مرضیه

مینا شائیلوزاده

بالشت را آن‌قدر محکم روی سرم فشار دادم که شقیقه‌هایم تیر کشید. تلفن یک‌بند زنگ می‌خورد و هر بار که صدایش قطع می‌شد و می‌خواستم نفس راحتی بکشم، دوباره به صدا در می‌آمد. دیگر خواب از چشمم پریده بود. دست بردم روی میز کنار تخت تا عینکم را بردارم، نبود. نیم‌خیز نشستم. مرضیه را کنارم ندیدم. تعجب کردم. بدنم را با تنبلی از رختخواب بیرون کشیدم و از اتاق بیرون رفتم. مرضیه روی یکی از کاناپه‌های نزدیک تلفن، نشسته بود و همان‌طور که یکی از کوسن‌ها را در بغلش محکم گرفته بود، خیره‌خیره به تلفن نگاه می‌کرد. با صدای بلند پوفی کشیدم و غرغرکنان گفتم: «ای باااباااا...تو اینجایی و تلفن جواب نمی‌دی؟!» مرضیه نگاهش را به طرفم چرخاند و من‌من‌کنان گفت: «خب...خب...» صدای تلفن روی اعصابم بود. حرف مرضیه را نصفه و نیمه رها کردم و به سمت تلفن رفتم و جواب دادم:

ـ الو؟!

ـ معلوم هست کجایین شما؟ چرا تلفن جواب نمی‌دین؟! نمی‌گین دلم هزار راه میره؟!

درحالی‌که چپ‌چپ به مرضیه نگاه می‌کردم با شرمندگی گفتم:

«چی بگم والا...خواب بودیم نشنیدیم...» مادر که هنوز دلخوری از صدایش معلوم بود، با کنایه گفت: «چه خواب سنگینی‌ام بوده ماشالا! حالا ول کن این حرفا رو... چه خبر، چرا هنوز راه نیفتادین؟!»

ـ والا فردا شب از طرف بچه‌های شرکت یه مهمونی دعوت شدیم... یجورایی زشته نریم... برنامه مسافرتمون می‌مونه برا چند روز دیگه.

از گوشه چشم دیدم که مرضیه تکان محسوسی خورد و کوسن را محکم‌تر داخل بغلش گرفت.

ـ آره مادر...دست زنت بگیر برین یه سمتی! ناسلامتی تازه‌عروس دومادین! مارو هم از برنامتون بی‌خبر نذارین.

چشم‌هایم را با دو انگشت مالیدم و درحالی‌که جلوی خمیازه‌ام را می‌گرفتم، گفتم:

«چشم مامان...چشم.» و بعد از این‌که حال و احوال بقیه را پرسیدم، تلفن را قطع کردم. مرضیه هم‌چنان گوشه مبل کز کرده بود و خیره به فرش نگاه می‌کرد. انگار حسابی فکرش مشغول بود و در عالم دیگری سیر می‌کرد. خواستم دوباره برای جواب ندادن تلفن سؤال پیچش کنم اما چهره درهم‌رفته‌اش منصرفم کرد. با خودم گفتم لابد دل‌تنگ مادر و پدرش شده. همان‌طور که به‌طرف آشپزخانه می‌رفتم با صدای بلند گفتم:

ـ خب خانوم خانوما... امروز اولین صبحونه دو نفره مونه‌ها! موافقی یه نیمروی مَشتی بزنیم؟!

چند لحظه گذشت و جوابی که نشنیدم، با تعجب برگشتم به‌طرف مرضیه. بر ‌و‌ بر داشت نگاهم می‌کرد. وقتی فهمید چشم تو چشم شده‌ایم، سریع نگاهش را دزدید. سرش را پایین انداخت و با صدای آرام همیشگی‌اش گفت:

ـ فردا شب دوستات با خانواده‌شون میان؟! یعنی منظورم اینه که منم باید بیام یا... لبخندی زدم و حرفش را قطع کردم:

ـ معلومه که باید بیای! این مهمونی رو واسه خاطر من و تو گرفتن... همه‌ام خانواده هستن، خیالت تخت!

انگار آب یخ روی صورتش ریخته باشند، یک‌لحظه رنگ صورتش پرید. ابروهایش بالا رفت و متفکرانه لب‌هایش را جمع کرد.

بعد از چند لحظه دوباره به طرفم نگاه کرد و گفت:

«خب... امممم... میگما... چند نفر هستن؟ زیادن؟» سرم را تکانی دادم و با تردید گفتم:

«خب... آره... حدودا 15 نفر دوستام‌ان... دیگه با خانواده‌هاشون که بیان بیشترم میشن.»

اخم‌های مرضیه بیشتر از قبل درهم رفت. دستش را گذاشت زیر چانه‌اش و شروع کرد با انگشت اشاره‌اش، روی مبل شکل‌های نامفهوم کشیدن.

حسابی گیج شده بودم. نمی‌دانستم چرا این سؤال‌ها را می‌پرسید؟ از دیشب که دوستم خبر مهمانی را داد، عجیب‌وغریب شده بود و حالا هم که سؤال‌هایش از خودش بدتر بود! نفس عمیقی کشیدم و با خودم فکر کردم «بابا همیشه راست می‌گفت، هیچ‌وقت نمیشه فهمید یه زن دقیقا به چی داره فکر می‌کنه!» کله‌ام را خاراندم. دلم بدجور ضعف می‌رفت. به‌طرف آشپزخانه رفتم. تابه را از داخل یکی از کابینت‌ها پیدا کردم و برداشتم. روغن را کف تابه ریختم. فکرم هنوز درگیر رفتار مرضیه بود: «هی به مامان اینا گفتم فاصله عقد و عروسی رو بیشتر کنن... شاید این بی‌قراری‌ها واسه همینه! شاید مرضیه هنوز ازم خجالت می‌کشه! شاید راحت نیست و نمی‌تونه احساساتش رو درست بروز بده.» صدای جلز ولز روغن که درآمد، تخم‌مرغ‌ها را شکستم و جوری که مرضیه بشنود گفتم: «به‌به...مرضیه خانوم بیا ببین چه کردم!» و به شوخی اضافه کردم: «عروسم عروسای قدیم! جدیدا مُد شده داماد آشپزی کنه برا عروس خانوم؟ نمی‌دونم من زن گرفتم یا شوهر کردم!» هیچ جوابی نشنیدم. با خودم گفتم شاید از حرفم ناراحت شده باشد. دستم را داخل ظرف‌شویی شستم و می‌خواستم از آشپزخانه بیرون بروم؛ اما همین‌که برگشتم، مرضیه را پشت سرم دیدم که در چارچوب در ایستاده بود. چند قدم به‌طرف اجاق‌گاز آمد. آرام گردن کشید و داخل تابه را نگاهی انداخت. لبخند کم‌رنگی روی لبش نشست و از داخل کابینت، دو تا بشقاب درآورد و روی میز جمع‌وجور گوشه آشپزخانه گذاشت. با مهربانی نگاهش کردم. از این‌که احساس می‌کردم یخ‌اش دارد آب می‌شود احساس رضایت می‌کردم. دستگیره را روی میز انداختم و ماهیتابه داغ را رویش گذاشتم. مرضیه بی‌هیچ حرفی پشت میز نشست و از پنجره آشپزخانه بیرون را نگاه کرد. بشقابش را از مقابلش برداشتم و برایش کمی نیمرو گذاشتم. بدون این‌که نگاهم کند تشکر کرد. بازهم خوب پیشرفت کرده بود! چند هفته پیش که تازه عقد کرده بودیم، جواب سلامم را هم به‌زور می‌داد. مامان هم مدام ذوق می‌کرد و در گوشم می‌گفت مرضیه دختر با‌حجب و حیایی است، طفلک زیاد با مرد غریبه حرف نزده، عادت ندارد. با ناراحتی فکر کردم: «اگر دانشگاهش را ادامه می‌داد، شاید کمی روابط اجتماعی‌اش بهتر می‌شد. کاش ازش می‌پرسیدم چرا از دانشگاه انصراف داده! خیر سرم می‌خواستم روشنفکر باشم و مثلا به تصمیمات گذشته‌اش احترام بذارم!» زیرچشمی نگاهش کردم. در خودش غرق بود و با بی‌میلی به تخم‌مرغ‌اش چنگال می‌زد. لقمه‌ای برایش گرفتم و رو بهش گفتم:

«مامانت اینا زنگ نزدن؟!» سرش را بالا آورد و به ساعت نگاه کرد:

«نه...ولی فکر کنم کم‌کم پیداشون میشه...ما رسم داریم فردای عروسی مادر و خواهر عروس بهش سر می‌زنن.» سرم را به تأیید تکان دادم و چیز دیگری نگفتم. فکرم مشغول چیدن برنامه‌ای برای بیرون رفتن با مرضیه بود. با خودم گفتم شاید این‌طوری حالش کمی بهتر بشود. من و مرضیه در دوره کوتاه عقدمان، فرصت کمی برای بیرون رفتن داشتیم. من بدجور درگیر پایان‌نامه ارشد و دفاع‌ام بودم و اوقات خیلی محدودی می‌توانستیم همدیگر را ببینیم. حتی برای بیشتر خریدهای عروسی، مرضیه با مادرم و خاله کوچکم بیرون می‌رفتند. از صدای قاشق و چنگالی که به کف بشقاب خورد، از فکر در آمدم. مرضیه زودتر از من تمام کرده بود و بشقابش را برمی‌داشت تا داخل ظرف‌شویی بگذارد. دوست داشتم بیشتر بشیند و حرف بزند. برای همین لبخندی زدم و گفتم:

«مرضیه جان... دوست داری امروز ناهار بریم بیرون؟!» همان‌طور که بشقاب داخل دستش بود، سریع به طرفم برگشت و گفت:

«بریم بیرون؟! آخه...آخه مامانم داره میاد.»

-«اگه به خاطر مامانت میگی خب می‌تونیم همه باهم بریم بیرون...اشکالی نداره که!» و با خنده اضافه کردم: «تازه امروز ماشین داریم و نیاز نیس با مترو بریم خانوم!»

مرضیه نخندید. باعجله به‌طرف میز آمد و بشقابم را که خالی شده بود برداشت. لرزش دستانش از چشمم دور نماند. به سمت ظرف‌شویی برگشت و همان‌طور که خودش را مشغول شستن ظرف‌ها نشان می‌داد، آهسته گفت:

«نمی‌خواد...امروز خودم می‌خوام غذا درست کنم.» حرفی نزدم. نمی‌داستم باید چه بگویم. با اینکه بعضی وقت‌ها درباره مترو سر به سرش می‌ذاشتم و او هم حرص می‌خورد، اما هنوز هم رفتار آن روزش برایم عجیب بود. یک ماه پیش که به دنبال لباس عروس می‌خواستیم بیرون برویم، هرچقدر اصرار کردم که ترافیک است و بهتر است آن روز با مترو برویم، قبول نکرد. پایش را کرده بود داخل یک کفش که الاوبلا با ماشین، وگرنه نمی‌آید!

شانه‌ای بالا انداختم. همین‌که خواستم از پشت میز بلند شوم، صدای زنگ آپارتمان بلند شد. برگشتم و با خنده رو به مرضیه گفتم:

«بفرما...مادرزن جان‌ام رسیدن!» اما مرضیه بی‌توجه به من، سریع دست‌هایش را آب کشید و بدو بدو خودش را به در رساند. فکر کردم شاید مادر و دختر بخواهند راحت باشند. شاید مرضیه این ‌جوری کمی خودش را خالی کند. بهتر است دیرتر بروم و خودم را در آشپزخانه مشغول کنم. بااین‌حال همه حواسم به پذیرایی بود. صدای باز شدن در را شنیدم، اما بعدازآن دیگر صدایی به گوشم نرسید. کمی گوش تیز کردم. پس چرا هیچ حرفی نمی‌زدند؟! بعد از چند دقیقه، صدای محکمِ به هم خوردن در را شنیدم. باعجله از آشپزخانه بیرون رفتم. در خانه نیمه‌باز بود و زنی با چادر رنگی جلوی در ایستاده بود. مرضیه آن‌جا نبود و درِ اتاق‌خوابمان هم بسته بود. با صدای بلند سلام کردم. زن با تعجب به طرفم برگشت. با شرمندگی گفتم:

«عه...خانوم واعظی شمایید؟!» خانم واعظی چشم‌های گرد شده‌اش را داخل خانه چرخاند و درحالی‌که کاسه آشی را به طرفم می‌گرفت، پچ‌پچ‌کنان گفت:

«همه چی مرتبه پسرم؟!» کاسه را از دستش گرفتم و با تعجب گفتم:

«بله... خداروشکر، چطور مگه؟!» خانم واعظی هم‌چنان با صدای آهسته گفت:

«چی بگم...احساس کردم مرضیه جون حالش خوب نبود یه کم!» و دوباره نگاه عجیبی به داخل خانه انداخت. با نگرانی به در بسته اتاق‌خوابمان نگاه کردم. نمی‌دانستم چه جوابی باید سرهم کنم. لبخندی زورکی زدم و رو به خانم واعظی گفتم:

«نه...مرضیه‌ام خوبه! یه کم... یه کم دلتنگ مادرش شده، بی‌حوصله‌اس!» و با شرمندگی لبخندی کج و کوله تحویلش دادم. خانم واعظی عینکش را روی چشمش جابجا کرد. ابروهایش را بالا انداخت و با لحنی که مشخص بود قانع نشده، آهان کش‌داری گفت. دیگر نفهمیدم چطور ازش تشکر کردم و در را بستم. گر گرفته بودم. هم عصبانی بودم هم خجالت‌زده. کاسه آش را محکم گذاشتم روی پیشخوان آشپزخانه و باعجله به‌طرف اتاق رفتم. تقه‌ای به در زدم. صدایی که نیامد، در را باز کردم و داخل اتاق رفتم. به خاطر رنگ تیره پرده‌ها که انتخاب مرضیه بود، اتاق نیمه‌تاریک شده بود. کمی طول کشید تا مرضیه را ببینم که یک‌گوشه تخت، خودش را جمع کرده. با دیدنش در آن وضعیت، یک لحظه تمام عصبانیتم را فراموش کردم. با قدم‌های بلند خودم را به تخت رساندم و کنارش نشستم. دستم را روی بازویش گذاشتم و با نگرانی پرسیدم:

«مرضیه؟! حالت خوبه؟!» مرضیه تنها سرش را تکان داد. با کلافگی نفسم را بیرون دادم و گفتم: «یعنی چی؟! خب حرف بزن عزیز من، چرا یهو اومدی تو اتاق؟!» مرضیه با دو دست صورتش را پوشاند و صدای هق‌هق خفه‌اش بلند شد.

دستم را بین موهایم کشیدم و گفتم: «خانم واعظی چیزی گفت، حرفی زد؟!» همان‌طور که دست‌هایش روی صورتش بود، سرش را به چپ و راست تکان داد.

«نکنه از دست من ناراحتی؟!»

مرضیه هم‌چنان آهسته گریه می‌کرد و جوابم را نمی‌داد. کلافه شده بودم. بلند شدم و شروع کردم به قدم زدن در اتاق. فکرم به همه‌جا می‌رفت و نمی‌دانستم دلیل ناراحتی مرضیه چیست. نمی‌توانستم رفتار امروزش را برای خودم تحلیل کنم. خانم واعظی که زن خوبی بود! اصلا مرضیه برای اولین بار بود که او را می‌دید، چرا باید از دستش ناراحت شود؟! مگر می‌شود حرفی به مرضیه زده باشد که آن‌قدر ناراحت بشود؟!» کلافه دستی بین موهایم کشیدم و دوباره به مرضیه خیره شدم. کاملا در خودش مچاله شده بود و فقط شانه‌هایش بود که می‌لرزید. هم‌چنان نگاهش می‌کردم که بی‌هوا سرش را بالا آورد. تا چشم در چشم شدیم، نگاهش را دوباره از من دزدید و سرش را پایین انداخت. ملتمسانه صدایش کردم:

«مرضیه؟!»

با شرمندگی دست‌هایش را در هم گره کرد و دماغش را محکم بالا کشید. با صدایی گرفته گفت:

«فکر کردم... فکر کردم مامانمه... .» متعجب و مبهوت نگاهش کردم. از حرف‌هایش سر درنمی‌آوردم. وقتی دیدم سکوت کرده و حرفش را ادامه نمی‌دهد، با تعجب گفتم: «خب؟!» باکلافگی دست‌هایش را در موهایش فرو کرد. انگار قصد حرف زدن نداشت. حرفی نزد. حسابی گیج و کلافه شده بودم. کاش دست‌کم حرفی می‌زد! نگرانی مثل خوره افتاده بود به جانم. علت این رفتارهای مرضیه چه بود؟ شاید بهتر بود با بزرگ‌تری، کسی صحبت می‌کردم شاید...! ناخودآگاه یاد کامران افتادم. سریع موبایلم را از روی تخت برداشتم. مرضیه هنوز سرش پایین بود و با گوشه ناخنش ور ‌می‌رفت. زیر لب گفتم: «فکر کنم عینکمو تو ماشین جا گذاشتم. میرم بیارمش.» و با همان شلوار گرم‌کن و تی‌شرت، از خانه بیرون زدم. وارد پارکینگ که شدم، لیست مخاطبینم را باز کردم و روی اسم کامران ضربه زدم. بعد از چند بوق تماس وصل شد.

-«به‌به شادوماد! چه زود کارت به ما افتاد!»

خندیدم و بی‌مقدمه گفتم:

-«واسه عروسیمون که کاری نکردی آقا کامران... حداقل ببینم از این مدرک دانشگاهی تو آبی گرم میشه واسمون یا نه!»

*

باعجله حرف کامران را قطع کردم و گفتم: «حالا این فوبیای جمع و افراد غریبه چی هست؟! میشه کاریش کرد؟ درمانی داره؟»

-«صد‌در‌صد درمان میشه...ولی خب طول درمانش بستگی به سابقه بیماریش داره... و البته تلاش اطرافیانش. مخصوصا تو که همسرش هستی نقشت مهم‌تر از همه‌اس.»

از حرف‌های کامران گیج و کلافه شده بودم. تازه تمام رفتار و حالت‌های مرضیه برایم معنا گرفته بود. طفلک این چند وقت چقدر اذیت شده بود و من از همه‌جا بی‌خبر بودم!

به ساعتم نگاه کردم. نزدیک به چهل دقیقه داشتم با کامران حرف می‌زدم. باید سریع‌تر برمی‌گشتم خانه. حتما مرضیه تا الان شک کرده بود.

دوباره دویدم بین حرف‌های کامران و گفتم:

« باشه دیگه کامران... فهمیدم... چقدر توضیح می‌دی! باید با یه جمع دو سه نفره شروع کنم، یا یه مهمونی با دوست و فامیل نزدیکش ترتیب بدم دیگه، درسته؟!» و بعد از چند دقیقه، کامران که آخرین توصیه‌هایش را هم گفت، با شوخی و خنده تماس را قطع کردم. هرچند که مشکل مرضیه حسابی فکرم را مشغول کرده بود. حالا علت تمام رفتارهای منزوی مرضیه را می‌دانستم. هم ناراحت بودم و هم دلم برایش می‌سوخت. ناراحتی‌ام از این بود که چرا زودتر از این‌ها متوجه مشکلش نشدم تا کمکش کنم. از طرفی حرف‌های کامران هم نگرانم کرده بود هم امیدوار؛ اما نگرانی فایده‌ای نداشت. مرضیه همسرم بود و دوستش داشتم. باید تمام تلاشم را می‌کردم تا مشکلش حل شود. نفس عمیقی کشیدم و با انرژی بیشتری پله‌های راهرو را دو تا یکی بالا رفتم. با‌احتیاط کلید انداختم و وارد خانه شدم. همه‌جا در سکوت کامل بود و هیچ صدایی نمی‌آمد. در اتاق‌خوابمان را تا نصفه باز کردم و کله‌ام را داخل بردم. در تاریک و روشن اتاق، چشم‌هایم را جمع کردم تا بهتر ببینم. دیدم مرضیه پتو را روی سرش کشیده و صاف خوابیده بود. با این‌که می‌دانستم بیدار است، آهسته گفتم:

«مرضیه جان...خوابی؟!» بدنش زیر پتو تکانی خورد، اما حرفی نزد. تک سرفه‌ای کردم و دوباره اسمش را صدا زدم. فایده نداشت. اصلا به روی خودش نمی‌آورد. شانه‌ای بالا انداختم و گفتم:

«فقط می‌خواستم بگم اگه بخوای می‌شه مهمونی فردا شب کنسل کرد...» یک‌دفعه پتو را کنار زد و صاف نشست. با چشم‌های پف کرده و قرمزش، نگاهم کرد و گفت:

-«چجوری؟!»

از رفتارش خنده‌ام گرفته بود. در حالی که جلوی خودم را گرفته بودم، یک قدم داخل اتاق گذاشتم و با لبخند گفتم:

«شرطش اینه که امشب واسه شام بریم بیرون... ولی خودمون دو تا نه! باید زنگ بزنی به اون دوست صمیمی‌ات... اسمش چی بود؟ آهان! مژده! باید زنگ بزنی به مژده و بگی که امشب با شوهرش بیاد و همگی با هم بریم، خوبه؟» مرضیه لب‌هایش را برهم فشرد و مردد نگاهم کرد. لابد داشت می‌سنجید مهمانی رفتن با آن‌ همه آدم بهتر است یا بیرون رفتن با دو نفر دیگر که آن هم دوست صمیمی‌اش بود؟!

بعد از چند دقیقه، یک دفعه چشم‌هایش برقی زد و گفت:

«باشه، همین الان بهش زنگ می‌زنم.» و به‌سرعت از جایش بلند شد.