نقطه، سرخط
معصومه تاوان
عالیه غرغرکنان داشت لباس‌های نرگس و نیره را توی بقچه می‌پیچید.
ـ با ننه میرین حمام حرف اضافه‌ام نمی‌زنین.
-نرگس پیراهنش را بالا داد و گفت:
-نگا کن هنوز از اون دفعه جاش خوب نشده ننه بدجور کیسه می‌کشه من که نمیرم.
عالیه عصبانی بقچه را چپاند توی زنبیل و گره روسری نرگس را چسبید.
-دو روز دیگه عروسی خواهرته می‌خوای با همین کبره‌ها بیای تو مردم؟
و بعد هم دست‌های نیره را کشید و جلوی روی نرگس گرفت.
-ببین روی دستاشو به خاطر چرک کلفت شده، گفتم بلقیس خاله حمامشو روشن کنه یک گالن نفت دادم بهش.
نیره دست‌هایش را از میان دست‌های مادرش بیرون کشید:
-من خجالت می‌کشم روم نمیشه جلوی پسرای خاله بلقیس برم حموم.
-لازم نکرده خجالت بکشی خاله بلقیس عروساشا از قبل انتخاب کرده.
نیره از جواب مادر جا خورد و تا خواست دهان باز کند و چیزی بگوید صدای خاله بلقیس از بالای دیوار آمد.
-عالیه خانم حمام آبش داغ شده به بی بی‌و دخترا بگو بیان.
نیره جوش آورد رنگش پرید
-خوب نگاه، حالا همه ده فهمیدن ما داریم می‌ریم خانه‌شان حمام.
صدای بی‌بی از توی دالان بلند شد.
-خدا خیرت بده بلقیس جان پاهام جان نداشت تا اون طرف ده برم برای حمام بی‌زحمت او پسراتم بکن اتاق این نیره ما ها خجالت مکشن مگن ما نمیایم آخر یکی...
-نیره دیگر صدای بی‌بی و مادرش و بلقیس را نشنید.
عالیه دوید بیرون و جلوی بیشتر حرف زدن بی‌بی را گرفت.
-خب بی‌بی دخترا آماده‌ان بلند شو دیگه...
سلیمان همان‌طور که تبر به دست داشت می‌رفت سمت پشت خانه خنده‌ای تحویل دخترها داد و رفت.
عروسی دختر بزرگ‌شان بود سه سالی بود که عقد بودند جنگ و در‌به‌دری و خانه‌به‌دوشی نگذاشته بود که عروسی‌شان را بگیرند ولی حالا که جنگ تمام شده بود همه چیز روبهراه بود، بساط عروسی را علم می‌کردند دامادش یکی از اقوام دور عالیه بود پسر خوبی بود و دخترش ناجیه را دوست داشت و همین برای عالیه از همه چیز مهم‌تر بود درست مثل خودش که عاشق شوهرش بود. نگاهش را کشید سمت پشت خانه صدای شکستن چوب می‌آمد لبخند زد و رفت سمت صدا.
-خسته نباشی فرمانده.
-من فرمانده نبودم.
-فرمانده خانه که هستی، خودتو خسته نکن خود یارعلی گفته هیزم میاره یکم از زورتو بزار برای فردا...
چهره مرد خندید لب‌هایش تا بنا گوش باز شد و تا شقیقه‌هایش کشیده شد موهای سرش سفید شده بود و سمت راست صورتش به اندازه کف دست سوختگی داشت. از نگاه مهربان عالیه خجالت کشید و سرش را پایین انداخت.
**
عالیه چادرش را بست دور کمرش و رفت سمت آشپزخانه باید خمیر درست می‌کرد فردا کلی مهمان داشتند برای دخترش خنچه می‌آوردند باید نان می‌داشتند دلش نمی‌خواست که در‌به‌در خانه این و آن شود از فردا کلی مهمان سرش هوار میشدند. مگس‌ها توی آشپزخانه غوغا کرده بودند ابروهایش را کشید توی هم:
-ای وامانده‌ها.
چادرش را از دور کمرش باز کرد و دور اتاق چرخاند.
نرگس و نیره و بی‌بی که از حمام آمدند صورتشان گل انداخته بود سگرمه‌های دخترها توی هم بود سلیمان کنار تنور پیش عالیه نشسته بود و چای می‌خورد.
-چیه باز اخم و تخم کردین.
-دیگه با بی‌بی حمام نمریم
و دست‌هایش را نشان سلیمان دادند سلیمان نعلبکی چای را پایین گذاشت و دست‌های دخترها را بوسید
-قربون دخترام بشم عیب نداره پیره.
صورت دخترها خندید درد و سوزش را از یاد بردند همان‌جا کنار پدرشان کز کردند.
-ناجیه کجا رفته؟
-ای بابا بی‌بی رفته شهر خرید.
- آخر این دختر کار دست ما میده، چقدر بگم دختر تو عقد نباید این‌قدر دنبال مردش بیفته مردم حرف در میارن اگر خدای نکرده...
سلیمان پرید وسط حرف مادرش و استکان چای را گذاشت جلویش و از جایش بلند شد.
-سخت نگیر بی‌بی جوانن، من رفتم گونی‌های برنجو از دکان حاج یقوب بیارم.
عالیه نا‌خوداگاه چانه خمیر به دست دنبال شوهرش کشیده شد و رفتنش را نگاه کرد تا از پیچ کوچه گذشت. یک پایش می‌لنگید به خاطر اصابت گلوله کوتاه‌تر شده بود ولی هنوز هم همان سلیمان بیست سال پیش بود که برایش حاضر بود جانش را بدهد همانی که روزهای سخت جنگ و در‌به‌دری را دلتنگش می‌شد و برایش گریه می‌کرد، هنوز هم مثل همان موقع‌ها دور که می‌شد ناخودآگاه دلشوره می‌آمد سراغش و دلش را خراش می‌داد.
-بیا تو عروس نان‌هات سوختن، حالا میاد جای دور نرفته.
از حرف بی‌بی عالیه رنگ به رنگ شد دست پاچه دوید سمت تنور و نان‌های جزغاله شده را بیرون کشید و توپید سمت دخترها.
-چشم ندارین دارن می‌سوزن وقت وراجی کردن که به بقیه مجال نمی‌دین...
و دست‌هایش را تا آرنج کرد توی آتش و خمیر سیاه شده را بیرون کشید و گوشه‌ای پرت کرد. مرغ‌ها با سر و صدا دویدند سمت نان قشقرق‌کنان به آن توک زدند.
**
با صدای زنگ بلبلی در عالیه از خواب پرید نگاهی به ساعت انداخت و قایم زد توی صورتش و دوید بیرون.
-کیه؟
-منم زن داداش.
چادرش را از گل میخ برداشت دمپایی‌هایش را تا‌به‌تا پا کرد و دوید سمت در یارعلی با چهره زمخت و آفتاب سوخته‌اش پشت در ایستاده بود و بزغاله‌ای ر لای پاهایش نگه داشته بود.
-وقت خواب! مگه امروز مهمان ندارین؟
عالیه خجالت‌زده از جلوی در کنار رفت و یارعلی آمد داخل.
-دیشب تا صبح نتانستم به خوابم،از دلشوره
-باز چرا؟ من‌که گفتم هوای جهاز ناجیه رو دارم. تو غمت نباشه.
و انگار چیزی یادش آمده باشد گفت:
-داداش حالش خوبه؟
-ها حالش خوبه ولی دلشوره دارم نمی‌دانم چرا، خدا کنه همه‌چیز روبهراه تمام بشه.
یارعلی نگاهش را دوخت به چهره رنگ پریده و شکسته زن برادرش که در میان روسری قرمز رنگ قاب گرفته شده بود به کبودی زیر چشمش که کم‌کم داشت رنگ می‌باخت و از تازگی در می‌آمد. بغضش را قورت داد و نشست زیر دیوار و سیگاری آتش زد و دود غلیظش را از دهان و بینی‌اش بیرون داد.
-می‌فهمم ولی نباش انشالله به سلامتی تمام میشه.
و نگاهش را کشید سمت اتاق.
-فردا می‌برمش شهر باید نشون دکتر بدیمش.
و سیگارش را گوشه دیوار خاموش کرد و گفت:
-الان اشرف و بچه‌هام میان، چاقو و سوهان بیار سر ببریم بزغاله رو باید یه ناهاری آماده کنی برای ظهر.
عالیه لبخند کم‌جانی زد و رفت سمت آشپزخانه و دم رفتن لگدی هم به دخترها زد که روی دالان خوابیده بودند.
-بلند شید رختخوابا رو جمع کنید الان مهمانا می‌رسن.
بی‌بی همان‌طور که از زیر پتو همه حرف‌ها را شنیده بود سرش را از گوشه پتو بیرون داد و رو به یارعلی گفت:
-یکم از همون جیگرش برای من کنار بزار ضعیف شدم کم‌خون افتادم....
یارعلی همان‌طور که داشت به حیوان آب می‌داد زیر لب غرغری کرد و کارش را شروع کرد.
**
بوی خاک نم خورده می‌آمد یکی دو تا از دخترها با آفتابه زمین را آب‌پاشی کرده بودند برای مردها فرش را زیر داربست انگور پهن کرده بود و زن‌ها هم توی خانه بودند. بوی آبگوشت هوا شده بود، یکی دو زن بالای سر دیگ آبگوشت بتاهم سر قیمت تخم مرغ‌هایشان بحث راه انداخته بودند و بگو‌مگو می‌کردند عالیه رفت و از خیک ماست پنیر بیرون آورد و گذاشت وسط سفره.
-بابا حالا دو تا تخم‌مرغ که این حرفا را نداره صلوات بفرستین.
مردها گوش‌تا‌گوش نشسته بودند چای‌هاشان را توی نعلبکی‌ها سرد می‌کردند و بعد با سر‌و‌صدا هورت می‌کشیدند. تسبیح می‌چرخاندند و لقمه‌های گنده را می‌تپاندند توی دهانشان و از گرانی شکر و برنج و...حرف می‌زدند. زن‌ها توی خانه ولوله گرفته بودند جهازی را که عالیه دست‌و‌پا کرده بود ریخته بودند وسط و با وسواس برانداز می‌کردند بی‌بی هم یکی دو پیرزن هم سن و سال خودش را گیر آورده بود و مشغول بود:
-قربان پسرم بشم که این‌قدر زحمت کشیده یک روز تا شب با این حال و روزش رفتن شهر چرخیدن ...
زن یارعلی کف و هلی کشید و آمد وسط و دست‌های بی‌بی و نیره و نرگس را هم چسبید و با خودش آورد وسط زن کریم بنا هم دایره‌اش را در آورد و شروع کرد به دف زدن. بی‌بی همان‌طور نیشش باز شده بود و خال گوش گوشه لپش توی چین و چروک‌‌های صورتش گم شده بود، خم شد و از ساق جوراب بلند مشکی‌اش چندتا اسکناس بیست تومنی بیرون آورد و روی سر عروسش ریخت. ناجیه بالای اتاق نشسته بود. از زن‌ها و نگاه‌هایشان خجالت می‌کشید. گاهی لبخند می‌زد و گاهی بغض می‌کرد.
یکی از پسر بچه‌ها از توی کوچه دوید توی حیاط
-اومدن اومدن...
زن ها همگی به یک‌باره یورش بردند توی کوچه مردها هم یالله کنان رفتند سمت در سلیمان جلوتر از همه رفت ایستاده کنار در برای استقبال مهمان‌ها. صدای ساز و دغل کوچه را پر کرده بود مردها با سینی‌های میوه و شیرین روی سر آرام آرام نزدیک میشدند و با صدای دف دور خود می‌چرخیدند سلیمان همان‌طور هیجان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌زده دست می‌زد که...
صدای ساز و دغل رفت توی سرش دست‌هایش را گذاشت روی شقیقه‌هایش و فریاد کشید دوید وسط مهمان‌ها و سینی‌های میوه و شیرینی را پرت کرد توی کوچه توی سرش پر از صدا بود صدای شلیک گلوله، رگبار مسلسل فریاد می‌کشید.
-حاجی گوشی رو بردار ...الو الو ...کشتن بچه‌ها رو خمپاره زد ....خمپاره زد.
عالیه بند از دلش پاره شد از میان زن‌ها توی سر زنان دوید. چادر از سرش افتاد، سلیمان همان‌طور فریاد می‌زد و به سر و صورت خودش می‌زد.
-کشتن...جون دادن یکی به داد ما برسه بچه‌ها دارن قیچی میشن....حاجی ....به داد این بچه‌ها برسین...
عالیه سراسیمه رفت و سلیمان را بغل کرد و سلیمان با لگد به شکم عالیه زد و او را پرت کرد. همان‌طور سرش را گرفته بود و فریاد می‌زد
-تو رو به خدا ، تانکاشون دارن نزدیک میشه...
دوید میان کوچه و سرش را می‌کوبید به دیوار عالیه شیون می‌کرد و دنبال شوهرش می‌دوید.
-تو رو به فاطمه زهرا سلیمان ... نکن بچه‌ها نگاه می‌کنن.
ناجیه ایستاده بود میان چهارچوب در و پدرش را نگاه می‌کرد جمعیت سلیمان را دوره کرده بود کسی جرأت نزدیک شدن به او را نداشت، بی‌بی افتاده بود روی زمین و به سر و صورتش می‌زد لباس‌های سلیمان تنش پاره شده بودند و خون از سرش روان بود.
-یکی به داد بچم برسه خودشو کشت.
-بخوابین خمپاره زدن ...بخوابین....
روی زمین دراز کشید و تنش به رعشه افتاد همه دوره‌اش کرده بودند. یارعلی دوید جلو نشست روی پاهای برادرش که داشت با شتاب می‌لرزید کف از دهانش بیرون داده بود صورتش را به زمین می‌کشید چشم‌هایش رو به سفیدی گذاشته بودند. عالیه خودش را رساند بالای سرش گریه می‌کرد و شیون می‌کرد نرگس و نیره خودشان را زیر پر چادر بی‌بی گرفته بودند و ریز‌ریز گریه می‌کردن. ناجیه دوید سمت پدرش:
-عمو، بابام نمیره....
یارعلی نگاهی به ناجیه انداخت و کف دهان برادرش را تمیز کرد