گمشده

مریم جهانگیری‌زرگانی

شب‌ها خواب‌های بدی می‌دیدم. خواب می‌دیدم خانه خیلی بزرگی داریم با حیاطی که ته نداشت. یعنی دیوارش ریخته بود و وصل می‌شد به دشت وسیع پشت خانه. بعد من خوش و خرم مهمان‌هایم را می‌بردم توی حیاط که جوجه‌اردک‌هایی که تازه خریده بودم را نشانشان بدهم. یک‌دفعه اردک‌ها از دیوار ریخته ته حیاط می‌گذشتند و پخش می‌شدند توی دشت. حتی توی خواب هم می‌فهمیدم از این‌جا قرار است اوضاع بهم بریزد. می‌افتادم دنبال جوجه‌ها تا پیدایشان کنم. اما هوا تاریک می‌شد. نه یک تاریکی معمولی. ظلمات، چشم، چشم را نمی‌دید و اطرافیانم هم معلوم نبود یک‌دفعه کدام بهشتی می‌رفتند! توی دشت به آن بزرگی تک و تنها می‌ماندم با اردک‌های گم‌شده و اضطراب و ترس... و ناگهان از خواب می‌پریدم. یا خواب می‌دیدم شب دارم توی آشپزخانه ظرف می‌شویم. یکی صدایم می‌زد. می‌رفتم ببینم چکارم دارد. وقتی برمی‌گشتم می‌دیدم کسی لامپ آشپزخانه را خاموش کرده. و من هرچه می‌گشتم کلید لامپ را پیدا نمی‌کردم و یک‌دفعه حس می‌کردم دور‌وبرم پر شده از سایه‌های سیاه و سفید ترسناک. و باز همه اهل خانه ناپدید شده بودند و من مانده بودم و تاریکی و تنهایی و ترس... به دلم مانده بود یک‌بار خواب خوبی ببینم. اولشان خوب بود. با ته خواب‌ها مشکل داشتم. همیشه آخرش طوری خراب می‌شد که نیمه‌فلج و با موهای سیخ‌سیخ از خواب می‌پریدم. صبح‌ها که بیدار می‌شدم حس تنها سرباز بازمانده از لشکری را داشتم که رفته بود به جنگ روبات‌های غول‌پیکر فضایی و شکست خورده بود! همان‌قدر خسته و ناامید و غمگین. پدرم همیشه می‌گفت آدم اول صبحی تو را که می‌بیند باید کفاره بدهد! می‌رفتم آشپزخانه قهوه می‌ساییدم و قهوه‌جوش را می‌زدم به برق. مادرم سری به تأسف تکان می‌داد و می‌گفت به جای این‌کارها صبح‌ها زودتر بلند شو، دو‌کلمه با خدای خودت راز و نیاز کن... و من خودم را می‌زدم به نشنیدن و شکم خالی فنجان بزرگ قهوه را داغ و تلخ سر می‌کشیدم که همه خستگی و بدخوابی‌ام را بشوید و ببرد. نمی‌دانم توی کدام کتاب انگیزشی خوانده بودم زندگی مثل یک فنجان قهوه تلخ است. نباید به آن شیر و شکر و خامه زد، نباید شیرینش کرد. باید واقعیت‌های تلخ زندگی را آرام‌آرام و صبورانه سر کشید. خندیدم به ریش همه آن کتاب‌های انگیزشی‌‌ و نویسنده‌هایشان که ته دستورالعمل‌هایشان آدم یا فشارش می‌رفت بالا و تپش قلب می‌گرفت یا فشارش می‌افتاد و عین ماهی مرده سرد می‌شد. به توصیه یکی از همکارانم که می‌گفت خودش هم همین مشکل را داشته رفتم پیش روانپزشک. تشخیص پزشک این بود که از تنهایی رنج می‌برم و استرس دارم و نگران آینده هستم. و همان نگرانی برای آینده ته خواب‌هایم را این‌طور به گند می‌کشد‌. وقتی گفتم ولی من از تنهایی لذت می‌برم نه رنج، گفت که در ناخودآگاهت داری رنج می‌کشی. نمی‌دانم در قیافه‌ام چه دید که تأکید کرد اگر هم مشکل از تنهایی نباشد پس گمشده‌ای توی زندگی‌ات داری. توصیه کرد ازدواج کنم. گفتم باید خواستگار خوبی باشد که ازدواج کنم یا نه؟! که در جوابم گفت دیگر دوره این امل‌بازی‌ها که دختر بنشیند تا برایش خواستگار بیاید گذشته. خودت بگرد، مرد مناسبت را پیدا کن و شجاعانه از او خواستگاری کن. این را که گفت نگاهم افتاد به انگشتان خالی از انگشتر دست چپش. حیف که به ریش‌پروفسوری‌ها اعتماد نداشتم وگرنه محض شوخی هم که شده فی‌المجلس از خودش خواستگاری می‌کردم که ببینم چقدر مدرن و باکلاس است! سرآخر چند قلم دارو هم برایم نوشت. واقعا خدا خیرش بدهد. کابوس‌هایم برطرف نشد اما لااقل از همان اول آشفته بود، گول نمی‌خوردم. یک شب، بعد از دیدن یکی از آن خواب‌های سوپرترسناک دیگر نتوانستم بخوابم. رفتم توی تراس و زل زدم به آسمان. آسمان پر از ستاره بود و ستاره‌ها چنان زیبا می‌درخشیدند که نمی‌توانستم چشم ازشان بردارم. نمی‌دانم چقدر طول کشید که یک‌دفعه بانگ اذان سکوت شب را شکافت. صدای مؤذن‌زاده اردبیلی بود و من را صاف پرت کرد وسط ماه‌رمضان‌های بچگی‌ام. به عطر قرمه‌سبزی‌ سحری و شیرینی زولبیاهای افطار. چیزی ته دلم را غلغلک داد. اصلا یادم نمی‌آمد آخرین‌باری که آن‌وقت صبح بیدار بودم، کِی بود! ده سال بود نماز نمی‌خواندم. نمی‌دانم اولین بار چه چیزی باعث شد نمازم را پشت گوش بیندازم. شاید اولین روزی که از سر کار آمدم خانه و از بس خسته بودم نا نداشتم از جایم تکان بخورم. یا شاید روزی که توی شرکتمان دیدم هیچ‌کس نماز نمی‌خواند و من هم خجالت کشیدم جلوی آن همه آدم سانتی‌مانتال خم و راست بشوم و کله‌ام را بچسبانم به زمین! اما اصلش از وقتی بود که پسری که دلم می‌خواست با او ازدواج کنم و سال‌ها چشم‌به‌راهش مانده بودم قالم گذاشت و رفت با یک دختر شیک و پیک رنگ و روغنی ازدواج کرد. یادم است آن‌قدر گریه کردم که چشم‌هایم باباقوری شد و گفتم خدایا تو بیشتر از این که هوای بنده‌های خوبت را داشته باشی، هوای این قرتی‌ها را داری! و همان‌جا بود که با خدا قهر کردم. اما در آن لحظه از سحر، توی دل تاریکی یک‌دفعه عطش نماز افتاد به جانم. وضو گرفتم‌. چادر و مقنعه صورتی‌رنگ قدیمی‌ام را پوشیدم و ایستادم به نماز. هم لذت‌بخش بود، هم آرام‌بخش، مثل سپردن تن داغ و گرما‌زده به آب زلال و خنک چشمه توی یک روز داغ تابستانی. بعد به راحت‌ترین و بی‌کابوس‌ترین خواب عمرم فرو رفتم. بچه که بودم مادربزرگم قصه مردی را برایم تعریف کرد که می‌خواست از گذرگاه خطرناکی عبور کند. مرد به خدا گفت خدایا، لطفا قدم‌به‌قدم همراه من بیا تا راه را گم نکنم یا توی پرتگاه سقوط نکنم‌. بعد سفرش را شروع کرد. همان‌طوری که از گذرگاه باریک و خطرناک عبور می‌کرد گاه‌گاهی برمی‌گشت و نگاهی به پشت سرش می‌انداخت. وقتی دو تا جای پا می‌دید دلش قرص می‌شد که خدا دارد قدم‌به‌قدم همراهی‌اش می‌کند. توی یک پیچ خطرناک مرد وقتی پشت سرش را نگاه کرد یک جای پا بیشتر ندید. به روی خودش نیاورد و به راهش ادامه داد. اما همین که به مقصد رسید صدایش را برای خدا بلند کرد که چرا در اوج سختی‌های سفر تنهایم گذاشتی؟ خدا لبخندی زد و گفت بنده من، تنهایت نگذاشته بودم، بغلت کرده بودم که مبادا در آن پیچ خطرناک پایت لیز بخورد و پرت شوی توی پرتگاه! و من گمشده‌ام را پیدا کردم...