دنیا گلستان می‌شود
باران زعیمی
همه دوست دارند تا جایی که ممکن است تو دل برو باشند و عیب و نقصی در چهره و اندام نداشته باشند. قدیم‌ها خیلی نمی‌شد مشکلات اساسی ظاهر را که نیازمند عمل جراحی است، رفع کرد و مثلا یک زگیل گوشتی بزرگ را از روی بینی یا از کنار ابرو، نرسیده به شمال غربی چشم راست برداشت، به خطرات جانی‌اش نمی‌ارزید. اما امروز این امکان فراهم شده و با صرف هزینه می‌توان این نواقص را رفع کرد.
اما این اصل ماجرای مورد نظر نگارنده نیست. اصل ماجرا این‌جاست؛ وقتی به یک نفر که نقصی در ظاهر دارد، مثلا به‌خاطر تغذیه غلط بیش از حد چاق است، با دلسوزی بگویی: «عزیزم چقدر چاق شدی! کمی به خودت برس» معمولا آنقدر ناراحت نمی‌شود که بخواهد خفه‌ات کند. خودش می‌داند وضع موجودش خوب نیست و حتی‌الامکان باید اصلاح شود. پس در پاسخ می‌گوید :«آره والا؛ خودم هم خسته شدم. راه درمان را بلدی یا دکتر خوب می‌شناسی؟!» و شما هم تمام داشته‌ها و اطلاعات علمی خود را در اختیار این دوست انتقادپذیر گذاشته و برایش آرزوی موفقیت می‌کنی.
اما جالب این‌جاست که گاهی نقصی در باطن فرد ایجاد می‌شود. مثلا زودجوش شده و با یک تلنگر، طرف را از سقف آویزان می‌کند یا نُقل مجلسش غیبت شده یا مثل آب خوردن دروغ می‌گوید. حال اگر این عیوب را به او گوشزد کنی سریع داغ نموده، هزار راه نرفته را برای توجیه و تطهیر خود طی می‌کند و نوک پیکان انتقاد را به سمت خودت برمی‌گرداند و ده‌ها عیب ناشناخته را به تابلوی وجودت می‌چسباند تا نکند کم آورده باشد! مثل این می‌ماند که آن فرد چاق به واسطه نقد دلسوزانه دوستش خود را کمر باریک ترین بانوی جهان جا بزند و دل آدم را بسوزاند که چرا رکورددار گینس در این مقال، او نیست!
عیوب و نقص‌های باطنی، هم مهم‌تر هستند و هم قابلیت بیشتری برای اصلاح دارند. شاید نتوان چشم نابینا را درمان کرد اما می‌توان چشم دل را بینا کرد. شرط اول قدم آن است که آن عیب را نفی نکنی. وقتی دوستی دلسوز چنین موضوعی را مستقیم در خفا یا غیرمستقیم در عیان مطرح می‌کند و خودت هم می‌دانی راست می‌گوید، ناراحتی نکن؛ جوش نیاور؛ انکار نکن. به جای مقاومت در برابر پذیرش مشکل، در برابر شیطان مقاومت کن. خیلی منصفانه، حداقل پیش خودت، به این عیب معترف باش تا ریل‌گذاری ذهنت برای برطرف کردن آن باشد نه پوشاندن آن با انواع ماله و کاردک و استانبولی و حتی بیل!
مولا امیرالمومنین علی(ع) می‌فرماید «در شگفتم از از كسى كه گفته مى شود در او بدى وجود دارد و خودش مى‌داند كه آن بدى در او هست، چگونه [از شنيدن اين سخن] ناراحت مى‌شود!؟»
همان طور که زگیل کوچک صورت را نفی نمی‌کنی بلکه برای آرامش افکار عمومی و شخصی به دنبال برداشتن آن می‌روی، درباره عیوب باطنی هم انتقادپذیر باش و تمرکزخود را بر اصلاح آن قرار بده. با همین استراتژی دنیا گلستان می‌شود.