آیا مدعی پیامبری نقاش بود؟

عاطفه میرافضل

در طول تاریخ بیش از صد و بیست و چهار هزار پیامبر داشتیم که تنها پنج‌ تن از آن‌ها دارای شریعت و دین خاص بودند و مابقی پیامبران در جهت ترویج دین و شریعت آنان برگزیده می‌شدند. در این میان برخی نیز ادعای نبوت کردند.

مشهور است که «مانی بن فاتک» در سال ۲۱۶ میلادی در قریه‌ای در ناحیه بابل زاده شد. پدرش پتگ نام داشت و او را از مردمان ناحیه همدان دانسته‌اند . او در شش سالگی به همراه پدر، ترک مادیات کرده و به همراه یک فرقه عرفانی مسیحی زندگی می‌کرد. مانی خود را جانشین پیغمبران آسمانی می‌دانست که از زمان آدم تا زرتشت و بودا و عیسی برای راهنمایی بشر آمده‌اند و خود را خاتم پیامبران و برترین ایشان می‌شمرد و ادعا داشت که او همان فارقلیط است که مسیح ظهور او را پیش بینی کرده است. از آئین وی با نام ماندایی (مانویت) یاد می‌شود. مانی در سال ۲۲۸ میلادی ادعای رسالت کرد و برای تبلیغ خود به سرزمین‌های مختلف رفت و پس از بیست سال در زمان بهرام اول به ایران بازگشت.

او در۲۴۳ میلادی هنگام تاج‌گذاری شاپور اول نزد او آمد و وی را به دین خود دعوت کرد. شاه از او استقبال کرد او نیز کتابی به پهلوی ساسانی نوشت و آن را شاپورگان نامید. شاپور مانی را در سال ۲۷۴ میلادی به قتل رساند.

مانی به حرفه نقاشی اشتغال نداشت و بیشتر داعیه طبابت داشت و خود را پزشک معرفی می‌کرد، ولی او مفاهیم ایدئولوژیک آئین خویش را به صورت پرده‌های نقاشی به تصویر می‌کشید تا از این طریق درک آن برای تمام عوام ممکن باشد مشهور‌ترین کتاب مانی آردهنگ که در فارسی ارتنگ و ارژنگ خوانده می‌شود، سراسر تصویری است.

برای همین چون کتب دینی وی حاوی نگاره‌های متعددی بود وی را نقاش دانسته‌اند و او را پیامبر نقاش نامیده‌اند.