دومینوی سرنوشت

ماه‌منیر داستان‌پور

چشم‌هایش را خواب پر کرده بود. لیلا بار دیگر نگاهش کرد و در دل قربان صدقه‌اش رفت. به قول مرتضی وقتی خوابش می‌آمد؛ از پری کوچولوهای قصه‌ها هم خواستنی‌تر می‌شد. لیلا خم شد و روی موهایش را بوسید. بعد سرش را کمی حرکت داد تا روی ساک لباسی که همراهش آورده بود؛ قرار بگیرد. دلش خون بود اما چاره‌ای نداشت. باید همین الآن کار را یکسره می‌کرد. حتی اگر روزی نیلوفر لعن و نفرینش می‌کرد؛ یا از او متنفر می‌شد؛ باز هم پشیمانی به سراغش نمی‌آمد. صدایی در کاسه سرش پیچید که از این کار نهیش می‌کرد. زیرلب گفت:«توقع نداشته باش با عذاب دادن وجدانم کاری از پیش ببری. من امروز فقط می‌توانم به یک چیز فکر کنم. یا آخر و عاقبت دخترم یا عذاب وجدان.» یک بار دیگر نگاهش کرد. دیگر کامل چشم‌هایش را بسته و به خواب رفته بود. با خود گفت: «آدمهایی که اینجا می‌آیند لابد انقدر دین دارند که از این طفل معصوم مثل بچه خودشان نگهداری کنند.»

دلش پر می‌کشید برای در آغوش کشیدن دخترکش! ولی می‌دانست اگر یک دقیقه دیگر بماند ممکن است تا ابد کنارش بماند. نیلوفر باز در خواب ناز ناله کرد. مثل همان روزها که تازه خبر مرتضی را برایشان آورده بودند. آن روزها هم نیلوفر در خواب گاهی اشک می‌ریخت و ناله می‌کرد. همان روزها که دست می‌کشید روی عکس پدرش و با زبان کودکانه با او حرف می‌زد. روزهایی که دلتنگی امان دخترک شیرین‌زبان را بریده بود و هرچقدر منتظر می‌شد بابا نمی‌آید. کاش می‌توانست دخترک خواب‌آلودش را از روی زمین بردارد و برای همیشه با خود ببرد . چه زندگی خوبی می‌توانستند با هم داشته باشند اگر مرتضی انقدر از خودش کار نمی‌کشید که یک ساعت خواب برایش حکم کیمیا پیدا کند و از شدت خستگی پشت فرمان خوابش ببرد. اگر ته دره سقوط نمی‌کرد؛ اگر بالای سر زن و بچه‌اش می‌ماند! اگر زنده می‌ماند و با لیلا بزرگ شدن بچه‌اش را می‌دید! اگر، اگر، اگر... امان از دست این اگرها و ای کاش‌های استخوان خرد کن!

نگاهی به اطراف کرد؛ هنوز خیلی شلوغ نشده بود که کسی متوجهش شود. دلش تاپ‌تاپ می‌کرد ولی این بار نگاهش نکرد. پا تند کرد برای رفتن . باید می‌رفت. در دلش از خدا برای این بی‌رحمی بخشش می‌طلبید ولی این رفتن را عین رحم و مروت مادرانه می‌دانست. چاره ای نداشت؛ باید او را همین‌جا می‌گذاشت و می‌رفت. نیلوفر هنوز خواب بود و این برایش هم جای خوشحالی داشت؛ هم ناراحتی! اینکه او را در حال رفتن نمی‌دید؛ خوب بود. دلش نمی‌خواست این تصویر به عنوان آخرین خاطره از مادر در ذهن دخترکش باقی بماند. اما آرزو می‌کرد کاش یکبار دیگر چشم‌هایش را می‌دید. چشم‌های ماشی رنگش که یادگاری مرتضی بود و بدجور به یاد او می‌انداختش. تمام وجودش شده بود یک قلب تپنده که صدای ضربان ملتهبش را در گوش‌هایش می‌شنید. می‌ترسید هر لحظه زاری دخترکش را از پشت سر بشنود یا صدای غصه‌دارش را که او را می‌طلبید. حرکت قدم‌هایش رفته‌رفته شبیه دویدن می‌شدند و بعید نبود اگر توجه سایر زائرین را به خود جلب می‌کرد. پشت اولین ستونی که جلوی راهش سبز شد؛ پناه گرفت و منتظر شد تا عاقبت تصمیمش را ببیند. باید می‌نشست همانجا تا اتفاقی بیوفتد. اتفاقی را که آرزویش را داشت؛ هرچند با دلی پرغصه و چشم‌های خیس! صدای مناجاتی فضای رواق را پر کرده بود. بی‌اختیار دست‌هایش را بالا برد و شروع کرد به حرف زدن با مردی که می‌دانست هم صدایش را می‌شنود، هم او را می‌بیند و حتما پاسخش را خواهد داد. اشک عین رودخانه خروشانی روی صورتش جاری شده و روسری‌اش را خیس می‌کرد. از صاحب حرم می‌خواست که دخترش را به کسی بسپرد که قدر فرزندش را بداند. به پدری که نازش را بکشد و مادری که جانش را فدای او کند. مشغول راز و نیاز بود که یکدفعه صدای گریه دخترک به گوشش رسید. حس می‌کرد قلبش را از سینه بیرون می‌کشند. نمی‌توانست آنجا بماند؛ اما به زور خودش را به زمین چسبانده بود. دخترکش از ترس و زاری به لکنت افتاده و نمی‌توانست حرف بزند. همیشه همین‌طور می‌شد. وقتی خیلی وحشت می‌کرد نمی‌توانست حرف بزند و به لکنت می‌افتاد. مرتضی هربار در آغوشش می‌گرفت و آنقدر می‌بوسیدش که دخترک در بغل بابا به خواب می‌رفت. دخترکش بدجور بابایی بود و زود یتیم شده بود. لیلا ترسید دخترش از شدت تنهایی قبض روح شود. انگار جانش را می‌ربودند و باید برای زنده ماندن به دنبال همه وجودش می‌دوید. دوید! با تمام جانش! با تمام قدرتی که در پاهای لرزانش باقی مانده بود. رفت که دخترکش را در آغوش بگیرد. یکدفعه زینب عین روحی که از دیدنش به خود بلرزی روبرویش ظاهر شد. بعد از چندین سال که از او بی‌خبر مانده بود؛ آ‌ن‌ هم درست کنار نیلوفر که از گریه سرخ شده بود. زینب نشسته بود کنار دخترک و سعی می‌کرد با شکلات حواسش را پرت کند. با دیدن زینب در چندقدمی نیلوفر خشک شده بود و قدرت حرکت نداشت. چرا باید او را آنجا می‌دید؟ آن هم در چنین زمانی؟ درست وقتی که داشت دخترکش را به دست تقدیر می‌سپرد تا جای بهتری بزرگ شود. بهتر از خانه او که همین روزها باید تخلیه‌اش می‌کرد. کنار مادری که بتواند آرزوهای دخترکش را برآورده کند و بابایی که یک عالمه قرض و بدهی برایش به ارث نگذارد. باید انتخاب می‌کرد. یا می‌رفت جلو یا برای همیشه پی کار خودش می‌رفت. با خودش فکر کرد حتما زینب مادر خوبیست. می‌توانست راهش را بگیرد و این‌بار تا بیرون حرم به عقب نگاه نکند. اما انگار دستی مانع حرکتش می‌شد. چشم نیلوفر که افتاد به لیلا، فهمید دیگر کار تمام شده. ماشی رنگ‌های مرتضی، مؤاخذه‌گر نگاهش می‌کردند! دخترک روی پاهایش بلند شد و دوید طرفش. چشم‌های زینب پی حرکت نیلوفر را گرفتند و روی صورت لیلا متوقف شدند. زانو زده بود و صورت خیس نیلوفر را می‌بوسید. زینب مانده بود چه کند؟! خودش را در آن ماجرای قدیمی مقصر می‌دانست و روی پیش رفتن نداشت اما لیلا برعکس او که زیادی محتاط بود دل به دریا زد و سلام کرد.

رفقای قدیمی کلی ماجرا داشتند که برای هم تعریف کنند اما لیلا حرفی از دست خالی و قرض‌های انباشته شده همسر مرحومش چیزی به زبان نیاورد تا آبرویش را حفظ کند. زینب هم نگفت برادرش چرا چند سال است قید زندگی مشترک را زده و خانه‌نشین شده تا رازش سر به مهر بماند.

حرف‌ها بسیار بود و زبان‌ها به مراعات، خودداری می‌کردند از گفتن! زینب می‌ترسید بگوید دهن‌لقی او باعث دعوا شده و پشت‌بندش مسبب ترک ابدی محله قدیمی! لیلا هم حیا می‌کرد بگوید حبیب برادر زینب که قرار بود بیاید خواستگاری با سکوت در برابر خواست پدرش که اصرار به رفتن داشت چقدر دلش را شکسته و چندوقت چشم به راه نگهش داشته!

نقل زیاد بود اما زمان آن‌قدر زود گذشت که صدای تلفن زینب بلند شد و پسرش پشت خط می‌گفت تا برنگردد لب به غذا نخواهد زد. باید می‌رفتند. هرکس سر خانه و زندگی خودش! لیلا باید برمی‌گشت تهران و باز جان می‌کند تا قرض و بدهی شوهر مرده‌اش را که با ماشین مردم رفته بود ته دره بپردازد. زینب هم می‌رفت سراغ خانه و زندگی و شوهر مشهدیش که رضایت نداده بود برای مهاجرت به تهران و همسرش را کشانده بود به شهر امام رضا! زندگی خوش آب و رنگی که برای زینب طعم عسل داشت و ثمره‌اش شده بود دو پسر شیطان که لیلا صدای کوچکترشان را از پشت تلفن شنیده بود. به خروجی حرم که رسیدند زینب دستش را کشید و خداحافظی را برایش محال کرد. بعید بود بگذارد به این راحتی‌ها از او جدا شود. می‌خواست گذشته‌ها را جبران کند. لازم نبود دوستش حرفی به زبان بیاورد که بفهمد چقدر دستش تنگ است! لازم نبود حرفی بزند تا بفهمد فرزندش را به چه قصدی ترک کرده وقتی آن‌طور بیقرار در آغوشش کشیده و برایش گریسته بود! زینب خودش همه چیز را فهمیده بود. باید همه چیز را جبران می‌کرد. برای خودش که سال‌ها شرمندگی عذابش داده بود. برای برادرش که می‌دانست بدون هیچ زنی غیر از لیلا خوشبخت نیست و فرزنددار نشدن همسر سابقش لابد حکمتی داشته تا او را از آن زندگی سرد نجات دهد. باید برای لیلا که بعد از آن اتفاق پدرش ورشکست شد و دق کرد، برای لیلا که نتوانسته بود درسش را ادامه دهد؛ برای لیلا که بعد از مرگ مرتضی یک دنیا قرض روی دستش مانده بود؛ برای لیلا که حقش بود سنگینی بار زندگیش را با مردی دلسوز تقسیم کند و برای نیلوفر که می‌توانست پدر مهربانی داشته باشد همه چیز را جبران می‌کرد.

***

لیلا نشسته بود مقابل گنبد طلایی و چشم‌هایش خیس اشک بود. این بار از شادی دیدن دخترکش که تازه راه افتاده بود و دست در دست حبیب ، برادر زینب از سقاخانه برمی‌گشت. رفیق قدیمی همه‌چیز را جبران کرده بود. لیلا اما می‌دانست رفیق قدیمی و همیشه صمیمی مردیست که آن روز کذا صدایش را شنید، حال نذارش را دید و بزرگوارانه به او پاسخ داد. همان که می‌خواست اسم پسرک در راهش را که حاصل زندگی با حبیب بود؛ به نام او بگذارد رضا!