
فرزانه مصیبی
تصویرساز: یاسمن امامی
یک شب از ۳۶۵ روز سال من و خواهر دوقلویم تا نیمههای شب پچ پچ میکردیم و سعی داشتیم حدس بزنیم، برادرها و پدر و مادرمان برای تولدمان چی میخرند. یک عالم حدس، من زدم و یک عالم دیگر خواهرم. مادرم چند دقیقه یک بار سرش را از روی بالش بلند میکرد و رو به پدرم داد میزد:
«خاموش کن اون تلویزیون رو. فردا هزار تا کار داریم. بگذار بخوابیم.»
بعد رو به ما میکرد و انگشتش را میگذاشت روی دماغش و میگفت:
«هیس. دیوونهام کردید. بخوابید دیگه. فردا صبح تا لنگ ظهر نمیشود بیدارتان کرد.»
ما پتو را میکشیدیم روی سرمان و همین که مامان ساکت میشد، دوباره پچ پچ میکردیم. آن سال همه چیزش با سالهای دیگر فرق داشت. تمام دوستانمان میگفتند سالگرد ۱۵ سالگی تولد دخترها یک چیز خاصی است. میگفتند مثل تولد یک سالگی باید برای آن سنگ تمام گذاشت. هر کدام از آنها که تولدشان قبل از ما بود کلی با آب و تاب از تولدشان تعریف میکردند. حتی تولد دو تا از همکلاسیهایمان هم رفته بودیم که البته آن دو تا هر سال تولد میگرفتند.
هر سال خانوادهمان از چند روز قبل از روز تولدمان سر به سر ما میگذاشتند و میگفتند:
«خدا از اینهمه روز به شما دو تا فقط یک روز داده.»
اینها را شوخی میکردند و ما هم چون میدانستیم شوخی میکنند از سر به سر گذاشتن آنها خوشمان میآمد، اما ته دلمان میگرفت که چرا همه چیزمان مشترک است. چرا یک روز مخصوص تولد هر کداممان وجود ندارد، که در خیالاتمان توی آن روز شاهدخت باشیم و احساس کنیم آن روز را خدا فقط برای ما آفریده است.
آن سال همه چیز انگار متفاوت بود. خیلی دقت کردیم اما خبری نشد. هیچکس چیزی نمیگفت. فکر میکردیم همه سعی دارند به روی خودشان نیاورند که تولد ما نزدیک است. هی گوشه و کنار یواشکی میایستادیم و سعی میکردیم حرفهای بقیه را بشنویم و ببینیم در مورد ما چیزی میگویند یا نه؟ اما خبری نبود. چند بار سعی کردیم حرف پیش بیاوریم و به بقیه بفهمانیم که تولدمان نزدیک است. اما فایدهای نداشت و به این نتیجه رسیدیم که آنها میخواهند ما را سورپرایز کنند. توی رؤیاهایمان کیک سه طبقه میدیدیم، آن هم برای هر کداممان یک کیک جداگانه. خانه را میدیدیم که پر از کاغذکشی و بادکنک شده، لباسهای شیک و دوستان مشترک و غیر مشترکمان را میدیدیم و...
تلفنهای گاه و بیگاه عمه مرضی و یواشکی صحبت کردنش با مامان احتمال سورپرایز کردن ما را برای تولد تقریبا قطعی میکرد.
من فکر میکردم مامان چطور میخواهد تمام این کارها را بکند، آن هم طوری که ما نفهمیم و متعجب بودم که چرا عمه مرضی مثل همیشه برای کمک به مامان نمیآید. عمه مرضی تقریبا از روز تولد ما شده بود عضو هشتم خانواده و علاوه بر اینکه به مامان برای کارهای ما کمک میکرد حسابی کنترل امور خانه و البته پدر و مادرم را به دست گرفته بود.
خواهرم میگفت:
«شاید هم مقدمات را مامان چیده و ما حواسمان نبوده.»
یک بار هم گفت:
«مامان چند روز پیش رفته بود پیش شریف خانم. شک ندارم که رفته بود برای ما سفارش لباس مجلسی بدهد. »
من گفتم: اندازه چی؟ اندازهمون رو نگرفته بود که.
خواهرم گفت: خب دارد دیگه! مگه قبلا برای ما لباس ندوخته؟
صبح روز تولدمان با صدای مامان از خواب بیدار شدیم که به داداش مصطفی میگفت:
«دسته گل درست و حسابی بگیر و برو قنادی شفق! دیر نکنی ها. باید همهچیز سر ساعت باشه.»
خنده تو گلوی من و مبینا شکست.
مامان گفت: زود صبحانه بخورید و بدویید یکی یکی دوش بگیرید.
پرسیدم: برای چی باید بریم حمام؟
منتظر بودم بلکه چیزی دستگیرم شود. مامان گفت: واه! کثیف شدی خب. میخواهین نرید همینطوری ژولی پولی باشین.
خودش شروع کرد به مرتب کردن خانه و اتو کردن لباسهای برادرها و پدرم. از لباسهای ما خبری نبود و ما فکر میکردیم لباس نو که اتو نمیخواهد. مدام وسط حرفهایمان به مامان میگفتیم:
«کاغذها کجاست؟ مهمانها کی میآیند؟»
مامان میگفت: چی؟ کاغذ ماغذ چیه شما دو تا گیر دادین از صبح؟ مهمونهام به وقتش میان.
من گفتم: کاغذ کشیها دیگه.
بعد هر دو سر تکان دادیم و خندیدیم.
مامان همانطور که با عجله کار میکرد گفت: زود باشین مهمون داریم انقد وقت تلف نکنین.
ما بهشدت غرق خوشحالی شدیم و فکر کردیم که مامان حتی دوستان ما را هم خودش دعوت کرده و از این هم خوشبختی غرق شادی شدیم. انگار روی ابرها بودیم.
دردسرتان ندهم خلاصه ساعتها عین برق و باد گذشت و نه خانه تزئین شد و نه از کیک و لباس تولد خبری بود؛ ساعت شد شش غروب.
یک دفعه برادرهایم، پدربزرگ، مادربزرگ پدری و عمه جان با فاصله ده دقیقه از همدیگر وارد خانه شدند. چه جنب و جوشی بود. خواهرم در گوش من گفت: عیب ندارد که کیک نگرفتهاند همان شیرینی هم خوب است.
من گفتم: شاید هم میخوان مثل تولد شایستهنژاد که تعریف میکرد، تو رستوران برامون بگیرند.
خواهرم ذوقزده دستهایش را کوبید به هم و گفت: وای خدا چقد عالی. میریم به شایستهنژاد پز میدهیم، اینقدر دل ما رو سوزوند. حالش رو جا مییارم، پز پزوی ندید بدید.
من دویدم سمت تلفن و به مبینا گفتم تو شماره شایستهنژاد رو حفظی.؟
خواهرم گفت: نه چطور؟
گفتم: میخواهم زنگ بزنم روش رو کم کنم. دختره از خود راضی.
خواهرم دوقلویم گفت: چی میخواهی بگی؟ هنوز که معلوم نیست.
گفتم: چی معلوم نیست؟ مهمونها هم اومدن دیگه.
شماره را از دفترچه تلفن پیدا کردم و زنگ زدم، مادرش گوشی را برداشت و بعد از سلام و احوالپرسی داد به شایستهنژاد. گفتم:
"سلام... خوبی؟"
مامان داد زد: چیکار میکنی پای تلفن؟ بدو بیا ببین کت میثم رو پیدا میکنی؟ دیر شد.
من گفتم الان میآیم مامان و به شایستهنژاد گفتم: آه شایستهنژاد ببخشید وقت ندارم... نیست امروز تولدمه...
گفت: تولد دوتاتون دیگه؟
گفتم: آره خب. مامانم صدام میکنه آخه با فامیلهامون قراره بریم رستوران اونجا سورپرایز بشیم، خب تولدمونه دیگه... آخ آخ عجله دارم...
عمه داد زد: تینا اون کت میثم نیست تو نشستی روش
گفتم: چرا عمه
شایستهنژاد گفت: خب عجله داشتی بعدا زنگ میزدی پز میدادی. بعدم فامیلهاتون چرا اومدن خونه شما. خب باید میرفتن رستوران که شما نفهمین. بعدم اگه سورپرایزه تو از کجا میدونی پس.
گفتم: ببین حالا بعدا میگم. ما خیلی پلیسبازی درآوردیم تا فهمیدیم. ماجرا داره میگیم برات. خواستی به سمانه امانزاده و روشنک ناصری هم بگو... وای من برم که الان آژانس لباسهامون رو میاره.
شایستهنژاد گفت: باشه به اونها هم پز تو رو میگم.
گفتم: واه یعنی چی؟ زنگ زده بودم بپرسم کتابی که از کتابخونه گرفتی اگه خوندی من ازت بگیرم بخونم.
شایستهنژاد گفت: چند صفحهاش مونده... حالا برو سورپرایزت دیر نشه... این رمان خیلی هم قشنگ و جذاب نیست که وسط اینهمه عجله براش زنگ زدی و خودت رو اذیت کردی.
دیگر نمیدانستم چی بگویم در جواب شایستهنژاد. فقط گفتم: اومدم مامان... وای چقدر رنگ لباسم قشنگه... خداحافظ خداحافظ...
گوشی را قطع کردم.
خواهر دوقلویم گفت: خیلی ضایع کردی... آبرومون رو بردی این چه کاری بود کردی... اون رمانی که اون از کتابخونه گرفت دو هفته قبل دستت بود خوندیش که.
من گفتم: ولش کن... نگاه کن عجب دسته گلی! یعنی بابابزرگ میخواد به ما پول بده که کادو نیاورده؟
خواهرم گفت: چه بهتر، میریم هر چی خودمون میخواهیم میخریم.
ساعت یک ربع به هفت تمام اعضای خانواده و مهمانها مثل یک گروهان آماده حرکت، جلوی در صف کشیده بودند و ما هاج و واج نگاهشان میکردیم.
خواهرم گفت: پس لباس ما چی شد مامان؟ ما که حاضر نشدیم.
من گفتم: مگه میشه اصل کاریها نباشن آخه؟
مامان گفت: الهی دورتان بگردم حواستان به غذا باشه. معلومه که شما اصل کاری هستین. نمیشه شلوع کنیم دیگه.
بعد به من گفت، گل را از روی کابینت ببرم و بدهم به داداش مصطفی و به خواهرم گفت، جعبه شیرینی را از توی یخچال بدهد به مامان.
مادربزرگم گفت: الهی عروسی شما دو تا را یک شب بگیریم. من خیلی خوشحالم مصطفی داره داماد میشه.
داداش مصطفی خندید و قبل از اینکه همگی بروند داداش میثم گفت: راستی تولد شما دو تا هم مبارک.
داداش نادر هم گفت: اینطوری که بد شد شب تولدشون تنها موندن.
عمه جان اخم کرد و گفت: واه... واه... مگه بچهاند؟ خجالت داره تنها چیه؟ موقع شوهر کردنشونه.
آبرویی که بین دوستها و همکلاسیها از ما رفت حالا حالاها جمع شدنی نبود. فردای روز تولدمان شایستهنژاد و پنج نفر دیگه از بچهها سر زده آمدند خانه ما. شایستهنژاد بهانه کرده بود که کتاب را بیاورد بدهد به من بخوانم. بماند که دو تا از بچهها شاهد درآمدند که من کتاب را تازه خواندهام و من گفتم کتاب را برای داداشم میخواستم. آنقدر خوشش آمده برایش تعریف کردم خواسته خودش بخواند. بعد که گفتند لباسهای تولدتان را بیاورید ببینیم مانده بودم چه بگویم که مبینا گفت از رستوران رفتیم خانه عمهام و شب آنجا خوابیدیم دیگر لباسهایمان آنجا جا ماند. حسابی آبروریزی شد و ما هم مجبور شدیم بهانه بیاوریم و با آن شش نفر چند هفتهای قهر کنیم تا آبها از آسیاب بیفتد.
این شد که دیگر هیچوقت روز تولدمان حتی به یاد خودمان هم نماند.