یادم تو را فراموش

گلاب‌بانو

بی بی معصومه

بی بی معصومه بالشش به رنگ آسمان بود، با لکه‌های سفیدی که رویش دوخته بود و نمی‌دانستم دلیلش چیست؟ لکه‌های سفید چهارخانه. بالش را که بلند کردم زیر بالشش پر از قرص بود. ورق‌های قرص در اندازه‌های متفاوت و یک تسبیح و یک مهر کوچک.

گفتم: خواب قرص‌ها را نمی بینی این‌همه قرص زیر بالشت.

گفت: چرا اتفاقا هر شب خواب این قرص‌ها را می‌بینم، دارم از دستشان فرار می‌کنم، می‌روم، می‌نشینم توی قطار. قرص‌ها توی ایستگاه هستند، قل می‌خورند می‌آیند دنبالم. قطار راه می‌افتد و قرص‌ها را از پنجره‌ها می‌بینم که قل می‌خورند. دعا می‌کنم سرعت قطار زیاد شود. انقدر زیاد که قرص‌ها به ما نرسند. بعد از سرعت قطار چار ترس و حالت تهوع و دلهره می‌شوم. یکبار انگار توی خواب یکی از قرص‌ها خودش را به قطار رسانده از در تو امده و نشسته رو برویش و انقدر بزرگ شده که دیگر جایی برای او نمانده و دچار حمله قلبی شده. شاید حمله‌اش بخاطر همین خواب‌ها باشد.

می‌گوید: دفعه قبل سوار بالن شدم تا از دست قرص‌ها خلاص شوم. بالن بالا رفت و بعد باد و طوفان پایینمان انداخت. من افتادم توی چاله بزرگی. دست گرفتم به دیواره چاله، خودم را کشیدم بالا و دیدم قرصی قل خورد و آمد دهانه چاله را پر کرد. هرچه داد می‌زدم کسی صدای من را نمی‌شنید. به قرص‌ها نگاه کردم. این‌همه شیطنت نمی‌توانست کار این موجودات ریز رنگی باشد.

گفتم: خب! بگذار کنار دستت روی میز.

گفت: نه! روی میز غیب‌شان می‌زند. یکی برمی‌دارتشان. نشانم داد، نگاه کردم و گفت: ببین آن پیرمرد پیر قرص‌های من را برمی‌دارد. رد انگشتانش را دنبال کردم. پیرمرد پیری وجود نداشت.

گفتم: کو؟ کجاست؟ گفت: نمی‌بینی؟ پیرمرد پیر که یک دستش از آن یکی بلندتر است و کمی هم می‌لنگد، موهای سپید و چشم‌های به گود نشسته دارد. یک تسبیح سیاه هم دور گردنش است، نمی‌بینی؟ نمی‌بینی را طوری می‌گفت که من به دیدگان خودم شک می‌کردم. چشم‌هایم را می‌مالیدم و دوباره نگاه می‌کردم.

پیرمرد را من دیدم. خیلی بعد از فوت بی بی با موتور سیکلت می‌آمد. یک دستش فلج بود. می‌نشست ترک موتور و یک پایش را می‌گذاشت روی جک نیمه‌بسته و خراب موتور و شروع می‌کرد به گاز دادن. پیرمرد یک دکان کوچک تعمیر موتورسیکلت داشت. موتورهای کوچک و بزرگ را درست می‌کرد. موتور هوندا، هیرد، یاماها، وسپا... خودش ترک موتور درب داغوانی می‌نشست یک دستی کنترلش می‌کرد. گاز می‌داد و می‌رفت ته میدان شوش. مغازه‌اش آن‌جا بود. ناله‌های بی بی چه ربطی به این مرد می‌تواست داشته باشد؟ خدا می‌داند! فکر می‌کنم هم‌سن و سال بی بی بود. حتی یکبار هم وقتی بی بی زنده بود ندیدمش. فقط یکبار اتفاقی سر مزار بی بی نسشته بود، سنگ را شسته بود، تمیز. آفتاب صبح تابیده بود روی لبخند سنگی بی بی و پیرمرد با یک دست از کار افتاده داشت بی بی را تماشا می‌کرد. فکر کردم اشتباهی آمده نشسته این‌جا. مرا دید، هول شد. اسمم را می‌دانست. حالم را پرسید و پیش از این‌که من بگویم اشتباهی نشسته، خداحافظی کرد و رفت.

خواستگاری

فکر می‌کنم پانزده سالم بود. نشسته بودم کنار در خروجی خانه. حیاط پشت سرم بود با گل‌های رنگ و وارنگ اردیبهشت که از همه‌جا سر برآورره بودند. مادر گفته بود حیاط را آب و جارو کنم، باغچه را آب بدهم، آبی هم بگیرم روی اسفالت جلوی خانه.

کوچه خاکی بود و پدر برای این‌که خاک وارد خانه نشود یک سطل بزرگ آسفالت را خودش آورد و خالی کرد جلوی در. این‌طوری می‌خواست جلوی ورود خار و خاشاک را بگیرد و حیاط و سنگفرش قشنگش از گزند گل و لای کوچه در امان بماند. هنوز کوچه‌ها را اسفالت نکرده بودند. هنوز هیچ خبری از جدول‌بندی‌های خیابان‌ها نبود. پدر اسفالت را از کارخانه در حال احداثی که مردها یکی یکی برای کار به آن‌جا رفته بودند گرفته بود، در ازای یک هفته حقوقش. کسی خانه و کوچه و خیابانش را اسفالت نمی‌کرد که این چیزها را بداند.

آب ریز ختم رو دانه‌های سیاه به هم چسبیده دمپایی را از پا درآوردم. پایم را گرفتم زیر لوله آفتابه. پسر جوانی جلوی پایم ایستاد؛ می‌شه از آب من بخورم؟

سرم را که بلند کردم یک مرد جوان تنومند را دیدم با دستانی بزرگ و قدی بلند و گردن افراشته. آفتابه را گرفتم روی دست‌هایش. کمی دست‌ها را به هم مالید و کاسه کرد و آب جمع شد توی پیاله دست‌ها. پیاله بزرگ دست‌ها را به لب‌هایش نزدیک کرد. آبی خورد و مابقی را روی دانه‌های درشت عرق پیشانی‌اش پاشید. آخیش! حالم خوب شد! خستگیم در رفت. این‌جا کوچه نباتی است؟

سرم را تکان دادم که یعنی بله! گفت: خیلی وقت است این‌جا هستید؟ سرم را تکان دادم که یعنی بله! گفت: زبان نداری؟ بدم آمد از این حرفش. هم آب داده بودم و هم داشت فضولی می‌کرد. آفتابه را برداشتم و آمدم تو. فردا نه، پس‌فردا مادرش آمد با یک دستمال نان برنجی محلی. از درز در نگاهش می‌کردم. چیز زیادی پیدا نبود. دست‌ها را از مادرش به ارث برده بود. دست‌های مادر هم قوی و بزرگ بود و که موقع حرف زدن با مادرم انگشتانش را می‌پیچاند و صدای تق تق شکستن می‌داد. چادر گلدار خاکستری سرش بود. چادر نو بود. یک النگوی متوسط طلای کهنه دور مچ دستش بی‌قراری می‌کرد. خودش به تنهایی صدایی نداشت و به دکمه سر آستین می‌خورد و صدایش در می‌آمد.

جلال چیز زیادی نداشت. عاشق موتورسواری بود و تنها عشقش یک موتور که با آن نان پنج نفر را دربیاورد که اگر من قبول می‌کردم عروسشان بشوم می‌شدیم شش نفر. خدا روزی‌رسان بود. زن که اسمش ثریا خانم سردرودی بود هر پنج دقیقه یکبار به این نکته اشاره می‌کرد. شاید وقتی از حیاط خانه از لابلای گل‌ها و گلدان‌ها ک طاقچه و باغچه گذشته، حدس زده دختر به او نخواهند داد. برای همین هم آویزان شده بود از رزق و روزی‌رسان بودن خدا!

مادر نه نگفت. گفت که اجازه بدهید با پدرش صحبت کنم. منم اولش اصلا فکر نمی‌کردم یک آب خوردن این‌همه دردسر و مکافات داشته باشد. پدرم موافقت نکرد. روزی‌رسان بودن خدا برایش محترم بود اما دختر یکی یکدانه‌اش را هم نمی‌خواست به نان‌آور یک مشت بچه یتیم بدهد. برای همین هنوز لباس درنیاورده، هنوز از لب طاقچه این‌طرف‌تر نیامده، هنوز ننشسته و چای لب‌دوز و لب‌سوز مادر را سرنکشیده گفت: نه!

اما جلال ول‌کن نبود. من گوش می‌خواباندم صدای غار غار موتورش را بشنوم. صدای موتور که می‌آمد سر برمی‌داشتم به سمت صدا. چند باری تکه کاغدی توی حیاط پیدا کردم که نامه جلال بود. با خط خرچنگ قورباغه نوشته بود که می‌خواهد دوباره مادرش را بفرستد خانه ما. می‌خواست بداند جواب من چیست؟ می‌خواست دلگرم باشد. بعد از این‌که مادرم این چیزها را فهمید دیگر نگذاشت حیاط خانه را بشویم. خودش می‌شست و می‌ایستاد روی اسفالت برای آب ریختن. به پدر گفت. پدر نگاهم نکرد، به جای دیگری خیره شد اما انگار به من خیره شده باشد اخم کرد. زیر لب بد و بیراهی گفت و ماه بعد نشستم پای سفره عقد.

یادم تو را فراموش

پرسید جلال با موتورسیکلت این کارها را می‌کنی؟

سر تکان دادم با لبخند که؛ آره! این کارها را با موتور انجام می‌دهم. بعد سوار موتور شدم. روبرویم پر از تپه های خاکی بود که بالا و پایین روی دوش هم دست انداخته بودند. شانه های خاکی تپه‌ها را بالا می رفتم و از آن‌طرف دورخیز می کردم و می‌پریدم از تپه‌ای به تپه دیگر.

گفت: این کارها را توی جبهه هم می‌توانی انجام بدهی؟

گفتم: معلوم است که می‌توانم ولی آن‌جا چه نیازی به من دارید؟

گفت: بیا! خودت می‌بینی.

معصومه که نشست پای سفره عقد مرد دیگری، دلم دیگر قرار ماندن توی شهر را نمی‌گرفت. می‌خواستم هر طوری شده دل بکنم و بروم. بعد از کار می‌رفتیم موتورسواری توی تپه‌های خارج از شهر. مردان و پسران جوان زیادی می‌آمدند. مسابقه می گذاشتیم، شرطی و خنده‌ای. این کار هم دلم را پر نمی‌کرد اما مغزم را پر می‌کرد. هر جای مغزم که نگاه می‌کردم معصومه بود با لبخند، با گریه، با چادر گلدار، با پیراهن عنابی، با روسری سرمه‌ای. هر جا را نگاه می‌کردم او را می دیدم. برای همین راهی اهواز شدم. شاید جنگ معصومه را بشوید و ببرد.

فرمانده‌ها و بی‌سیم‌چی‌ها را می‌گذاشتم ترک موتور. هیچ گلوله‌ای به گرد راهمان نمی‌رسید. می گذاشتمشان ترک موتور و می‌گفتم محکم بنشینن و مثل باد حرکت می‌کردم. پیچ در پیچ کنارمان بمب‌ها منفجر می‌شدند اما من مسافرینم را به مقصد می‌رساندم. یک بار گلوله خوردم. چشم باز کردم دیدم در یک مشمای بزرگ پیچیده شده‌ام. دهانم مزه خون می‌داد. نمی‌توانستم نفس بکشم. تمام مدت سعی کردم معصومه را بخاطر بیاورم. نتوانستم! گلوله بخشی از جمجمه را با خودش برده بود. لابلای جنازه بودم. ناگهان یکی داد زد و گفت جلال زنده است! جلا ل زنده است.

جنگ که تمام شد برگشتم به خانه. هشت، نه سالی گذشته بود. دکانی گرفتم و نشستم آن تو به درست کرون موتورها. یک دستم فلج بود اما غیرت نان درآوردن را داشتم. زنی آشنا را می‌دیدم که دختربچه هشت، نه ساله‌ای را پشت‌سرش تا مدرسه می‌کشاند. سعی می‌کردم به یاد بیاورم دفعه اول کجا دیدمش. هرچه فکر می‌کردم یادم نمی‌آمد.