سردرد صبحگاهی

سردرد یکی از شایع‌ترین مشکلات روزمره بشر است و اغلب به علت ایجاد تغییر در ترکیب ماده شیمیایی خون بر اثر رها شدن پروتئین از سلول‌های عصبی به وجود می‌آید.

برخی سردردها اختصاصی‌تر هستند و با علامت دیگری همراه نیستند. در این سردردها بر‌خلاف تصور بسیاری از افراد، مغز عامل ایجاد سردرد نیست، بلکه سردرد از بد عمل کردن عضلات، عروق خونی و اعصاب ناشی می‌شود؛ برای مثال گشاد شدن شریان‌ها یا انقباض بیش‌از‌حد عضلات می‌تواند عصب‌های خاص و حساسی در مغز را تحریک کند و در نتیجه سردرد به وجود آورد. سردرد انواع متفاوتی دارد و اگر شدید باشد، زندگی بیمار و حتی اطرافیان او را مختل می‌کند.

برای پیشگیری از سردردهای صبحگاهی لازم است که عوامل آن را به خوبی بشناسید. اگر عوامل، قابل تشخیص و جزو موارد رایج باشند، می‌توانید با رعایت مواردی از آن پیشگیری کنید. اما اگر علت رایجی برای آن پیدا نکردید لازم است که به پزشک متخصص مراجعه کنید.

اگر زمانی که از خواب شبانه بیدار می‌شوید در گیجگاه خود احساس ضربه می‌کنید، حالت تهوع دارید یا نمی‌توانید چشمانتان را باز کنید بهتر است به پزشک مراجعه کنید. سردردهای صبحگاهی آزاردهنده هستند و مراجعه به پزشک و مشورت امری عادی است، چون ممکن است حتی با مصرف مسکن‌ها نیز سردرد به طور کامل برطرف نشده و خیلی از افراد تمام روز را با این مشکل دست به گریبان بمانند. در ادامه به چند عامل ایجادکننده سردردهای صبحگاهی اشاره می‌کنیم.

التهاب مجاری بینی

زمانی که التهابی پشت بینی، چشم‌ها و گونه (قسمت پیشین سر) بروز می‌کند، موقع بیدار شدن از خواب سردردهای شدیدی ایجاد می‌شود. در این صورت لازم است که آلرژی یا عفونتی که باعث بروز تورم سینوس‌ها می‌شود درمان شود تا علائم سردرد کاهش پیدا کند.

آپنه خواب

آپنه خواب وضعیتی است که در خواب بروز می‌کند و در آن تنفس فرد به مدت چند ثانیه متوقف می‌شود. در این صورت مغز به مدت چند ثانیه اکسیژن دریافت نمی‌کند. در نتیجه زمانی که فرد از خواب بیدار می‌شود احساس سردرد می‌کند.

آپنه خواب علائم دیگری مانند احساس خستگی زیاد و گودی و سیاهی پای چشم (حتی اگر فرد زود خوابیده باشد) نیز دارد. اگر تمام این علائم را با هم دارید می‌توانید به وجود آپنه خواب شک کنید. می‌توانید از همسر یا یکی از اعضای خانواده بخواهید تا شما را در حین خواب تحت نظر داشته باشد. اگر خر‌و‌پف می‌کنید می‌تواند یک دلیل دیگر برای بروز آپنه خواب باشد. در نتیجه ابتدا لازم است که با مراجعه به پزشک، مشکل آپنه خواب را بررسی و رفع کنید.

بدخوابی

علاوه بر آپنه خواب که یک وضعیت بالینی است، عوامل عاطفی و روحی دیگری نیز وجود دارد که مانع از خواب خوب و استراحت کامل می‌شود. استرس، دغدغه‌های روزمره یا اضطراب باعث تغییر کیفیت خواب می‌شود. افراد زیادی هستند که شب‌ها دیر می خوابند و صبح زود از خواب بیدار می‌شوند. در واقع به مدت 8 ساعت منظم نمی‌خوابند. این مسائل به طور مستقیم روی کیفیت خواب تاثیر می‌گذارند.

احساسات منفی و کابوس‌های شبانه نیز از عوامل دیگر سردرد صبحگاهی هستند. یادتان باشد که سروصدا یا نور بیرون (مانند نور چراغ‌های خیابان، تلویزیون روشن و غیره) مانع از استراحت کامل در شب شده و سردرد صبحگاهی ایجاد می‌کنند.

کشیدگی عضلانی

اگر به اندازه کافی نمی‌خوابید، وضعیت خوابیدنتان نامناسب است، شب‌ها کابوس می‌بینید یا از بی‌خوابی رنج می‌برید، عضلات گردن و شانه هایتان کشیده شده به جمجه فشار می‌آورد و سردرد ایجاد می‌کند. پس لازم است که از یک بالشت و تشک مناسب استفاده کنید تا خواب راحت و باکیفیتی داشته باشید و ستون فقرات‌تان در یک وضعیت مناسبی قرار داشته باشد.

مصرف زیاد دارو

اگر سردردهای صبحگاهی‌تان بیش از دو بار در هفته بروز می‌کند، بهتر است داروهایی که (با تجویز پزشک یا خودسرانه) مصرف می‌کنید را بررسی کنید. یادتان باشد که زیاده‌روی در مصرف داروهای مسکن نیز می‌تواند نتیجه ژسی داشته باشد. به این معنی که همین داروهای مسکن باعث سردردهای صبحگاهی شوند. بین داروهایی که بهتر است از مصرف زیاد و خودسرانه آن‌ها برای پیشگیری از سردرد خودداری کنید، می‌توان به آسپیرین، پاراستامول (استامینوفن)، داروهای ضداحتقان، داروهای ضددرد نارکوتیک (داروهای مخدر) اشاره کرد.

کم‌آبی بدن

به خاطر داشته باشید که در طول خواب، نوشیدنی یا خوردنی مصرف نمی‌کنید. اما لازم است که در طول روز به فکر تأمین آب کافی بدن باشید.

زمانی که به میزان کافی آب نمی نوشید، رگ‌های خونی موجود در ناحیه سر برای کنترل مایعات بدن منقبض می شوند. این وضعیت نیز رسیدن اکسیژن به خون را با مشکل مواجه کرده و سردرد ایجاد می‌کند.

دندان‌قروچه

براکسیسم یا همان دندان‌قروچه مشکل رایجی بین کودکان است و البته در بزرگسالان نیز دیده می‌شود. به این ترتیب که فرد در حین خواب دندان‌هایش را با فشار به هم می‌سابد. این عادت، ناخودآگاه عضلات فک را کشیده و تأثیر منفی روی سر می‌گذارد، طوری که صبح فرد با سردرد از خواب بیدار می‌شود.

وضعیت خوابیدن

یکی از اشتباهات رایج که تأثیر زیادی روی بیدار شدن دارد، قرار گرفتن بدن در وضعیت و پوزیشن نامناسب در حین خواب است. افرادی که به شکل جنینی یا دمر می‌خوابند، بدون شک با مشکلاتی مانند سردرد، کمردرد، گردن درد، شانه درد و غیره از خواب بیدار می‌شوند. در‌ واقع باید از خوابیدن در وضعیت‌هایی که سر پایین‌تر قرار می‌گیرد خودداری کرد.

توصیه می‌کنیم به پشت یا به پهلو بخوابید. این وضعیت‌ها بهتر از دمر خوابیدن است. یادتان باشد زمانی که حین خواب، سر و کمرتان در وضعیت خوبی قرار داشته باشد، جریان خون به درستی انجام می‌شود و سردردهای صبحگاهی به میزان زیادی از بین می‌روند.

فشار خون بالا و دیابت

این دو مشکل می‌توانند باعث بروز سردردهای صبحگاهی شوند. در هر دو صورت نیز مشکل از رگ‌های خونی ناشی می‌شود که دچار انبساط می‌شوند. در این صورت نیز فشار‌ خون افزایش پیدا کرده و عضلات کشیده می‌شوند. در نتیجه تأثیر زیادی روی ایجاد سردرد دارند.