مهربانو

مرضیه ولی حصاری

دیگر ماشین جلوتر از این نمی‌رود. راننده کنار اولین کوچه نگه می‌دارد و سر بر می‌گرداند به سمتم. انگار منتظر است تا حرفی بزنم اما من حرفی برای گفتن ندارم. سر می‌چرخانم تا اطراف را به خوبی نگاه کنم. همه چیز به اندازه‌ای عوض شده است که انگار برای اولین بار است که به این محله آمده‌ام.

ـ خانم ببخشید ماشین از این جلوتر نمیره چیکار کنم؟

دوباره یاد راننده مستأصل میفتم. راست می‌گوید باید تصمیمم را بگیرم.

ـ من پیاده می‌شم.

ـ ولی اینجاها خیلی عوض شده مطمئنید می‌تونید پیدا کنید؟ می‌خواید ببرمتون به هتلی جایی حداقل وسایلتون بذارید؟

پولی را که طی کرده بودیم به سمت راننده می‌گیرم. حوصله وراجی‌هایش را ندارم. دستگیره در را محکم می‌گیرم.

ـ صندوق باز کنید تا چمدونم رو بردارم.

***

چمدان به دست در این کوچه‌های قدیمی و آشنا به راه میفتم. صدای خش‌خش برگ‌های زیر پایم مثل نوای لالایی در جانم می‌نشیند. سر ظهر است و کوچه‌ها خلوت. آرام قدم بر می‌دارم دوست دارم خاطرات به سمتم هجوم بیاورند. چشمانم انگار جان گرفته باشد. درست می‌بینم خودش است مدرسه‌ای که صبح‌ها با مادر بیتا را تا دم درش می‌رساندیم و بعد مادر برایم شیرینی زبان می‌خرید. یادش بخر مثل همان روزهاست فقط اسمش عوض شده. جلوتر می‌روم روبروی در مدرسه می ایستم دلم یکباره تنگ می‌شود برای مادر، برای بیتا. چند سالی می‌شد که هیچ کدامشان را ندیده بودم.

راه میفتم. از مدرسه تا خانه مامان لطیفه راه زیادی نیست. پیدایش می‌کنم، می دانم. قلبم شروع به تپیدن می‌کند، انگار دختر پنج ساله‌ای شدم که شادمانه به سمت خانه مادربزرگش می‌دود. صدای مادر در گوشم می‌پیچد.«صبر کن میترا، می‌خوری زمین» ولی این بار زمین خورده، برگشته‌ام. همان جاست خانه رویاهای کودکی‌ام. یعنی مامان لطیفه بعد این همه سال من را می‌شناسد. چمدان را به زور روی اولین پله می‌گذارم. دلم لک زده برای این خانه، برای آغوش مادر بزرگ مهربانم. نگاه می‌کنم اما زنگی در کار نیست. باید مثل همان موقع‌ها با کلون آغوش مادربزرگ را فرا بخوانم. دستانم می‌لرزد. کلون را می‌زنم. انگار خبری نیست. دوباره می‌زنم. به دلم بد می‌آید نکند بلایی سر مامان لطیفه آمده باشد. هنوز دست‌های این افکار شوم گلویم را می‌فشارد که صدای بی‌جانی می پرسد:

ـ کیه؟ دارم میام

خودش است صدای مامان لطیفه. چیزی نمی‌گویم فقط می‌خواهم صدای لخ لخ دمپایی‌هایش را روی کاشی‌های حیاط را در جانم هک کنم. صدای عصایش که نزدیک می‌شود ضربان قلبم را بالا می‌برد. نفسم را در سینه حبس می‌کنم. چشمانم را می‌بندم. یعنی بعد از 25 سال چه شکلی شده است. در باز می‌شود. به سختی نفسم را بیرون می‌دهم و چشمانم را باز می‌کنم. خودش است مامان لطیفه مهربان من، شکسته و چروکیده. اول نگاهم می‌کند بعد انگار که باور نکرده باشد عینکش را بالاتر می‌برد. صدایش می‌لرزد و بعد آغوشش را باز می‌کند.

ـ میترا مادر تویی عزیزم.

گویی درهای بهشت به رویم باز شده است. باید فرار کنم به آغوشش تا شاید این کوله بار غم را که با خودم به سوغات آورده‌ام زمین بگذارم. آرم نجوا می‌کنم:

ـ خودمم مامان لطیفه، میترا.

***

هیچ چیز عوض نشده همه چیز سر جایش است حتی ماهی قرمزهای داخل حوض. کنار حوض می‌نشینم و دستانم را در آب سرد فرو می‌برم. این سرما دلم را قرص می‌کند که این بار خواب نمی‌بینم. مامان لطیفه روی تخت چوبی نشسته و نگاهم می‌کند.

ـ میترا جان بیا بریم تو سرده، سرما می‌خوری.

به سمتش می‌روم. صورت نرم و چروکیده‌اش را می‌بوسم.

ـ یه کم اینجا بشینیم بعد بریم تو، باشه؟

ـ باشه. پس تو بشین من برم چایی دم کنم بیام.

به سختی از جایش بلند می‌شود. دستش را می‌گیرم.

ـ من چایی نمی‌خوام مامان لطیفه...

لبخندی مهربان به صورتم می‌زند و دستش را بیرون می‌کشد.

ـ ول کن دستم مادر، مهمون دارم الان می‌رسن چایی دم کنم میام پیشت.

مامان لطیفه می‌رود و من همان جا به درخت خرمالو نگاه می‌کنم که زیر بار خرمالوهای رسیده‌اش قد خم کرده. چقدر زود گذشت. زیر همین درخت با بیتا قرار گذاشتیم هیچ وقت از هم جدا نشویم.

ـ از بقیه چه خبر میترا؟

صدای مامان لطیفه بود که از آشپزخانه زیرزمین به گوش می‌رسید. جوابی برای سؤالش نداشتم، پس سکوت می‌کنم. لحظاتی بعد سرو کله‌اش پیدا می‌شود.

ـ صدام نشنیدی مادر؟ از یقیه چه خبر؟ چرا تنها اومدی؟ شوهرت، بچه‌ات. آخرین بار که مامانت زنگ زد گفت یه بچه داری.

دلم می‌خواهد حرف را عوض کنم.

ـ مگه مامانم به شما زنگ می‌زنه؟

ـ سالی یکی دوبار که میزنه. منم همین که بدونم سلامته برام بسه.

آرم گوشه چارقدش را بالا می‌آورد تا نم اشک چشمانش را بگیرد. می‌دانم راست نمی‌گوید و دلش پر می‌زند برای دیدن تنها دخترش. سرم را روی پاهایش می‌گذارم دلم می‌خواهد تمام اشک‌های فرو خورده‌ام را خالی کنم. هق‌هق گریه‌ام را که می‌بیند هول می‌شود.

ـ چی شده میترا؟ مامانت چیزی شده؟ همه سالمن؟

دلم برایش می‌سوزد سرم را بلند می‌کنم و در چشمان مهربانش خیره می‌شوم.

ـ تا سالم چی باشه، مامان لطیفه چرا اعتراض نمی‌کنی؟ چرا همیشه صبوری؟ چرا گذاشتی بابام یدونه دخترت برداره و بره. چرا فریاد نمی‌زنی که دلت تنگ شده؟ ولی من می‌خوام فریاد بزنم. من خسته شدم. از همه چیز خسته شدم. دلم می‌خواد بمیرم، می‌فهمی مامان لطیفه؟ دلم می‌خواد بمیرم. من بهت پناه آوردم.

مامان لطیفه دستانش را دور صورتم حلقه می‌کند. آرامش در چشمان مهربانش موج می‌زند.

ـ آروم باش مادر، آروم باش. چرا به من پناه آوردی؟ پناه خود من کس دیگه‌ایه، پاشو بریم اتاق بالا. من مهمون دارم بعدا همه چیز برام تعریف کن.

ـ آخه کسی هم برات مونده که بیاد مهمونی؟

ـ آره مادر مونده. یادته دوشنبه‌های هر ماه. پاشو مادر برو همون جا بشین. امروز روضه خانم فاطمه زهراست.

دلم هری می‌ریزد. روضه‌های خانگی مامان لطیفه را از یاد برده بودم. به سختی از پله‌ها بالا می‌رم و گوشه اتاق می‌نشینم. مهمان‌ها کم‌کم پیدایشان می‌شود. هر کس نگاهی به من می‌کند و بدون آن که چیزی بگوید در کنار هم می‌نشینند. هنوز غرق افکار خودم هستم که صدای زنگ دوچرخه میرزا سلیم می‎آید. پس میزرا هم هنوز زنده است. یادش بخیر هر بار مشتی نقل میان دستان من و میترا می‌ریخت و دستی به سرمان می‌کشید و می‌گفت: «عاقبت به خیر بشید.» چقدر عاقبت به خیر شده بودیم. بیتا شب تا صبح جان می‌کند تا خرج اعتیاد آن شوهر عملیش را بدهد و من حالا، اینجا تنها در حالی که زهر تلخ خیانت به جانم نشسته و بدون کودک معصومم که زیر دست نامادری بزرگ می‌شود.

صدای میرزاسلیم خانه را پر می‌کند. گرد پیری بر صدایش نشسته است اما همچنان سوز غریبی دارد. زن‌های همسایه چادرهایشان را روی صورت کشیده‌اند و گریه می‌کنند. دلم هوایی می‌شود. سال‌های دوری از مهر اهل بیت، تنها در غربت آن شهر هزار چهره. با این همه غصه که بر دل دارم باز اشک‌هایم سرازیر می‌شود. اما این‌بار نه برای خودم برای بانوی مهر. گریه می‌کنم، زار می‌زنم و زیر لب صدایش می‎‌زنم. می‌خواهم پناهم دهد.

ساعتی در خودم غرقم که مامان لطیفه صدایم می‌کند:

ـ قبول باشه مادر بیا برات چایی آوردم، بخور.

چایی را از دستش می‌گیرم و به استکان کمر باریک نگاه می‌کنم. باز اشک‌هایم سرازیر می‌شود و در میان گریه می‌خندم:

ـ چای روضه؟

ـ آره مادر، چای روضه...

چشمانم را می‌بندم و جرعه از چای را می‌نوشم. باورم نمی‌شود همان طعم سال‌های دور را دارد.

ـ مامان لطیفه! مزه‌اش مثل همون سال‌هاست.

دستم را در میان دستان چروکیده‌اش می‌گیرد و لبخندی به پهنای صورت می‌زند.

ـ خوب مادر نون و نمک اهل بیت که عوض نمیشه. بخور که دلت آروم بگیره.

باز استکان را به دهان می‌برم. راست می‌گوید. هر جرعه‌اش آبی است بر آتش دلم. به اطراف نگاه می‌کنم انگار همه رفته‌اند. بلند می‌شوم و کمک می‌کنم تا مامان لطیفه استکان‌ها رو جمع کند.

ـ نگفتی مادر از مامانت خبر داری؟

ـ مثل شما سالی یکی، دوبار باهاش تلفنی حرف می‌زنم.

گرد غم به چهره‎اش می‌نشیند. ظرف خرما را برمی‌دارد و به سختی کمر راست می‌کند. به چشمانم نگاه می‌کند.

ـ اومدی بمونی؟

جلوتر می‌روم. دستش را در دستم می‌گیرم.

ـ اگر پناهم بدی می‌مونم. دیگه نمی‌خوام از پیشت برم. شاید به روز رفتم و دخترمم آوردم اینجا.

سکوت می‌کنم. سرم را پایین می‌اندازم.

ـ پناهم می‌دی؟

مامان لطیف جلو می‌آید و سرم را روی سینه‌اش می‌گذارد.

ـ به شرط اینکه هر وقت من نبودم روضه دوشنبه‌های اول هر ماه یادت نره.

بعد از سال‌ها از ته دل می‌خندم.