علل به تأخیر افتادن شیر مادر

زمان تولید شیر مادرانی که به تازگی زایمان کرده‌اند معمولا کمی با تأخیر انجام می‌شود ولی برخی مادران مدت زمان بیشتری را در انتظار این روند طبیعی سپری می‌کنند.

زمانی طولانی قبل از این که فرزندتان به دنیا آید، طبیعت بدن مادر شروع به تولید غذای او می‌کند. حدود هفته 16 بارداری، تغییرات در پستان‌ها آغاز می‌شود. معمولا بدون توجه مادر، افزایش کمی در اندازه آلوئول (خوشه‌های انگور مانند تولید کننده شیر) آغاز می‌شود. زمان تولد نوزاد، طبیعت غذای اولیه و شگفت‌انگیزی یعنی کلستروم که در زبان محاوره از آن به عنوان آغوز، شیرماک، پَله و هم‌چنین اولین شیر یاد می‌شود را آماده کرده است.

آغوز غلیظ است و مقدار کمی از آن تولید می‌شود. تبدیل آغوز به شیر باعث خواهد شد مادر احساس پر شدن سینه‌ها را داشته باشد. پر شدن سینه‌ها از شیر معمولا سومین روز بعد از زایمان اتفاق می‌افتد اما در مورد بعضی از مادران، این روند با تأخیر صورت می‌گیرد.

شیر دادن در روزهای اول

فرزند اول: معمولا در زایمان اول احتمال تأخیر در تولید شیر وجود دارد. تولید شیر و پر شدن سینه‌ها برای مادرانی که اولین فرزند خود را به دنیا آورده‌اند، می‌تواند تا 5 روز بعد از زایمان طول بکشد. در زایمان‌های بعدی شیر مادر زودتر تولید خواهد شد.

زایمان سخت: زایمان طولانی به همراه استرس و یا تجربه ناخوشایند تولد با استفاده از بیهوشی، پیتوکین و یا تزریق زیاد مایعات داخل وریدی می‌تواند روند تولید شیر را با تأخیر مواجه کند.

زایمان زودرس: بدن شما قادر است در پایان سه ماهه دوم بارداری شیر تولید کند اما زایمان زودرس و استرس ناشی از آن و ناتوانی در شیردادن به نوزاد نارس بلافاصله بعد از تولد می‌تواند تولید شیر را به تعویق بیندازد.

سزارین: جراحی، استرس، درد و عوامل هیجانی و عاطفی مرتبط با زایمان سزارین می‌تواند باعث تأخیر در تولید شیر شود.

ناتوانی نوزاد در مکیدن:هر گونه اشکال در توانایی نوزاد می‌تواند با شروع تولید شیر تداخل پیدا کند. مشکلاتی از قبیل گره خوردگی زبان، کام شکری یا مسائل مرتبط با اعصاب می‌تواند باعث عدم توانایی نوزاد در مکیدن به شکل مناسب شود.

دیابت: در مادرانی که به دیابت مبتلا هستند، ممکن است شروع تولید شیر با تأخیر صورت گیرد. این مسأله می تواند ناشی از علل چندگانه مانند مشکلات هورمونی، نرخ بالای زایمان سزارین در مادران دیابتی، زایمان زودرس و جدایی مادر و نوزاد بعد از تولد باشد.

اختلالات دیگر هورمونی: شروع تولید شیر در مادرانی که دچار کم‌کاری تیروئید یا سندرم تخمدان پلی‌کیستیک هستند نیز با تأخیر صورت می‌گیرد.

چاقی: اضافه وزن پیش از بارداری و یا چاق شدن بیش از حد در دوران بارداری می‌تواند با تولید شیر بعد از زایمان و تولد نوزاد داخل ایجاد کند و آن را به تعویق بیندازد.

باقی ماندن جفت در رحم: در صورتی که مقداری از جفت بعد از تولد نوزاد در رحم باقی بماند، می‌تواند منجر به جلوگیری از تغییرات هورمونی لازم برای شروع تولید شیر در بدن شما شود.

کیست تک‌لوتئین: این کیست‌های تخمدان که هورمون تستسترون تولید می‌کنند، می‌توانند باعث تأخیر در شروع تولید شیر شوند. این کیست‌ها به طور طبیعی چند هفته بعد از تولد نوزاد از بین می‌روند. از بین رفتن این کیست‌ها منجر به کاهش میزان هورمون تستسترون در بدن و شروع تولید شیر می‌شود.

نشانه‌های تأخیر در شروع تولید شیر در نوزاد

* وجود علائم گرسنگی بعد از شیر خوردن

* مکیدن طولانی مدت سینه‌ها

* گریه کردن

* کلافگی

* کج‌خلقی

* خیس کردن کمتر از 6 پوشک در 24 ساعت

* کاهش دفعات دفع

* زردی

* کاهش وزن

* اسهال

زمانی که شیر شما به دلیل تأخیر در شروع تولید شیر کم است، احتمالا نوزاد شما همیشه گرسنه و کلافه به نظر می‌رسد. اگر این تأخیر جزئی باشد، لزوما مشکلی ایجاد نخواهد کرد. هر چه شروع تولید شیر در بدن شما بیشتر طول بکشد، نوزاد در معرض خطر بیشتری قرار دارد. اگر نوزاد علائمی مانند کم‌آبی بدن، زردی و یا کاهش وزن شدید دارد، به‌ سرعت با پزشک تماس بگیرید. این نشانه‌ها جدی هستند و باید هر چه سریع‌تر درمان شوند.