
معصومه تاوان
ستاره نگاهش را از گوشه چشم دوخته بود به دستهای بهاره به برق النگوهایی که از زیر آستین لباسش بیرون زده بود. خون خونش را میخورد و نمیتوانست دم بربیاورد. خانمجان چند قدم آنطرفتر نشسته بود و داشت با شیرین خانم پچپچ میکرد. دلش میخواست حرفی بزند اما نمیشد. دو زانو خودش را رساند به سماور گوشه اتاق و برای خودش چای ریخت. گلویش خشک شده بود و به زحمت میتوانست آب دهانش را قورت بدهد.
ـ خب خانم جان اینم از این تموم شد.
صدای بهاره که بلند شد بیشتر حرصش گرفت. حالا بود که خانم جان شروع کند.
ـ دستت درد نکنه عروس قشنگم، انشاالله که سفیدبخت بشی.
ـ مهری خانم عجب دست و پنجه فرزی داره! یک ربع نکشیده دور تا دور لحاف رو دوخت... بهبه... ببین عجب کوکهای ریز و یک دستی، آفرین.
و گوشه لحاف را گرفت توی دستهایش و سرش را نزدیکتر آورد.
ـ باید هم تر و فرز باشه شیرین خانومجون. چند هفته دیگه عروسیشه میخواد یک خونه رو اداره کنه ها...
نگاه شیرین خانم با یک عالمه تعریف و تحسین پاشیده شد روی بهاره و کش آمد روی دستهایش.
ـ بهبه... بهبه... مبارکه عروس خانوم. عجب برقی هم میزنن.
شیرین خانوم از آن زنهایی بود که همه چیز را خیلی زود میدید و دوست داشت از همه چیز سردر بیاورد. خانم جان با خنده زد روی پاهای شیرین خانم و گفت:
ـ ای بلا، چشم نیست که ذرهبینه.
و چشمهایش را تنگ کرد و زل زد به دستهای بهاره. شیرین خانم کمی هیکل چاق و گندهاش را جابهجا کرد. چنگ انداخت به مچ دست بهاره و آن را تا نزدیک چشمهایش کشید.
ـ معلومه سنگین هم هست ها... چند خریدی؟ تو این حال و اوضاع گرونی خوب دل و جرأت کردی طلای خودتو دادی این سنگین ها رو خریدی.
بهاره خجالتزده خودش را جا به جا کرد و دستی به موهایش کشید.
ـ هدیه آقا طالب، نگفته چند خریده.
ـ ولی معلومه کلی بالاش پول داده. مگه نه ستاره جان؟ با النگوهای خودت نه؟
و از گوشه چشم ستاره را پایید که با حرص چای را پایین میداد. ستاره نتوانست طاقت بیاورد استکان را کوبید روی سینی و خودش را کشید سمت لحاف دیگری که روی زمین پهن بود و گفت:
ـ بله دیگه کاش هوای ما رو هم داشت یکی.
خانم جان لبهایش را از حرص روی هم فشار داد و پارچهای را زیر دستش بود برش زد و انداخت یک طرف و یکی دیگر برداشت.
ـ برای ما هم یک دو استکان چای میریختی گلومون خشک شد.
خانم جان حال و حوصلهاش را با دیدن اخم و تخمهای ستاره از دست داده بود. دلش میخواست یک طوری شیرین خانم را هم دست به سر کند و یک نفس راحت بکشد. دلش شور شب رامیزد، وقتی که طالب و طاهر میآمدند. نمیدانست چرا یک مرتبه این حال به سراغش آمده بود.
ستاره با غیض سوزن را در دل لحاف فرو میبرد و آنطرفتر بیرون میکشید. توی سرش پر از صدا بود.
ـ بله دیگه وقتی خانم جان هواشونو داشته باشه باید هم راه به راه طلا عوض کنه. دختره با مظلومنماییها و خود شیرینیهاش خودشو خوب تو دل مادر شوهره جا کرده. انگار نه انگار که من کیلو کیلو جهاز آوردم خونه پسرش؟ دیدم دیگه آت و آشغالهایی رو که میخواد بیاره خونه شوهر. یکی از یکی به درد نخورتر. حالا عزیزتره کیه؟! بهاره خانم. چرا؟! چون مادر نداره و زیر دست نامادری بزرگ شده. یعنی خاک تو سرت آقا طاهر که یک ذره برای من ارزش قائل نیستی. اندازه داداشت هم نشدی که بری... بعدا با چهارتا چشم گریه میکنه که پول ندارم و فلان.
خانم جان پارچههای رو بالش یرا قیچی میزد و شیرین خانم هم پارچههای تشک را شیرین خانم چای میخورد و حرف میزد. از همسایهها، از گذشتهها، از دیروزها و پس پریروزها... قصه میبافت برای خودش و آن وسط ها هم تیکهای نثار عروسهای خانم جان میکرد.
ـ ستاره جان چاییات هم آژان دیدهها...
و خودش از حرفهای خودش غش و ریسه میرفت.
ـ بهاره جان یکم غذا بخور جون بگیری، چهار صبا دیگه میخوای چهارتا بچه بزایی ها...
خانم جان نمیداست چطور باید شیرین خانم را از سرش باز کند. نگاهش مدام به ساعت بود و توی دلش خدا خدا میکرد که پسرها سر نرسند. زنگ در که بلند شد، دلش هری ریخت پایین. سرش را از پنجره بیرون کرد و توی کوچه را نگاه کرد.
ـ کیه؟ بفرما..
ـ خاله مهری به مامانم بگو بیاد خانه، آقام اومده کارش داره. بگو زود بیاد.
شیرین خانم تا صدای پسرش را شنفت، زود چادرش را از پت و پهلوهایش جمع کرد و کشید دور کمرش و به زحمت بلند شد.
ـ برم من مهری خانم جان هنوز آقا قربان شر و معرکه درست نکرده.
و خانم جان یک نفس راحت کشید.
**
سفره را پهن کرده بودند. وسط اتاق شام آبگوشت بود دست پخت ریحانه دختر خانم جان. از خانه خودش آورده بود.
ـ گفتم سرتون شلوغه وقت نمیکنین غذا درست کنید.
ـ دستت درد نکنه مادر خیر ببینی. عجب سبزی خوردنهایی گرفتی.
و دست برد و تربچه نقلی را از گوشه ظرف برداشت و گاشت توی دهانش. ریحانه صدایش را پایین آورد و به مادر و برادر و زن برادرش که دور سفره نشسته بودند،گفت:
ـ اینا نمیان؟ چکار میکنن دو ساعته تو پستو.
خانم جان سری تکان داد و یک قاشق نان تلیت شده گذاشت توی دهانش.
ـ چطور باید عمر من پیرزن تموم بشه؟ حالا تو هم این النگوها رو نمیانداختی دستت...
بهاره نگاهی به طالب انداخت و نگاهی به ریحانه و سرش را پایین انداخت. ریحانه پوزخندی زد و گفت:
ـ پس بگو این بو مال چیه...
و خندید.
***
ستاره نم پای چشمهایش را خشک کرد و با بغض گفت:
ـ نوبت به ما که برسه خانم جان پول نداره بده ما ماشین قراضهمون رو عوض کنیم حالا ببین چطور برای بهاره خانم داده که بره طلا بخره.
و دهانش را با حرص کج کرد.
ـ بهاره مادر نداره، یتیم بزرگ شده...
ـ چی میگی بابا؟! ستاره بیا بریم شام سرد شد.
ـ نخیر من خرم که موندم. میرم خونه بابام. از قدیم گفتن زنی که خرج نداره ارج نداره.
و چادرش را از جا لباسی برداشت و انداخت سرش.
ـ از کجا حالا میدونی خانم جان پول النگوها رو داده؟
ـ هه... بهاره خانم داشت برای خانم جان اشک تمساح میریخت که دلش طلا میخواد... خانم جان هم گفت خودم جورش میکنم غصه نخور.
طاهر لبهایش را بهم فشار داد و گفت:
ـ حالا کجا میری بابا صبر کن نصف شبه.
ـ ولم کن بابا.
و از پستو زد بیرون.
***
ـ کجا زن داداش بیا بشین شام بخور...
ـ شما بفرمایید آقا طالب، نوش جان...
طاهر عصبانی شد پر چادر ستاره گرفت و کشید. جیغ و داد ستاره رفت بالا.
ـ ولم کن... ولم کن...
ـ میبینی مامان؟! اینا همش به خاطر کارای توی ها؟
قاشق روی دستهای خانم جان تو هوا ماند.
ـ چی میگی داداش باز زنت پرت کرد؟
ـ آره پرش کردم ریحانه خانم، اشتباه کردم.
ـ ببین داداش اون پول رو مامان قرار بود بده برای ماشین من، میدونی که چقدر خرج داره صب تا شب هر چی دارم کار میکنم خرج این لکنته میکنم.
ـ خب.. مگه من حرفی زدم؟
ـ نه، ولی تو و زنت اونقدر برای مادر ساده من آبغوره میاین که زن بیچاره دار و ندارش رو باید بده پای قرتیبازیهای شما...
طالب یکباره از کوره در رفت بلند شد و یقه طاهر را چسبید. خانم جان اصرار میکرد و قسم میداد. ریحانه گریه میکرد و تقلا میکردکه برادرها را از هم جدا کند.
ـ داداش تو رو خدا... به خدا مامان پول نداده.
خانم جان دستش را گذاشته بود روی قلبش و بی صدا اشک میریخت. پسرها یقه به یقه شده بودند و ستاره میتوپید به بهاره و بد و بیراه میگفت.
پسر بچه ریحانه که توی اتاق خوابیده بود، با صدای دعوا و درگیری داییها از خواب بیدار شد و خودش را به اتاقی که آنها بودند رساند. داییها یقه همدیگر را چسبیده بودند و برای هم شاخ و شانه میکشیدند. پسر بچه جیغ کشید و رنگش پرید. سرخ سرخ شد. ریحانه قایم زد توی صورتش و دوید سمت پسر بچه که چیزی نمانده بود از هوش برود. خانم جان که دهانش تقریبا کج شده بود، به زحمت خودش را جمع و جور کرد و گفت:
ـ ترسیده مادر... ترسیده... بهش آب بده.
ستاره چشمهایش را خمار کرد سمت بهاره:
ـ یک تیکه طلا هم بنداز توش. تو بهاره النگوی خوشگلت رو بده این آتیشها رو تو به پا کردی ها.
ـ بله آقا داداش عزیز دردونه.
و ریحانه پرید و مچ دست زن برادرش را چسبید که النگو را بیرون بیاورد.
ـ نمی بینی بچم داره از هوش میره.
بهاره نگاهی به شوهرش کرد و نگاهی به پسر ریحانه که جیغ میکشید و من من کنان گفت:
ـ بدلی... طلاهای خودمو فروختیم برای جهیزیه. آقا طالب گفتن خوب نیست دستام شب عروسی خالی باشه.
و سرش را انداخت پایین... ببخشید خانم جان.