دلتنگی

مرضیه ولی حصاری

قسمت اول

همه جا ساکت است. چشم‌بند را به آرامی ‌از روی چشمانم باز می‌کنم. نور چشم‌هایم را آزار می‌دهد، دست‌هایم را جلوی چشمانم قرار می‌دهم تا چشمانم عادت کند، کمی‌که به نور عادت می‌کنم دست‌هایم را بر می‌دارم. هیچ کس در اتاق نیست. ترس تا عمق استخوان‌هایم نفوذ کرده است، سرم را می‌چرخانم. یک میز بزرگ و یک صندلی که پشت آن قرار دارد، یک پارچ و لیوان پلاستیکی تمام وسایل اتاق را تشکیل می‌دهد. رنگ دیوار‌ها تیره است و با این لامپ کوچک فضای ترسناکی را ساخته است. هنوز در حال چشم گرداندن هستم که در با صدای مهیبی باز می‌شود. دست و پایم را گم می‌کنم می‌خواهم چشم‌بند را روی چشم‌هایم بگذارم که مرد با صدای بلند می‌گوید:

ـ لازم نیست چشم‌هات رو ببندی. معلومه نترسی تو خانواده شما ارثیه، بدون اینکه بهت اجازه بدن چشمات رو باز کردی

به مِن من میوفتم.

ـ من نمی‌خواستم...

ـ لازم نیست توضیح بدی.

جلوتر می‌آید. چشمانم را کمی‌تنگ می‌کنم تا صورتش را تشخیص دهم. جوان‌تر از صدایش به نظر می‌رسد لباس آراسته‌ای به تن دارد. پشت صندلی می‌نشیند و سیگاری روشن می‌کند و زل می‌زند به صورتم. از نگاهش خوشم نمی‌آید سرم را پایین می‌اندازم.

ـ خب فکر نمی‌کنم بدونی برای چی اینجا هستی؟

نگاهش می‌کنم. سیگارش را گوشه لبش گذاشته و سرش را با پوشه‌هایی که با خود آورده گرم کرده است. آرام می‌گویم:

ـ من کاری نکردم.

ـ نشنیدم، بلندتر..

ـ من کاری نکردم.

از جایش بلند می‌شود. قلبم به شدت می‌تپد. جلوتر می‌آید سرش را پایین می‌آورد و مستقیم به چشمانم زل می‌زند.

ـ پس اون علامیه‌ها که تو خونتون بود ما کیه؟

ـ خودتون هم می‌دونید مال من نیست اگر مال من بود همون سه ماه پیش که برادرم رو بردید منم باهاش می‌بردید.

صدای قهقهه بلندش در تمام اتاق می‌پیچد.

ـ پس که اینطور... خانم دانشجو علوم سیاسی هیچ خبری از فعالیت‌های برادرش نداشته، جالب شد.

پشت سرم می‌ایستد دستش را روی صندلی می‌گذارد و کمی‌ خم می‌شود و کنار گوشم آرام می‌گوید:

ـ فکر کردی با ‌هالو طرفی؟

ـ باور کنید من دارم راست می‌گم من هیچ فعالیت سیاسی ندارم. می‌دونستم علی داره یه کارهایی می‌کنه ولی در جریان کارهاش نبودم. چند بار هم بهش گفتم دست برداره، گفتم من و عزیز کسی رو غیر اون نداریم.

مرد جوان پشت میزش بر می‌گردد. دوباره سرش را در برگه‌هایش فرو می‌برد و همانطور که با آن‌ها ور می‌رود می‌گوید:

ـ از برادرت خبر داری؟

ترس در صدایم می‌نشیند دلم بیشتر از خودم برای عزیز می‌سوزد.

ـ نه، از همون موقع که بردنش هیچ خبری ازش نداریم چند بار با عزیز رفتیم دنبالش ببینیم چه بلایی سرش اومده ولی کسی جواب درستی بهمون نداد.

مرد جوان دوباره به صورتم خیره می‌شود. باز معذب می‌شوم. سعی می‌کنم روسری را روی سرم مرتب کنم.

ـ اوضاعش خوب نیست همین روزا اعدامش می‌کنن.

حرف‌های مرد جوان مثل پتک در سرم کوبیده می‌شود. اعدامش می‌کنن...

صدایم به وضوح می‌لرزد. بغض گلویم را آزار می‌دهد.

ـ مگه چیکار کرده که اعدامش کنن؟ مگه داشتن چند تا اعلامیه و کتاب حکمش اعدامه؟

لبخند تمسخر آمیزی روی لب‌های مرد می‌نشیند.

ـ مطمئنی جرمش همینه؟

ـ من نمی‌دونم... ولی مطمئنم...

ـ از چی مطمئنی؟ تو که گفتی از هیچی خبر نداری؟

سکوت می‌کنم انگار زبان در دهانم قفل شده است. مرد جوان از روی صندلیش بلند می‌شود و گوشه میز می‌نشیند سیگار دیگر روشن می‌کند و دودش را به سمتم فوت می‌کند.

ـ می‌خوای کمکش کنی؟

ـ من؟... چطوری؟

ـ سلمان حجتی رو می‌شناسی؟

به مغزم فشار می‌آوردم انگار تمام اسم‌هایی را که در زندگیم شنیده‌ام از یاد برده باشم.

ـ نه یادم نمیاد.

ـ داری دروغ می‌گی؟ چند بار اومده خونتون و رفته. چطوری نمی‌شناسیش؟

ـ خیلی از دوستای برادرم میومدن خونه ما. ولی من که همه رو نمی‌شناختم.

بلند می‌شود و از میان پرونده‌ها عکسی رو روبروی صورتم می‌گیرد. این چهره چقدر آشناست به یاد می‌آوردم چند بار با علی دیده بودمش.

ـ شناختیش؟

سرم را به نشانه تأیید تکان می‌دهم.

ـ اگر می‌خوای به برادرت کمک کنی باید با ما همکاری کنی ما هم برای برادرت تخفیف می‌گیریم. ولی اگر قبول نکنی خودت هم به جرم همکاری برای براندازی نظام شاهنشاهی می‌ری ور دست برادرت.

سرم گیج می‌رود این مرد چه می‌گوید از من چه می‌خواهد همکاری با ساواک.

ـ باید بری تو گروهشون. تو رو راه می‌دن چون خواهر دوستشون هستی، البته نه به همین سادگی باید اعتمادشون رو جلب کنی. اول از همه باید اثاث‌کشی کنید تو همون خونه‌ای که حجتی ساکنه اونجا دو تا اتاق دیگه برای اجاره گذاشتن، شما هم که مستإجرید کسی شک نمی‌کنه می‌رید اونجا و ساکن می‌شید بعد هر کاری که ما گفتیم انجام می‌دی.

جلو می‌آید یقه‌ام را می‌گیرد و بالا می‌کشد. دست و پایم هیچ اراده‌ای ندارند هر کاری که می‌خواهد می‌کند. در چشمانم زل می‌زند.

ـ اگر قبول نکنی حسابت با کرام الکاتبین...

بی اختیار اشک‌هایم روی گونه‌هایم جاری می‌شود.

***

در را باز می‌کنم. عزیز همان جا روی پله‌ها نشسته است. تا چشمش به من میوفتد گریه را شروع می‌کند.

ـ آخه دختر تا این وقت شب کجا بودی؟ نصف عمر شدم چرا شما با من این کار می‌کنید.

جلو می‌روم و خودم را در آغوشش می‌اندارم. عزیز که از کارهایم تعجب کرده است با نگرانی می‌پرسد:

ـ چی شده لیلا؟ چه بلایی سرت اومده؟

نمی‌دانم باید چه جواب بدهم. باید یک طوری سر و ته قضیه را هم بیاورم.

ـ هیچی عزیز رفته بودم دنبال علی نتونستم ازش خبری بگیرم.

ـ این وقت شب رفتی! چرا تنها؟

ـ یکی از دوستاش گفت شاید بتونیم خبری ازش بگیریم دیگه وقت نبود بیام دنبال شما.

ـ بیا بریم تو درست تعریف کن ببینم چی داری میگی.

***

عزیز لیوانی چای را روبرویم می‌گذارد. با دروغ‌هایی که به هم بافته بودم حرفم را باور کرده بود و زیر لب ناله و نفرین می‌کرد.

ـ عزیز دوست علی گفت باید خونه رو عوض کنیم.

ـ برای چی؟ کجا بریم این وقت سال؟

ـ گفت این جا بودن خطرناکه، گفت جاتون رو عوض کنید هم به نفع علیِ هم به نفع بقیه.

مادر که حسابی جا خورده است می‌گوید:

ـ آخه دختر این وقت سال خونه از کجا پیدا کنیم، مگه به همین راحتیه جا عوض کردن. اونم تو این وقت سال

رویم نمی‌شود در چشمان عزیز نگاه کنم. دستانم را دور لیوان چای حلقه می‌کنم و زل می‌زنم به چای خوش رنگ درونش.

ـ خودم یه جایی پیدا می‌کنم عزیز.

لحظه‌ای سکوت می‌کنم. باید علی را نجات بدهم به هر قیمتی که شده. سرم را بالا می‌آورم به چشمان معصوم عزیز نگاه می‌کنم.

ـ به من اعتماد کن عزیز، باشه؟

عزیز دیگر چیزی نمی‌گوید و بافتنی را که برای علی شروع کرده است در دست می‌گیرد.

***

کتاب‌ها را در قفسه می‌چینم. صدای آقای احمدی به گوش می‌رسد که در حال توضیح دادن کتابی برای خریدار است. نگاهی به جعبه می‌اندازم کارم تقریبا تمام شده که آقای احمدی صدایم می‌کنم.

ـ آقا سلمان مگه کلاس نداری پسر؟ دیرت می‌شه.

به ساعت نگاه می‌کنم هنوز وقت دارم. آخرین کتاب را در قفسه می‌گذارم و پشت پیشخوان می‌روم.

ـ هنوز وقت دارم حاج آقا دیر نشده.

آقای احمدی بیرون مغازه را نگاه می‌کند. وقتی مطمئن می‌شود مشتری در کار نیست نزدیک‌تر می‌آید و می‌گوید:

ـ احتمالا پنجشنبه یه جلسه جمع و جور داشته باشیم خونه حاج اکبر. اون مواردی رو هم که قرار بود ما در موردش کار کنیم رو هم با خودت بیار.

لبخندی تحویل آقای احمدی می‌دهم و در حالی که کیفم ر ا بر می‌دارم می‌گویم:

ـ خیالتون راحت همشون رو آماده کردم فقط دست تنها کار سختیه کاش بچه‌ها می‌تونستن کمک کنن.

ـ فعلا صلاح نیست.

کلاه بافتنی‌ام را روی سرم می‌کشم و راه میوفتم.

ـ اگر امری ندارید من برم داره دیرم میشه.

ـ نه، برو خدا به همراهت.

***

بی بی سفره را روی زمین و مقابل آقا جان پهن می‌کند. آقا جان خودش را مقابل سفره می‌کشد بلند می‌شود و ظرف غذا را از دست بی بی می‌گیرم.

ـ بدید به من، شما بشینید من بقیه‌اش رو میارم.

ـ خیر ببینی مادر، اون کاسه ماست رو هم از یخچال بیار.

بی بی کنار آقا جان می‌نشیند و زانوهایش را می‌مالد و شروع می‌کند به ناله کردن.

ـ مش تقی این درد پا امان من رو بریده. اون روز که می‌گفتم صدیقه رو، به راه دور شوهر نده این روزها رو می‌دیدم. هیچ کس نیست عصای دست من باشه سلمان که هیچ وقت خونه نیست اگر هم باشه سرش به درس و مشقه. قربونش هم برم راضی نمیشه زن بگیره تا حداقل شاید عروس یه کمکی به من بکنه

آقا جان لبخندی کنایه آمیز به بی بی زد و می‌گوید:

ـ زن، دلت خوشه ‌ها، فکر کردی عروس میاد واسه تو کار کنه؟ صدیقه هم که قسمت و بختش آبادان بود نمی‌شد که پسر به اون خوبی رو به‌خاطر راه دور رد کنیم.

کنار دست آقا جان می‌نشینم و لیوان آب را دستش می‌دهم.

ـ اول داروتون آقا جون.

ـ خیر ببینی پسرم.

بی بی که کمی ‌دلخور به نظر می‌رسد همانوطور که نان را در کاسه تلیت می‌کرد می‌گوید:

ـ امروز بنگاهی سر کوچه مشتری آورد برای اون دوتا اتاق. آدم‌های بدی نبودن یه مادر و دختر تنها.

ـ یعنی مرد نداشتن؟

ـ یه کم فرصت بده مرد، الان میگم. شوهرش به رحمت خدا رفته چند سال قبل پسرش هم رفته مسافرت راه دور گفت معلوم نیست کی بر میگرده با اجازت گفتم همین فردا اثاث بیارن.

آقا جان که انگار در عمل انجام شده قرار گرفته باشد سرش را می‌خاراند و بعد می‌گوید:

ـ اجازه ما هم دست شماست ولی فکر نمی‌کنی خیلی زود گفتی اثاث بیارن هنوز قرارداد نبستیم.

ـ مش تقی گناه داشتن خیلی خانواده خوبی بودن دخترش هم نجیب و خانم بود خیلی به دلم نشست.

آقا جان نگاهی به من می‌کند، لبخندی می‌زند، بعد در حالی که با آرنج به پهلویم می‌زند، می‌گوید:

ـ آهان متوجه شدم.

باز بی بی چشمش به دختری افتاده بود و دلش رفته بود.

***

با سر و صدای داخل حیاط از خواب بیدار می‌شوم. غلتی می‌زنم و پتو را روی سرم می‌کشم تا شاید خوابم ببرد ولی صدای بلند بی بی که با همسایه جدید حرف می‌زند، اجازه نمی‌دهد تا دوباره خوابم ببرد. هنوز خوابم می‌آمد اما انگار چاره نبود بلند می‌شوم. صدای سرفه اقاجان می‌آید. درِ اتاق را باز می‌کنم. آقا جان لبخندی تحویلم می‌دهد.

ـ اوقور بخیر مگه تو کار و زندگی نداری پسر؟

ـ سلام آقاجان ساعت مگه چنده؟

ـ هشت یک ربع کم.

ـ مگه دانشگاه نمی‌ری؟

ـ نه امروز کلاس ندارم می‌خواستم بخوابم که سر و صدا‌ها نمی‌ذاره.

به سمت پنجره می‌روم و پرده راکنار می‌زنم. بی بی جلوی در ایستاده و با مردی جوان کل کل می‌کند.

ـ آقاجان این مرده کیه بی بی داره باهاش حرف می‌زنه؟

ـ آخرش هم دلش طاقت نیاورد. راننده وانت، کمک نمی‌کنه وسایل رو پیاده کنن میگه من راننده‌ام. برو مادر و دخترش خودشون دارن بار رو خالی می‌کنن. اوضاع منو که می‌بینی کاری ازم بر نمیاد برو ببین بیرون چه خبره؟

تا به پله‌ها برسم دستی به موهایم می‌کشم، دمپایی جلوی در را می‌پوشم و به سمت بی بی می‌روم.

ـ چی شده بی ...

هنوز جمله‌ام تمام نشده که دختری جوان با جعبه‌ای بزرگ تلو تلو خوران از در حیاط وارد می‌شود و پایش به چارچوب در گیر می‌کند. به سمتش می‌دوم و گوشه کارتون را می‌گیرم.

ـ بدیدش به من.

دختر جوان به سختی تعادلش را حفظ می‌کند جعبه را روی زمین می‌گذارم. نگاهم به چشمان خجالت زده دختر می‌افتد که سعی می‌کند روسری‌اش را مرتب کند. چقدر چشمانش آشناست. سعی می‌کند نگاهش را بدزدد.

ـ ببخشید داشتم میوفتادم خودم می‌برمش داخل.

هر چه به مغزم فشار می‌آورم یادم نمی‌آید این چشم‌ها را کجا دیده‌ام. بی بی که انگارعصبانی‌تر شده رو به مرد راننده که بی خیال سیگارش را گوشه لبش گذاشته می‌گوید:

ـ دیدی چی شد؟ من که گفتم کمک کن پولش رو بهت می‌دم. دختر مردم داشت زیر بار له می‌شد

راننده در حالی که پاشنه کفشش را ور می‌کشید می‌گوید:

ـ ای بابا حاج خانم کلید کردی رو ما. نمی‌تونم من که کارگر نیستم بگو همین شاخ شمشادت اثاث‌ها رو بیاره پایین.

کنار بی بی می‌روم دستم را دور بازویش حلقه می‌کنم و می‌کشمش کنار.

ـ بی بی شما بیایید، من خودم بارها رو پیاده می‌کنم.

ناگهان نگاهم به راننده وانت میافتد که چشم دوخته است به دختر جوان.

ـ شما هم تشریف ببر بیرون.

به سمت جعبه می‌روم بلندش می‌کنم و می‌پرسم:

ـ این رو کجا ببرم؟

صدایی از بالای پله‌ها توجه‌ام را جلب می‌کند.

ـ بیارش اینجا پسرم.

به بالای پله نگاه می‌کنم. باورم نمی‌شود خودش است مادر علی.

ـ زهرا خانم خودتونید؟

ـ ببین کی این جاست آقا سلمان خودمون. خوبی مادر؟ پارسال دوست امسال آشنا!

به سختی جعبه را از پله‌ها بالا می‌برم و جلوی پای زهرا خانم زمین می‌گذارم. سرم را کمی‌نزدیک گوشش می‌برم و آرام نجوا می‌کنم:

ـ شرمندتونم زهرا خانم. ولی بعد از گرفتن علی صلاح نبود بیایم اونجا ممکن بود به ما هم شک کنن.

بی بی که از صحبت‌های من و زهرا خانم چیزی دستگیرش نشده بود گفت:

ـ اینجا چه خبره مگه شما همو می‌شناسید؟

مادر علی لبخندی زد و رو به بی بی گفت:

ـ بله این آقا سلمان، دوست علی آقای ماست.

***

آقای احمدی در حالی که سعی می‌کرد بغضش را فرو دهد می‌گوید:

ـ میگن خبر تازه به قم رسیده حوزه‌های علمیه تعطیل شدن آقا یه پیام کوتاه دادن. آخر شب بود که حاج اکبر بهم خبر داد.

مستأصل روی صندلی می‌نشینم. شقیقه‌هایم تیر می‌کشند. باورم نمی‌شود کار خودشان رو کرده باشند.

ـ پیام آقای خمینی رو دارید؟ می‌خوام ببینم.

ـ دارم ولی اینجا که نمیشه.

ـ بدید با خودم می‌برمش. خواهش می‌کنم.

ـ نه آقا سلمان خطرناکه، مگه نمی‌خوای بری دانشگاه می‌خوای با خودت ببریش؟

ـ مواظبم بهتون قول می‌دم. دل و دماغ دانشگاه رو ندارم.

آقای احمدی که تسلیم شده بود آرام به داخل پستو رفت و برگشت و کاغذ کوچکی را لای یک کتاب گذاشت و به دستم داد. کتاب را داخل کیفم گذاشتم و راهی خانه شدم. تمام راه را فکر کرده بودم و راه رفته بودم. سرم را که بلند کردم جلوی در خانه بودم. کلید را داخل قفل انداختم و یه راست به زیرزمین رفتم. چراغ را روشن کردم کتاب را درآورم و شروع کردم به خواندن پیام آقا.

انا لله و انا الیه راجعون

در روز یکشنیه نهم ذی القعده الحرام 1397 مصطفی خمینی، نور بصرم و مهجه قلبم دار فانی را وداع کرد و به جوار رحمت حق تعالی رهسپار شد.

«اللهم ارحمه و اغفر له و اسکنه الجنه بحق اولیائک الطاهرین علیهم الصلاه و السلام.»

ادامه دارد...