ماجرای زندگی من و خواهر دوقلویم
فداکاری خواهرم مرا به دبیرستان فرستاد
فرزانه مصیبی
تصویرساز: یاسمن امامی
روز بیست و چهارم تیرماه بود که مامان صبح رفت و کارنامه‌های ما را گرفت. تا بیاید خانه دل توی دلم نبود. همه‌اش دلم می‌خواست بروم کنار کمد توی اتاق بنشینم و یک پتو بکشم روی سرم. توی گرما لرز گرفته بودم. از استرس زیاد تمام تنم می‌لرزید. کولر را خاموش کردم. جوراب پوشیدم. دو تا بلوز روی هم تنم کردم اما فایده‌ای نداشت.
وقتی بالأخره مامان برگشت. عمه مرضی هم همراهش بود با یک جعبه شیرینی که دستش بود. جعبه شیرینی را که دیدم نفس راحتی کشیدم و انگار یک هو گرم شدم. فکر کردم لابد من قبول شده‌ام که عمه شیرینی خریده است. پریدم عمه را بغل کردم و بوسیدم. عمه با دست خالی‌اش مرا پس زد. جعبه شیرینی را باز کرد. یک شیرینی برداشت و رفت سمت خواهرم که آرام نشسته بود یک گوشه و کتاب شعر «اشعار عاشقانه چند شاعر عاشق» را زیر و رو می‌کرد. خواهرم سلام داد. مامان و عمه مرضی گفتند: «سلام خانم خانم‌ها.»
عمه شیرینی را گذاشت توی دهان خواهرم، او را بوسید و گفت: «الهی عمه دورت بگردم»
کتاب را از دست خواهرم گرفت، گذاشت کنار و گفت: «قربونت برم که زمستان و تابستان درس می‌خونی.»
یک ماچ دیگر از آن طرف صورت خواهرم برداشت و ادامه داد: «همین است که نمره‌هایت همیشه بیست است. تاج سری به خدا. رو سفیدم کردی.»
خواهر محجوب و مؤدبم سرش را انداخت پایین و گفت: «به جز انجام وظیفه کار دیگری نکرده‌ام عمه جان! جواب زحمت‌های شما و مامان و باباست.»
مامان هم رفت خواهر دوقلویم را بغل کرد و بوسید و گفت: «آفرین به چشم و چراغ خونه‌ام.»
عمه صدایی صاف کرد و به مامان نگاه کرد و ابرویش را بالا داد. مامان گفت:
«البته به قول عمه‌ات. عمه‌ات گفت مبینا چشم و چراغ خونه است. مثل آقا شهاب پسر برادر شوهر عمه. اونم مثل تو چشم و چراغ خونه‌شونه.»
من به مامان نگاه کردم و گفتم: «آقا شهاب؟ همون که دانشجوی پزشکیه؟»
عمه گفت: «آره عمه جان.»
مامان که قیافه ناراحت من را دید آمد مرا بغل کرد و گفت: «اصلا ازت توقع نداشتم.»
بعد کارنامه‌ها را از کیفش درآورد و کارنامه‌ای را که رو بود، سمت خواهرم گرفت. همین که خواهرم خواست کارنامه را بگیرد، مامان نگاهی به کارنامه دیگر انداخت و اخم‌هایش را درهم کشید. عمه هم به من نگاه کرد و گفت: «بدبخت... نکبتی!»
بعد کارنامه را از مامان گرفت و پرت کرد یک گوشه، من از همان جا، جلوی در زل زده بودم به عمه. کارنامه روی هوا چند بار پر پر زد و پشت و رو افتاد روی بشقاب پر از آب هندوانه و تخم هندوانه. پریدم و کارنامه‌ام را برداشتم که کلا خیس و قرمز شده بود. کارهای رمانتیک و مشوقانه عمه مرضی و مامانم همچنان ادامه داشت. عمه مرضی کارنامه خواهرم را با کلی احترام و محبت و البته سپاسگزاری‌های فراوان داد دستش و گفت: «تو چشم و چراغ و آبروی خانواده‌ای مبینا.»
حالا معدل خواهرم چند شده بود: ۷۳/۱۷
معدل من چند شده بود: ۹۶/۱۶
فقط اشکال آن‌جا بود که من متأسفانه عربی را تجدید شده بودم. آن هم با نمره ۵/۹. دلیلش هم این بود که شب امتحان عمه مرضی مرا برد توی آشپزخانه تا کمکش کوفته تبریزی درست کنم و گفت: «هر دختری باید کوفته تبریزی درست کردن رو بلد باشه. چون مردها از صد تا یکی‌شون هستند که دوست نداشته باشن. فردا که بلد نباشی می‌خواهی منت کیو بکشی؟ امشب تو یاد بگیر، دفعه بعد که خواستم درست کنم به مبینا یاد میدم.»
گفتم: «آخه امتحان دارم عمه.»
مامان گفت: «مرضیه ولش کن بذار درسش رو بخونه فردا امتحان داره.»
عمه مرضی گفت: «اوووه! برای درس همیشه وقت هست. بشین ورز بده ببینم من مچ دستم درد می‌کنه. وا می‌ره ها خوب ورز بده.»
گفتم: «خب این دفعه به مبینا یاد بدید دفعه بعد به من. امتحان عربی دارم آخه.»
عمه مرضی که داشت سبزی خشک از تو کابینت به هم ریخته ما پیدا می‌گرد گفت: «مگه مبینا امتحان نداره؟»
گفتم: «چرا داره.»
گفت: «ببینا! اون وقت هی می‌شینی می‌گی فرق می‌گذارین بین ما. حالا یه دفعه هم که تو رو آدم حساب کردم اول دارم به تو یاد میدم هی ناز کن و بهونه بیار.»
هیچی نگفتم. عمه مرضی گفت: «تهمینه بیا، من هر چی می‌گردم تو این بازار شام تو سبزی کوفته پیدا نمی‌کنم.»
مامان که آمد و تا کمر رفت تو کابینت، عمه گفت: «راستی دیروز یه سر رفتم خونه جاری‌ام.»
مامان انگار هول شده باشد یک دفعه سرش خورد به بالای کابینت و از توی کابینت آمد بیرون و رو به عمه گفت: «خب؟»
عمه هم با آب و تاب گفت: «جاریم خیلی حالتون رو پرسید گفت یه روز باید بیاد خونه‌تون دلش تنگ شده.»
مامان گفت: «وای خاک به سرم همه خونه به هم ریخته‌است که.»
عمه مرضی گفت: «نترس بابا! حالا یه چیزی گفته. بخواد بیاد خبر میدم دیگه.»
مامان در شیشه سبزی خشک را باز کرد و گفت: «برم یه لباسی چیزی برای مبینا بخرم.»
به من نگاه کرد و گفت: «برای تو هم می‌خرم.»
من لبخند زدم. عمه گفت: «نمی‌گی یهو چرا اومدم بساط کوفته گرفتم با این مچ دردم؟ داشت کوفته درست می‌کرد جاری‌ام. گفت شهاب عاشق کوفته است. خیلی اصرار کرد بمونم. ولی نموندم. اومدم خونه تنهایی کالجوش خوردم. پشیمون شدم چرا نموندم.»
مامان گفت: «جدی؟ دیوونه‌ای تو هم. خب بذار مبینا رو صدا کنم یاد بگیره.»
عمه گفت: «آره ها. مبینا... مبینا...»
من گفتم: «عمه مرضی شما که گفتی نوبت منه. اول می‌خواهی به من یاد بدی. دیدی فرق می‌گذاری.»
اشک تو چشم‌هایم جمع شد. عمه گفت: «خب بشین. راست میگه نوبت تیناست. ورز بده عمه ورز بده.»
کل تابستان را رفتم کلاس عربی. بدتر از آبرویی که با مانتو، شلوار و مقنعه مدرسه جلو اهل محل از من می‌رفت، سرکوفت‌های عمه بود که روزی ۵۷ بار می‌گفت: «بدبخت! درس نخوان. می‌خواهی چه کاره بشی فردا تو این مملکت؟ آره؟ فردا یک دکتر مهندسی چیزی میاد خواهرت رو می‌گیره، تو می‌مانی همین جا سربار بابات.»
البته ناگفته نماند که رگ بدجنسی‌ام گل کرده بود و هر کسی از من می‌پرسید که تو کدام یکی هستی که تجدید شده‌ای؟ تینا یا مبینا. سریع می‌گفتم من مبینا هستم.
خدا شاهد است تمام کتاب عربی را حفظ شدم، حتی نام چاپخانه، مؤلفین، تصویرگران، لیتوگرافی و حتی عکس‌های کتاب را. طوری که وقتی معلم کلاس تقویتی روز آخر از ما امتحان گرفت، من ۲۰ شدم و معلم گفت: «لیاقت تو ۴۰ است. نمی‌دانم چرا تجدید شدی.»
اما صبح روزی که قرار بود بروم و امتحان عربی بدهم، عمه آمد خانه ما و نگذاشت. گفت: «لازم نکرده تو بری. بگیر بشین سر جات آبروریزی دیگه بسه. اگه قبول بشو بودی همون دفعه اول قبول می‌شدی.»
من گریه کردم. فایده‌ای نداشت. نگو از دو روز قبل به خواهرم گفته بود که یک نگاهی به کتاب عربی بیندازد و برود به جای من امتحان بدهد.
ورقه امتحانم را آوردم و دوباره به مامان نشان دادم، التماس کردم. کتاب را دادم دست مامان تا از من هر چه می‌خواهد بپرسد. دست به دامن خواهرم شدم تا مامان را راضی کند که خودم بروم امتحان بدهم. اما کسی که حرف اول و آخر را می‌زد عمه مرضی بود نه مامان. التماس به عمه مرضی هم که جواب نمی‌داد. وقتی تصمیمی می‌گرفت دیگر تمام بود. هیچ کدام از ترفندهایم فایده‌ای نداشت، و خواهرم در حالی که مؤدبانه و خاضعانه بندهای کتانی‌اش را می‌بست، گفت: «آه... اشکالی نداره مامان! من این خفت را قبول می‌کنم و برخلاف اخلاق و عقیده‌ام می‌روم و مرتکب خلاف می‌شوم و به جای خواهر خنگم... امتحان می‌دهم. فقط به خاطر شما مامان. برای این‌که تینا رفوزه نشود و آبرویمان بین فامیل نرود.»
این‌طوری شد که مامان و بابا دست‌های مرا از دو طرف گرفتند، من جیغ و داد می‌کردم وخواهرم رفت. دو ساعت بعد برگشت و چپ چپ مرا که چشم‌هایم از گریه سرخ شده بود نگاه کرد و گفت: «مامان خسته شدم. خفه شدم از گرما.»
مامان برایش شربت خنک برد. شانه‌هایش را مالید و گفت: «خواهری به فداکاری تو ندیدم.»
مبینا گفت: «وای مامان این کوکب خانم چقد پلیس بازی در میاره؟ به من میگه مبینا رفتی امتحان تجدیدی بدی؟ گفتم نخیر من تینا هستم. گفت واه مامانت که گفت یکی‌تون تجدید شدین. گفتم خب بله تینا تجدید شده. میگه خب تو کدومی؟ هر روز که می‌رفتی کلاس تجدیدی که مبینا بودی. آخ آخ پس بگو مبینا تنبل مونده خونه، تینا خانم زرنگ رفته جاش امتحان داده. کلا قاطی کرده بود. همه چیز رو برعکس می‌گفت.»
من دلم خنک شد و یک کم آروم شدم. فکر کردم دست کوکب خانم درد نکند خوب گفته است به مبینا.
عمه هم که روی مبل نشسته بود و داشت جدول روزنامه را حل می‌کرد گفت: «قدم یک پا؟»
خواهرم گفت: «لی.»
عمه گفت: «عمه قربون هوش تو بشم. یک بار شنیده از من یادش مونده. آخ که اگه خدا دختر نداد بهم که مثل خودم بشه تو جای عمه‌ات رو می‌گیری.»
اما نتیجه امتحان، ورقه مرا سه بار تصحیح کردند تا بالأخره یک چیزی پیدا شد که ارزش ۲۵% نمره اضافه را داشته باشد، شاید هم پیدا نکردند، خدا بهتر می‌داند، اما به هر حال التماس‌های مامانم و نمره خوب خودم در کلاس جبرانی کار ساز شد و نمره قبولی به من دادند.
این طور شد که تمام عمر مادرم مرا مدیون خواهر می‌دانست و می‌گفت، فداکاری او باعث شد تو به دبیرستان بروی.