌الاسلام والمسلمین بهشتی
در قرآن 99 بار نام شیطان آمده است. 88 بار با کلمه شیطان و شیاطین، یعنی موجود شرور و یازده بار با کلمه ابلیس، موجود مأیوس و مأیوس کننده، چهارده بار هم خدا در قرآن فرموده او دشمن است، یعنی توهم نیست، خرافه نیست، جدی جدی است. چهارده بار فرمود: ای انسان تو محبوب‌ترین مخلوق من هستی. دشمنی در کمین تو هست و تو توانایی مبارزه و مقابله با او را داری. من یک ساز و کاری برای تو قرار دادم که کم نمی‌آوری منتهی باید بیدار باشی.بحث ما از این‌جا شروع می‌شود که دشمنی که خدا به ما فرموده: دشمن است، الآن پیش روی ما هست. ما وقتی وارد بحث دشمنی می‌شویم، به یک سؤالاتی باید پاسخ بدهیم. این دشمن زورش چقدر است و چه امکاناتی دارد؟ چون یک وقتی کسی برای کسی کُری می‌خواند و بعد می‌بیند جمعیتی پشت او آمدند، آرام‌آرام عقب‌‌نشینی می‌کند. این دشمنی که خدا گفته چقدر امکانات دارد؟ هدف‌هایش چیست؟ می‌خواهد با ما چه بکند؟ سوم این‌که از چه ابزاری استفاده می‌کند؟ با چه شیوه‌هایی کار می‌کند و راه‌های مقابله با او چیست؟ قرآن کریم می‌فرماید: او هواداران فرهنگی دارد و فقط خودش تنها نیست. «هُوَ وَ قَبِيلُهُ» «اعراف/27» یک جمعیتی در دنیا هستند این‌ها کار فرهنگی برای شیطان انجام می‌دهند، غیر از نظامی‌ها، سوره فاطر آیه 6 و سوره مجادله آیه 19 می‌گوید: هواداران سیاسی دارد و حزب دارد. «إِنَّ الشَّيْطانَ لَكُمْ عَدُوٌّ» شیطان دشمن شماست، «فَاتَّخِذُوهُ عَدُوًّا» مراقب باشید به دشمن به او نگاه کنید، «إِنَّما يَدْعُوا حِزْبَهُ» او حزبش را فراخوان می‌دهد. او هواداران و جمعیت فرهنگی دارد. فیلم می‌سازند، کتاب می‌نویسند، کاریکاتور می‌کشند، امام عزیز می‌فرمود: آمریکا شیطان بزرگ است. حوزه سیاسی دارد، حزب و تشکیلات دارد، هوادار سیاسی دارد. سوم این‌که او تشکیلات نظامی دارد «وَ جُنُودُ إِبْلِيسَ» (شعرا/95) جنود جمع جند است، یعنی لشکریان، ارتش‌های متعدد، تسلیحات و تجهیزات دارند. در تصور ما تا حالا یک نفر بود به نام شیطان، اما از این به بعد می‌بینیم یک دشمن قوی، هوادار فرهنگی و سیاسی و نظامی دارد. جنود ابلیس، هواپیما دارند، بمب و تفنگ دارند.قرآن می‌فرماید: شیطان ذریه و فرزند دارد. «أَ فَتَتَّخِذُونَهُ وَ ذُرِّيَّتَهُ أَوْلِياءَ مِنْ دُونِي» (کهف/50) خداوند رو می‌کند به جمعیتی که آیا شیطان و ذریه او را به جای من سرپرست خودتان انتخاب کردید، «وَ هُمْ لَكُمْ عَدُوٌّ» این‌ها جمعیتی هستند دشمن شما هستند، «بِئْسَ لِلظَّالِمِينَ بَدَلًا» این‌که بیاید به جای خدا شیطان و فرزندانش را سرپرست خود قرار بدهید، این خیلی بد جا‌به‌جایی است. یکی از امکانات شیطان این است که مرموز است. او شما را می‌بیند و شما او را نمی‌بینید، میکروب‌ها گاهی با چشم طبیعی قابل رؤیت هستند و گاهی با میکروسکوپ‌های آزمایشگاهی قابل دیدن هستند ولی بعضی از آن‌ها خیلی ریز هستند. قرآن در سوره اعراف می‌فرماید: او دشمنی است که شما را گول می‌زند و جاخالی می‌دهد، در آن جلسه حضور دارد. دشمن غیر محسوس در کمین شماست. این هم کار را برای ما سخت می‌کند. إِنَّهُ يَراكُمْ هُوَ وَ قَبِيلُهُ مِنْ حَيْثُ لا تَرَوْنَهُمْ» (اعراف/27) او شما را می‌بیند و شما او را نمی‌بینید. او مرجع عوامل نفوذی بین شماست، یک کسانی را می‌فرستد به شکل و شمائل شما نماز می‌خوانند، روزه می‌گیرند و در اصطلاح به آن‌ها منافقین می‌گوییم ولی این‌ها مرجعشان شیاطین هستند. قرآن کریم در سوره بقره می‌فرماید: «وَ إِذا لَقُوا الَّذِينَ آمَنُوا قالُوا آمَنَّا» (بقره/14) منافقین نزد مؤمنین می‌آیند و می‌گویند: ما ایمان داریم. «وَ إِذا خَلَوْا إِلى شَياطِينِهِمْ قالُوا إِنَّا مَعَكُمْ إِنَّما نَحْنُ مُسْتَهْزِؤُن» ما با شما هستیم. شیطان یک نفراتی دارد درون شماست و در جامعه شما زندگی می‌کند. در مسجد رفت‌و‌آمد می‌کنند. نماز می‌خوانند و روزه می‌گیرند. عامل نفوذی بین شما دارد.