
سعیده میرنظری
جهاني که در آن زندگي ميکنيم پر از شگفتيهاي گوناگون است. از شگفتيهاي طبيعي گرفته تا شگفتيهايي که ساخته دست بشر است. بعضيها کار عجيب و غريب ميکنند و بعضيها وسايل بهتآور ميسازند. برخي از اين ساختهها آسيب جدي به طبيعت يا زندگي عادي مردم ميزنند و برخي نيز براي خدمت به مردم و در جهت تأمين آسايش آنها به کار گرفته ميشوند. در اين شماره چند مورد از اين شگفتيهاي دنيا را معرفي خواهيم کرد.
یک ماه زمان برای عضم یک وعده غذایی!
تنبلها با وجود اینکه به سختی حرکت میکنند، توانستهاند دهها میلیون سال زنده بمانند. آنها هیچ بویی از سرعت نبردهاند و حتی یک راه مستقیم یک و نیم کیلومتری را حدود یک ماه طول میکشد تا طی کنند. البته این به ندرت برای آنها مشکل ایجاد میکند، چون ۹۰درصد از عمرشان را وارونه از درخت آویزان هستند و تا ۲۰ ساعت در روز میخوابند. حتی معده تنبل هم با سرعت خودش عمل میکند و یک ماه کامل طول میکشد تا یک وعده غذایی را هضم کند. این برای تنبلها معمولا بسیار خوب است. چون به ندرت مجبور میشوند برای پیدا کردن غذا عجله کنند، بنابراین زندگی را با سرعت خودشان ادامه میدهند. اما سیستم گوارشی تنبلها یک اشکال بزرگ دارد. در دماهای پایین باکتریهای روده کاملا کارشان را متوقف میکنند. تنبل دیگر نمیتواند غذایش را هضم کند و موادمغذی را استخراج کند و ممکن است در خطر مرگ بر اثر معده پر قرار بگیرد.
استتار ترسناک خرسهای قطبی
خرسهای قطبی جزء ترسناکترین و بهترین شکارچیان طبیعت هستند. آنها بزرگترین گوشتخوار خشکیزی هستند. خرس قطبی نر اگر روی پاهای خود بایستد، ۳ متر ارتفاع و دو برابر شیر نر آفریقایی وزن دارد. آنها میتوانند خود را در زیستگاه یخیشان کاملا استتار کنند و این ردیابی حرکات آنها را از هوا بسیار دشوار میکند. دانشمندان هنگام تعقیب این حیوان در شب با کمال تعجب متوجه شدند که خرسهای قطبی از دید عینکهای پیشرفته دید در شب نامرئی هستند. اینکه خرسهای قطبی چطور میتوانند این کار را کنند، مورد بحث است. هیچ شکی نیست که خرسهای قطبی در حفظ گرما فوقالعاده هستند و گرنه مدت زیادی زنده نمیماندند. اما عینکهای دید در شب بیشتر از اشعه مادون قرمزی که این گرما تولید میکند استفاده میکنند. خرسهای قطبی مجهز به قابلیت استتار فوقالعادهای هستند.
سردتر از اورانوس!
جهان آفرینش بسیار بزرگ است و بیشتر بخشهای آن بسیار سرد است. نپتون با دمای منفی ۲۱۲ درجه سانتیگراد، با اورانوس برای کسب رکورد سردترین سیاره منظومه شمسی رقابت میکند. با این حال در ماساچوست در شمال شرقی ایالات متحده آمریکا، دانشمندان پایینترین دمای تاریخ را ثبت کردند. از نظر تئوری، دما هرگز نمیتواند زیر صفر مطلق یا منفی ۲۷۳ درجه سانتیگراد برود، چون این دمایی است که اتمها همه انرژی خود را از دست میدهند. صفر مطلق هرگز تا کنون ثبت نشده و شاید عملا غیرممکن باشد چیزی تا این دما سرد شود. اما محققان دانشگاه ماساچوست در سال ۲۰۰۳ موفق به سرد کردن ابری از اتمهای سدیم تا چند میلیاردم درجه بالاتر از این دما شدند. این سردترین دمای ثبت شده تا کنون و احتمالا سردترین دمایی است که جهان تاکنون دیده است.