همسایه ابدی سردار

فائقه بزاز

بزرگی می‌فرمود: «شیطان این دشمن قسم خورده انسان‌ها، جزو به روزترین‌ها است و با ابزارها و امکانات هر عصری شرایط گناه، فریب و امتحان را برای انسان‌های آن عصر فراهم می‌کند.» اما گناهی وجود دارد که بدون در نظر گرفتن امکانات و پیشرفت‌های بشری، همواره مورد ابتلاترین گناهان بوده، با وجود آن گناه شیطان همیشه امیدوار است. آن امتحان چیزی نیست جز امتحان «نگاه به نامحرم و پاکدامنی» که فصل‌الخطاب این روایات قصه فرار از گناه حضرت یوسف علیه‌السلام و ابن سیرین است. یکی به عزیزی مصر رسید و دیگری به تأویل خواب و رؤیا. با تعدادی دیگر از این عارفان آشنا می‌شویم.

میرداماد؛ از سوزاندن انگشتان تا دامادی شاه عباس

شب، طلبه جوانی به نام محمدباقر در اتاق خود درحوزه علمیه مشغول مطالعه بود. به ناگاه دختری وارد اتاق او شد. در را بستو با انگشتبه طلبه بیچاره اشاره کرد که ساکت باشد. دخترگفت:«شام چه داری؟ طلبه آنچه را که حاضر کرده بود آوردو سپس دختر در گوشه‌‏ای از اتاق خوابید ومحمد به مطالعه خود ادامه داد. از طرفی چون این دختر شاهزاده بود و به‌خاطراختلاف با زنان دیگر از حرمسرا خارج شده بود، لذاشاه دستور داده بود تا افرادش شهر را بگردند. صبح که دختر از خواب بیدار شد و از اتاق خارج شد، مأموران، شاهزاده خانم را همراه محمدباقر به نزد شاه بردند. شاه عصبانیپرسید: «چرا شب به ما اطلاع ندادی و...»

محمدباقر گفت: «شاهزاده تهدید کرد که اگر به کسی خبر دهم مرا به دست جلاد خواهد داد.» شاه دستور داد که تحقیق شود که آیا این جوان خطایی کرده یا نه؟ و بعد از تحقیق از محمدباقر پرسید: چطور توانستی در برابر نفست مقاومت نمایی؟ محمدباقر ۱۰ انگشت خود را نشان داد و شاهدید که تمام انگشتانش سوخته. شاه علت را پرسید. طلبه گفت: «چون او به خواب رفت نفس اماره مراوسوسه می‌نمود. هر بار که نفسموسوسه می‌کرد یکی از انگشتان را بر روی شعله سوزان شمع می‌گذاشتم تا طعمآتش جهنم را بچشم و بالأخره از سر شب تا صبح بدین‌وسیله با نفسم مبارزه کردم و به فضل خدا، شیطان نتوانست مرا از راه راست منحرف کند.»

شاه عباس از تقوا و پرهیزکاری او خوشش آمد و دستور داد شاهزاده را به عقد میر محمدباقر در آوردند و به او لقب «میرداماد» را دادو از مهمترین شاگرداناو می‌توان به ملاصدرا اشاره کرد.

شیخ رجبعلی خیاط و باز شدن چشم برزخی

مرحومشیخ رجبعلی خیاط در دیداری که با حضرت آیت‌الله سید محمدهادی میلانی داشت، تحول معنوی خود را چنین بازگو نموده است: «در ایام جوانی (حدود ۲۳ سالگی) دختری رعنا و زیبا از بستگان، دلباخته من شد و سرانجام در خانه‌ای خلوت مرا به دام انداخت،با خود گفتم: «رجبعلی! خدا می‌تواند تو را خیلی امتحان کند، بیا یک بار تو خدا را امتحان کن! و از این حرامِ آماده و لذت‌بخش به‌خاطر خدا صرف‌نظر کن.»سپس به خداوند عرضه داشتم: خدایا! من این گناه را برای تو ترک می‌کنم، تو هم مرا برای خودت تربیت کن. به دنبال این فرار از گناه به ایشان چشم برزخی عطا شد.»

شهید احمدعلی نیری و شنیدن تسبیح آسمانیان و زمینیان

به نقل از دوستان شهید؛ «یک روز با رفقا رفته بودیم دماوند. یکی از بزرگترها گفت احمد آقا برو کتری رو آب کن بیار... من هم راه افتادم. راه زیاد بود. کم کم صدای آب به گوش رسید. از بین بوته‌ها به رودخانه نزدیک شدم. تا چشمم به رودخانه افتاد. یک دفعه سرم را انداختم پایین و همان‌جا نشستم. بدنم شروع کرد به لرزیدن. نمی دانستم چه کار کنم. همان‌جا پشت درخت مخفی شدم... می‌توانستم به راحتی گناه بزرگی انجام دهم. پشت آن درخت و کنار رودخانه چندین دختر جوان مشغول شنا بودند. همان‌جا خدا را صدا زدم و گفتم: «خدایا کمک کن. خدایا الأن شیطان به‌شدت من را وسوسه می‌کند که من نگاه کنم، هیچ‌کس هم متوجه نمی‌شود، اما خدایا من به‌خاطر تو از این گناه می‌گذرم.»

یادم افتاد حاج‌آقا حق‌شناس گفته بود: «هرکس برای خدا گریه کند، خداوند او را خیلی دوست خواهد داشت.» گفتم از این به بعد برای خدا گریه می‌کنم. حالم منقلب بود و از آن امتحان سخت کنار رودخانه هنوز دگرگون بودم و اشک می‌ریختم و مناجات می‌کردم. خیلی با توجه گفتم یا الله یا الله... به محض تکرار این عبارات صدایی شنیدم که از همه‌طرف شنیده می‌شد. به اطرافم نگاه کردم. صدا از همه سنگریزه‌های بیابان و درخت‌ها و کوه می‌آمد! همه می‌گفتند: سبوح القدوس و رب الملائکه و الروح...

از آن‌موقع کم کم درهایی از عالم بالا به روی من باز شد.

آرامستان یار

با این مقدمات پنجره دیگری را به روی عرفان خاص شهید یوسف الهی می‌گشاییم. حتما او نیز به گونه‌ای گره در زلف یار داشته که به مقامات کشف شهود رسیده و سردار حاج قاسم وصیت کرده ایشان را کنار او دفن کنند.

وارد‏ قنات ملک که می‌شوی، آرامگاه ١٢ شهید در حصار دیواری آجری قرار دارد که فامیل ‏تمام آن‌ها سلیمانی است و دهیاری روستا هم نام آن‌ها را بر پیشانی کوچه‌های شیبدار و پر از ‏درخت گردوی قنات ملک گذاشته است. در فاصله بین بخش شهدا و دیگر بخش قبرستان، دو قبر ‏با یک جای خالی است. کنار آرامگاه فاطمه و حسن، پدر و مادر حاج ‌قاسم.

او که بود؟

شهید محمدحسین یوسف الهی سال ۱۳۴۰ در شهر کرمان متولد شد. پدرش فرهنگی بود و در آموزش و پرورش خدمت می‌کرد. محیط خانواده کاملا فرهنگی بود و همه فرزندان از همان کودکی با حضور در مساجد و جلسات مذهبی با اسلام و قرآن آشنا می‌شدند.

علاقه زیاد و ارتباط عمیق محمدحسین با نهج‌البلاغه نیز ریشه در همین دوران دارد. در روزهای انقلاب محمدحسین دبیرستانی بود و حضوری فعال داشت و یکی از عاملان حرکت‌های دانش‌آموزان در شهر کرمان بود.

در آغاز جنگ عراق علیه ایران در لشکر ۴۱ ثارالله واحد اطلاعات و عملیات به فعالیت خود ادامه داد و بعدها به‌عنوان جانشین فرمانده این واحد انتخاب شد. در طول جنگ پنج مرتبه به سختی مجروح شد و بالأخره آخرین بار در عملیات والفجر 8 به‌دلیل مصدومیت حاصل از بمب‌های شیمیایی 27 بهمن ماه سال ۱۳۶۴ در بیمارستان لبافی‌نژاد تهران به شهادت رسید.

انگار این جوان عارفی است که مراتب کمال الی الله را طی کرد و کمتر رزمنده‌ای است که روزگاری چند با محمدحسین زیسته باشد اما خاطره‌ای از سلوک معنوی و کرامات او نداشته باشد.

محمدحسین، مصداق سالکان و عارفانی است که یک شبه ره صد ساله را پیمودند. برای آشنایی بیشتر با همسایه ابدی سردار سلیمانی، نگاهی به رازهای زندگی او می‌اندازیم که البته این روزها زیاد دست به دست می‌شود.

نشانه‌گذاری جزر و مد اروند

یکی از هم‌رزمان شهید الهی می‌گوید: به من گفته بود در کنار اروند بمان و جذر و مدّ آب را که روی میله ثبت می‌شود بنویس. بعد هم خودش برای مأموریت دیگری حرکت کرد. نیمه‌های شب خوابم برد. آن هم فقط ۲۵ دقیقه. بعدا برای این فاصله زمانی، از پیش خودم عددهایی را نوشتم. وقتی حسین و دوستش برگشتند، بی‌مقدمه به من خیره شد و گفت: تو شهید نمی‌شوی.

با تعجب به او نگاه کردم! مکثی کرد و گفت: چرا آن ۲۵ دقیقه را از پیش خودت نوشتی؟ اگر می‌نوشتی که خوابم برد بهتر از دروغ نوشتن بود. در آن‌شب و در آن‌جا هیچ‌کس جز خدا همراه من نبود!

از نگاه مادر

با مجروح شدن پسرم محمدحسین، برای ملاقاتش به بیمارستان رفته بودم. نمی‌دانستم در کدام اتاق است. در حال عبور از سالن بودم که یک دفعه صدایم کرد: مادر! بیا این‌جا.

وارد اتاق شدم. خودش بود؛ محمد حسین من، اما به‌خاطر مجروح شدن هر دو چشمش بسته بود. بعد از کمی صحبت گفتم: مادر! چطور مرا دیدی؟! مگر چشمانت؟...

اما هرچه اصرار کردم، بحث را عوض کرد.

از نگاه برادران

پنجمین بار که مجروح و شیمیایی شد سال ۶۲ بود. او را به بیمارستان شهید لبافی‌نژاد تهران آوردند. من و برادر دیگرم با اتوبوس راهی تهران شدیم. ساعت ۱۰ شب به بیمارستان رسیدیم. با اصرار وارد ساختمان بیمارستان شدیم. نمی‌دانستیم کجا برویم. جوانی جلو آمد و گفت: شما برادران محمدحسین یوسف الهی هستید؟ با تعجب گفتیم: بله!

جوان ادامه داد: حسین گفت برادران من الأن وارد بیمارستان شدند، برو آن‌ها را بیاور این‌جا. وارد اتاق که شدیم، دیدیم بدن حسین سوخته ولی می‌تواند صحبت کند.

اوّلین سؤال ما این بود: از کجا دانستی که ما آمدیم؟

لبخندی زد و گفت: چیزی نپرسید؛ من از همان لحظه که از کرمان راه افتادید، شما را می‌دیدم!

محمدحسین حتی رنگ ماشین و ساعت حرکت را گفت.

خوابی که تعبیر شد

دوتا از بچه‌های واحد شناسایی از ما جدا شدند. آن‌ها با لباس غواصی در آب‌ها جلو رفتند. هرچه معطل شدیم باز نگشتند. به ناچار قبل از روشن شدن هوا به مقر بر گشتیم. محمدحسین که مسئول اطلاعات لشکر ثارالله بود، موضوع را با برادر حاج قاسم سلیمانی، فرمانده لشکر در میان گذاشت.

حاج قاسم گفت: باید به قرارگاه خبر بدهم. اگر اسیر شده باشند حتماً دشمن از عملیات ما با خبر می‌شود. اما حسین گفت: تا فردا صبر کنید. من امشب تکلیف این دو نفر را مشخص می‌کنم.

صبح روز بعد حسین را دیدم. خوشحال بود. گفتم: چه شد؟ به قرارگاه خبر دادید؟

گفت: نه. پرسیدم: چرا؟!

مکثی کرد و گفت: دیشب هر دوی آن‌ها را دیدم. هم اکبر موسایی‌پور هم حسین صادقی را.

با خوشحالی گفتم: الان کجا هستند؟

گفت: در خواب آن‌ها را دیدم. اکبر جلو بود و حسین پشت‌سرش. چهره اکبر نور بود! خیلی نورانی بود. می‌دانی چرا؟ اکبر اگر درون آب هم بود، نماز شبش ترک نمی‌شد. در ثانی اکبر نامزد داشت. او تکلیفش را که نصف دینش بود انجام داده بود، اما صادقی مجرد بود.

اکبر در خواب گفت که ناراحت نباشید، عراقی‌ها ما را نگرفته‌اند، ما برمی‌گردیم.

پرسیدم: چطور؟!

گفت: شهید شده‌اند. جنازه‌هایشان را امشب آب می‌آورد لب ساحل.

من به حرف حسین مطمئن بودم. شب نزدیک ساحل ماندم. آخر شب نگهبان ساحل از کمی جلوتر تماس گرفت و گفت: یک چیزی روی آب پیداست.

وقتی رفتم، دیدم پیکر شهید صادقی به کنار ساحل آمده! بعد هم پیکر اکبر پیدا شد!