
نعیمه موحد
«میخوای تا عید 20کیلو کم کنی؟ کلیک کن»، «کم کردن سریع وزن با ارسال عدد یک» «در مدت کوتاهی باعث تعجب همه بشوید. راحتترین روش کم کردن وزن در کوتاهترین زمان»، «همه چیز بخورید ولی لاغر بشوید، با تضمین»
هر چقدر به ایام تعطیلات عید و آخر سال نزدیکتر میشویم، بنرهای تبلیغی با عناوین بالا یا پیامکهای لاغری در صفحات وب و گوشیهای موبایل بیشتر میشوند. سال جدید قرار است شروع بشود و همه دوست دارند تغییر کنند. یکی از موضوعات همیشه خواستار تغییر هم وزن آدمهاست. وضعیت تبلیغات سلامتی بالأخص در حوزه لاغری از اوضاع مطلوبی برخوردار نیست. در این بین کار بسیاری از کلینیکهای تغذیه و افرادی که در حوزه رژیمدرمانی فعالیت میکنند هم خالی از اشکال نیست. به این وضعیت غیراستاندارد باید آسیبهای جسمی و روحی افرادی که به دنیال کاهش وزن هستند و با توسل به روشهای فوق معمولا موفق به کم کردن وزن نمیشوند را هم باید اضافه کرد.
ما همه حقیقت را به شما نمیگوییم
پیامکهای تبلیغاتی رژیم لاغری معمولا از انواع دیگر پیامها آزاردهندهتر هستند چون روی تلفن همراه شخصی شما ناخواسته وارد میشوند. اما نباید از این بگذریم که تعدادی از این پیامها قبل از اینکه دکمه پاککردن را بزنیم ذهنمان را مشغول میکنند. مثل آن سبک پیامکهایی که اول به ما سلام میکنند و کنجکاومان میکنند که نکند شخصی حقیقی با ما کار دارد.
اگر دنبال لاغری باشید و تا اینجای کار پیش آمده باشید، احتمال دارد که آن عدد کذایی را هم به شماره سه هزار و چند ارسال کنید و منتظر بمانید تا اپراتور با شما تماس بگیرد. در تماس بعضی از این شمارههای تبلیغی احتمالا دو اتفاق برای شما خواهد افتاد. پشتیبانی بعضی از پیامکها واقعا محصولی برای ارائه دارند. از دمنوش گرفته تا یک وسیله ورزش که تا به حال آن را ندیدهاید یا اسمش را کمتر شنیدهاید. اما باید بدانید که اغلب این محصولات هم با قیمتی بالاتر از ارزش واقعیشان به فروش میرسند و هم به جز چند خط پیامکی که قبلا برایتان ارسال کردهاند حرفهای جدیدی هم برای گفتن دارند.
در تماسی که اپراتور یکی از شمارههای تبلغیاتی محصولات لاغری با فرستادن یک کد عددی با ما برقرار کرد از او پرسیدیم:
ـ واقعا محصولات شما باعث لاغری فقط در طی دوماه میشود؟
ـ به هرحال باید در کنارش فعالیت هم داشته باشید. لاغری بدون ورزش و کمخوری ممکن نیست.
ـ پس چرا در پیامک ننوشتهاید؟
ـ با دمنوشها هم وزن کم خواهید کرد اما نه در دو ماه بیست کیلو!
کلینیکهای لاغری مجازی
شاید وضعیت پیامکهای زیبایی و لاغری از بقیه تبلیغات این حوزه کمتر موجب دردسر باشد. به هرحال این دست پیامکهای تبلیغی که بدون عضویت در یک سرویس برای فرد ارسال میشود محبوبیت زیادی ندارد و خیلیها نخوانده آن را از گوشی خود پاک میکنند اما از اینستاگرام به این راحتی نمیشود فرار کرد. این نرمافزار که جمیع خوبیها و بدیهای یک محصول فضای مجازی را همزمان دارد، رنگ و لعاب بیشتری به تبلیغاتش داده است. تا جایی که اصلا شاید متوجه نشوید که کل ماجرا برای تبلیغات است.
تعدادی از صفحات اینستاگرامی چالش لاغری در یک زمان مشخص به راه انداختهاند. مثلا لاغری در صد روز یا چهل روز. ادمین هر روز تصویری از غذاهای رژیمی که باید فکر کنیم افراد درگیر در این چالش برای او فرستادهاند پست میکند و همان افراد هم نظر میگذارند و از چالش و کاهش وزنی که تجربه میکنند تشکر میکنند. مابقی اوقات ادمین هم به پست کردن تصاویری از «قبل و بعد» افراد و کاهش وزن شدید آنها و توصیههای تغذیهای میگذرد. جدای از اینکه منبع مشخصی برای صحت آنها وجود ندارد؛ خیلی از این تصاویر و توصیهها در صفحات مشابه دیگر هم پیدا میشوند. کافیست چند صفحه مشابه را دنبال کنید تا «اکسپلورر» اینستاگرام از این به بعد تعداد زیادی از این پستهای مشابه را به شما نشان بدهد.
تجربه شخصی شما برای همه مناسب نیست!
سبک دیگر صفحات رژیممحور و لاغری را افرادی مدیریت میکنند که خودشان این تجربه را پشت سرگذاشتهاند و حالا آنها را با مخاطبین چندصدهزارنفری در میان میگذارند. تعدادی از این افراد دارای تحصیلات و مدرک مناسب در زمینه ورزش و رژیمدرمانی هستند اما بیشتر گردانندگان این صفحات فقط یک تجربه شخصی دارند اما این تجربه شخصی را قابل اجرا و تعمیم به صدهاهزارنفر میدانند. از نوع غذایی که مصرف کردهاند تا نوعی رژیم نگهدارندهای که اکنون دنبال میکنند تا سبک ورزش و تمرینات باشگاهی. در حالی که اولین کاری که یک متخصص رژیمدرمانی انجام میدهد در نظر گرفتن سن، جنس، نوع چاقی، بیماریهای زمینهای و درگیر و... است تا از بین اینها یک هدف برای رسیدن به وزنی مشخص در طی زمانی مشخص به دست بیاید.
مشاور تغذیهای دارو تجویز نمیکند
نوبتی هم باشد نوبت کلینیکهای تغذیهای و رژیمدرمانی است که نباید فکر کنیم همه آنها هم کلینیکهای معتبر و قابل اعتمادی هستند. طبق قانون «آییننامه تأسیس دفاتر کار مشاوره تغذیه و رژیم درمانی» مشاوران تغذیه و رژیمدرمانی مجاز به تجویز دارو نمیباشند مگر مکملهای غذایی نظیر ویتامینها و املاح. همچنین مشاوران تغذیه و رژیم درمانی مجاز به درخواست انجام سایر آزمایش های کلینیکی، پاراکلینیکی و رادیوگرافی نمیباشند.
چربی بدن مهم است نه عددی که ترازو نشان میدهد
خدیجه رحمانی استاد تغذیه دانشگاه شهید بهشتی درباره یک رژیم اصولی کاهش وزن میگوید: «در بحث کاهش وزن نکتهای که به لحاظ علمی اهمیت دارد درصد چربی بدن است. یعنی این چربی بدن است که مضر و عامل بیماریهای قلبی و عروقی و سرطان است و باید کم بشود. به همین خاطر همه تلاش ما این است که در یک رژیم اصولی درصد چربی بدن را کم کنیم. نکتهای که از دید عامه از آن غفلت میشود همین چربی بدن و توجه به عدد کم شدن وزن است. این متأسفانه بین افراد تحصیلکرده هم رایج است.»
خانم رحمانی در پاسخ به این سؤال که از نظر اصولی چه میزان کم شدن وزن در یک طول یکماه رژیم باید اتفاق بیفتد، میگوید: «با توجه به پاسخی که چربیهای بدن به از بین رفتن میدهند به طور معمول کم شدن نیمکیلو از وزن در هفته اصولی است. اگر ما در هفته نیمکیلو وزن کنیم، چربی بدن به طور طبیعی میسوزد. اما حتی این کار هم باید زیرنظر متخصص صورت بگیرد و الا خطر دارد.»
خدیجه رحمانی گفت: «توصیه من این است که افراد به هیچ عنوان دنبال کاهش وزن سریع نباشند چون به هر حال هرکدام از اینها ضررهایی برای بدن دارند. به ویژه در افراد بالای پنجاه سال که تأمین عضلات بدن یا در اصطلاح عضلهسازی کمتر و سختتر صورت میگیرد. با توجه به اینکه به طور کلی کم کردن وزن در زمان کوتاه در صورت رعایت نکردن یک رژیم اصولی نه فقط سریعا وزن کم شده را به بدن برخواهد گرداند بلکه حتی ممکن است فرد از وزن اولیهاش هم بالاتر برود.»
فارس(با تلخیص)