آجرنمای قرمز
زهرا زارعی
«خانوم گل می‌خرین.خانوم تورو خدا گل بخرین»
نگاهش را از سنگفرش‌ها گرفت. پسرک زیر سایه درخت به نیمکتی تکیه داده و گلدان‌َهایی کوچک را جلویش گذاشته بود. سرش را به زیر انداخت و از پل روی جوی رد شد. با صدای ترمز ماشین لحظه‌ای پاهایش قفل کرد. «شصت پات نره تو چشِـت. بیار بالا اون کله رو...» صدای دوپس دوپس و گاز ماشین بیشتر هوشیارش کرده بود. نفس عمیقی کشید و از بلوار خلوت رد شد. دلش می‌خواست زودتر به خانه برسد. صدای جیغ دخترکی مجبورش کرد سرش را برگرداند. جلوی در ورودی آپارتمان مردی دست دخترک را گرفته و از دست مادرش می‌کشید. با صدای جروبحث، چند زن از ساختمان بیرون آمدند. شیوا گوشه جدول ایستاده و نگاهشان می‌کرد. خواست قدمی به جلو بردارد ولی توانی در خود ندید. طرف دیگر جدول نیمکت‌های سرد پارک چشمک زد. گوشه نیمکت لم داد و نفس عمیقی کشید. راهی تا خانه نداشت ولی نمی‌توانست فکرش را جمع و جور کند. مرد با صدای گریه‌های دخترک کوتاه آمد و دست کودک را رها کرد. «به درک هر کاری می‌خوای بکن. انقدر تو این قفس بمون تا از افسردگی بمیری.» نگاه شیوا روی آجرهای قرمز ماند. «لیاقت نداری ببرمت یکم از این حال و هوا بیای بیرون. هرچی مریضی است تو جون خودت کردی زن. بفهم. بفهم دنیا جاهای قشنگ‌تر هم داره.»
صدای دستگاه سنگ‌بری نماکارها لحظه‌ای قطع و دوباره شروع شد. با نگاهش سرتاسر ساختمان‌های چندطبقه را رد کرد و رسید به خیابانی که برایش آشناتر از این ساختمان‌ها بود. با همان نمای قدیمی و خاکی که از اول همان رنگ بود. ایستاده. «این همه رو کِی ساختن؟ چرا انقدر تو هم؟» تازه متوجه شده بود که یک خیابان تا خانه بیشتر فاصله ندارد. کیفش را جابه‌جا کرد و به راهش ادامه داد. کلید کوچک را که داخل قفل می‌چرخاند، صدای آشنایی به گوشش خورد. خواست اهمیت ندهد ولی دلش نمی‌گذاشت وارد خانه شود. برگشت و از پله‌های سنگی بالا رفت تا به کف کوچه رسید. «خدا به همراهت دخترم. نگران شیرین نباش. شب منتظرم.» چادر گل‌دارش را به دندان گرفته و یک دستش را بلند کرده و دست دیگرش به دست شیرین بود. با صدای ماشین توانست روی شیرین را ببیند. «عزیزجون بستنی داریم؟» نگاه فاطمه خانوم به جای دیگری بود. دست شیرین را گرفت و به سمت شیوا آمد. «الهی فدات بشم شیوا جان کی اومدی دخترم؟» دست‌هایش به جای دست شیرین دور گردن شیوا حلقه شد. چند وقتی بود که دلش برای آغوشی تنگ شده بود.آغوشی که شاید بوی آشنایی بدهد. بینی‌اش را بالا کشید و تمام خاطراتش را مرور کرد. از آغوش فاطمه خانوم درآمد و احوالی پرسید. نگاهش بیشتر روی شیرین بود. «ماشاالله دختر نسرین جون چه بزرگ شده. خدا حفظش کنه.» آه فاطمه خانوم دلش را لرزاند. «خدا بیامرزه خانم جون و آقاجون رو چقدر دوست داشتن تو رو... نگاهش که به چشم‌های شیوا افتاد دلش نیامد حرفش را ادامه بدهد. «مادر بیا بریم خونه آبی، چایی چیزی...»
هر چه اصرار کرد شیوا قبول نکرد. می‌ترسید حال شیرین را با اشک‌های فاطمه خانوم خراب‌تر شود. خداحافظی کرد و به سمت خانه رفت. قفل را از آویز در بیرون آورد. در چوبی را هل داد. برگ‌های سیاه شده کف حیاط و رنگ سبز برگ‌های تازه درخت‌ها، تلفیق خاصی شده بود. پشتبند در را انداخت تا راحت‌تر باشد. چقدر دلش تنگ شده بود. نفس عمیقی کشید. خواست صدای مادربزرگش را به یاد بیاورد ولی صدایی نشنید. جاروی کوهی هنوز کنار در انباری بود. روی تخت کنار ایوان نشست. صدای جیغ و خنده کودکانه اشکش را درآورد. چقدر با مادر شیرین دور این حوض می‌چرخید. با لبخند عزیز و آقاجان دلشان گرم می‌شد و بیشتر جیغ و هوارشان بالا می‌رفت. کفش‌هایش را از پا کند و به دیوار کاهگلی تکیه داد. این سه سال دانشگاه را به امید خانه مادربزرگ مانده بود و گرنه مگر می‌توانست هوای گرم و خشک شهر را تحمل کند. نگاهی به میله‌های آهنی روی حوض انداخت. بلند شد و به سمت حوض رفت. صدای پیس پیس برگ‌های نمدار دلش را خالی می‌کرد. دور حوض چرخید. نگاهش به آب سبز شده داخل حوض بود که چیزی داخل حوض درخشید. رد نگاهش ادامه داشت و دور حوض می‌چرخید که پایش به چیزی گیر کرد. سوزش انگشت شصتش مجبورش کرد جوراب نازکش را دربیاورد. لبه گلدان شکسته پایش را زخم کرده بود. نگاهش به شمعدانی افتاد. لبه گل داخل گلدان گیر کرده و سبز مانده بود. گلدان را بلند کرد و لبه حوض گذاشت. لحظه‌ای فکر کرد غنچه قرمز رنگ داخل آب‌های سبز حوض پیدا است ولی ماهی نارنجی رنگی بود که داخل حوض می‌چرخید. نمی‌دانست این وروجک چطور داخل این آب زنده مانده است. یاد عیدهایی افتاد که ماهی‌های سفره‌های نوروزی را داخل همین حوض آزاد می‌کردند. هر چه تلاش می‌کرد حرف استاد لحظه‌ای رهایش نمی‌کرد. لبه حوض نشست. «حیف این همه وقت که تلف شد. نمی‌تونم این طرح رو ازت بپذیرم. کیوانی این طرح رو خودش زودتر ارائه داده. اسمی از تو نیاورده...» انگار تمام گلدان‌های کار گذاشته روی دیوارهای شهر را توی سرش می‌شکستند. همان‌هایی که با کلی هزینه تک تکشان را خریده یا قلمه زده بود. بماند جای آهنی هر گلدان چقدر برایش تمام شده بود و با چه زحمتی روی دیوار نصبشان کرده بود ولی نمی‌توانست باور کند «آخه نامردی تا چه حد. خوبه خودش از من کمک خواست. وگرنه کل طرح و پیاده کردنش با خودم بود استاد.» رد شدن استاد و نشنیدن مابقی حرف‌هایش روی دلش مانده بود. آمده بود تا با درودیوار خانه صحبت کند. خط خاموش کیوانی و جمع کردن وسایل خوابگاهی‌اش، دیوانه‌اش کرده بود. دستش را از بین میله‌ها رد کرد. دلش می‌خواست لااقل زنگ بزند و دلیل این کارش را بگوید. بگوید که طرحش را دزدیده چون مجبور بوده زود تر درسش را تمام کند و برگردد شهرستان یا شاید ترس از مشروط شدن این ترم‌اش و ناقص ماندن مدرکش یا شاید هر دلیل آبکی دیگر دلش را آرام می‌کرد ولی خبری از دختر شهرستانی نبود. دستی میان آب‌های سرد حوض داشت تا این ناراحتی را خنک کند و دست دیگری دور گلدان شکسته که شبیه خودش بود. شکسته اما به جایی آویزان... نگاهش را به آسمان دوخت. فرصت زیادی نداشت و تا قبل از عید باید پروژه را تحویل می‌داد. در کوبیده شد. غیر از فاطمه خانوم کسی او را ندیده بود. به زور از لبه حوض بلند شد. «شیوا خانوم.» صدا برایش طنین آشنایی داشت. پشت بند در را برداشت. در چوبی باز شد. نگاهش روی چشم‌های سبز زن ماند. «تو دیوونه‌ای دختر که منتظر من موندی تا بیام اینجا و بازی کنیم؟ نمی‌دونستی سه ساله باهات قهرم!» صدای خنده نسرین حالش را عوض کرد. «تو که داشتی می‌رفتی چرا برگشتی؟» ابروهای تا به تای نسرین بدجور در هم گره خورد. صورتش را کج کرد. «مثه بچگی‌هات هنوزم غد و بی‌احساسی.» این بار شیوا بود که آغوش باز می‌کرد. «لنگه جورابتو بپوش، دوست داشتی کفشاتم پا کن که ناهار از دهن افتاد. به خاطر تو نصفه راه برگشتم.» چقدر دل شیوا با آمدنش گرم شده بود. بعد از چندسال وارد خانه‌ای می‌شد که همه جایش برایش خاطره بود. با همان چندمتری که بود از در و دیوارش گرمی و محبت می‌ریخت. انگار دل شیوا آرام شده بود. نگاهش به تنها پنجره اتاق افتاد. پر بود از شمعدانی‌های رنگارنگ. دلش برای شمعدانی‌هایی که روی دیوار شهر گذاشته و رفته بود تنگ شد. «خیر سرشون میگن فرهنگ آپارتمان‌نشینی. تراس رو انباری کردن هرچه اتاشغال بوده ریختن توش.» غرغرهای نسرین برای شیوا عادی بود. «خیر سرمون مهندس شهرسازی داریم اون وقت باید اینجا به این حال و روز بیفته. به خدا آبروم رفت بچه‌ها رو آوردم دمه پارک یه لحظه خودم نگام افتاد، عقم گرفت...» شیوا نگاهش به دهان نسرین بود. «کی مهندس شهرسازیه؟» نسرین با دهان باز سکوت کرد. «خری یا خودتی زدی...» صدای فاطمه خانوم بلند شد. «نسرین تو باز...» دست‌های بالا رفته نسرین خنده را روی لب‌های شیرین آورده بود. «خب با تو هم خانوم مهندس سه نقطه. خودت می‌دونی سه نقطش چیه منو مجبور نکن بگم که مامان فاطی باز داغ می‌کنه.» شیوا هاج و واج میان حرف‌های نسرین مانده بود. نمی‌فهمید شوخی می‌کند یا باز غر می‌زند. «خانم مهندس شنفتی حرفمو؟»
صدای چیدن بشقاب‌ها با حرف فاطمه خانوم قاطی شده بود. «شیوا جان تو رو خدا می‌بینی چجوری حرف می‌زنه. نمیگه بچه یاد می‌گیره. مثلا خودشم مهندس ولی شما کجا و این...» شیوا مثل برق گرفته‌ها انگار تازه فهمیده بود نسرین هم مهندسی خوانده، ولی نصفه راه ولش کرد و رفت سراغ کار و زندگی...
ناهار که تمام شد نسرین بحث را پیش کشید. گلدان‌های مادر را از پشت پنجره برداشت. «میگم شیوا نظر موافقتو بگو ببینم اگه این گل خوشگلا رو بفروشیم به این سه نقطه‌ها حال و اوضاع تراسشون خوب میشه؟ نگرانم همه تراس‌ها از بس چیزی توشون ریختن سقوط آزادکنن.» شیوا دلش به بازی شیرین بود. نمی‌خواست دوباره بحث قبل از ناهار را باز کند. لحظه‌ای نگاهش به گل‌های شمعدانی افتاد که نسرین میان دست‌هایش گذاشته شده بود. گلدان را روی زمین گذاشت. «ببین نسرین من یه پروژه رو با همین شمعدونی‌ها خراب کردم. یکی نامردی کرد باهام. الان واقعا نمی‌دونم این چیزی که تو میگی درست شدنیه یا... اصلا شاید اینا انباری ندارن....» نسرین دیس میوه را جلوی شیوا گذاشت. «دیوونه‌ای تو. من خودم کنار دست مهندس بودم. بابا همه چی فوله. ما ویوو رو هم دادیم سمت پارک که تراس هم زیبا باشه هم ملت لذتشو ببرن. بعد آخه یکی دوتا نیست همشون همین کارو کردن.» شیوا نگاهی به شمعدانی‌ها انداخت. زیر ذره‌بین نسرین مانده بود. «خاله چندتا شمعدونی داری؟ صدای به هم زدن قاشق داخل لیوان شربت بود. هرچی بخوای برات قلمه می‌زنم.» انگار استاد کنار شمعدانی‌ها ایستاده بود و دوباره حرفش را تکرار می‌کرد «این مامان بزرگا و بابا بزرگای قدیم غیر از وجود خودشون حتی خونه‌هاشون پره برکته...» شیوا دلش برای شمعدانی گوشه حوض تنگ شد...