
سرفه نوعی واکنش دفاعی بدن به مواد محرک تنفسی یا آلودگی هوا یا برای دفع ترشحات هنگام بیماری است. مکانیسم سرفه خروج سریع هوای بازدمی بر اثر انقباض عضلات تنفسی است. سرفه به صورت غیرارادی یا انعکاسی ایجاد میشود. نوع سرفه به نوع مشکل ایجاد شده بستگی دارد. ب انواع سرفه آشنا میشویم.
سرفه خشک
سرفههای خشک معمولا پیرو بیماریهای تنفسی، مانند سرماخوردگی و آنفلوآنزا، شکل میگیرند. فرد ممکن است با احساس خارش در گلوی خود مواجه شده و قادر به متوقف کردن سرفه نباشد.
در بیشتر موارد، سرفه خشک بی نیاز از دخالتی خاص بهبود مییابد. اما اگر سرفه حالت مزمن به خود گرفته است، دلایل دیگری میتوانند موجب بروز آن شده باشند که از آن جمله میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
آسم: از علائم دیگر این بیماری میتوان به احساس تنگی در سینه، تنگی نفس و خس خس سینه اشاره کرد.
بازگشت اسید معده به مری (GERD): این شرایط زمانی رخ میدهد که اسید معده از مری بالا آمده و به گلو راه مییابد که میتواند موجب سرفه شود.
سرطان ریه: سرفه مرتبط با سرطان ریه ممکن است با خروج خون و مخاط همراه باشد. به ندرت پیش میآید که سرفه نشانهای از سرطان ریه باشد، اما اگر فردی نگران این مسأله است باید برای بررسی دقیق شرایط به پزشک مراجعه کند.
سرفه مرطوب
سرفه مرطوب زمانی رخ میدهد که سرفه با خروج خون یا خلط همراه است. سرفههای مرطوب معمولا به واسطه نوعی عفونت، مانند آنفلوآنزا، سرماخوردگی یا یک عفونت سینه شکل میگیرند.
فرد مبتلا به یک عفونت سینه ممکن است سرفه همراه با خلط که حاوی مقادیر کم خون قرمز روشن است را تجربه کند. این خون از ریهها سرچشمه میگیرد و معمولا مسأله نگران کنندهای نیست.
اگر سرفه با خروج خون تیره و مواد دیگر همراه باشد فرد باید برای بررسی دقیق شرایط بلافاصله به پزشک مراجعه کند. برخی سرفههای مرطوب میتوانند مزمن باشند و ممکن است به واسطه موارد زیر شکل بگیرند:
برونشکتازی: شرایطی است که به واسطه جمع شدن مخاط در کیسههای کوچک موجود در ریهها که بدن قادر به پاک کردن آنها نیست، شکل میگیرد.
سینه پهلو: این شرایط به واسطه یک عفونت باکتریایی شکل میگیرد که بافت ریهها را ملتهب میسازد.
عفونت مایکوباکتریا غیر سل: این یک بیماری غیر واگیردار است و میتواند موجب علائمی مانند خستگی، احساس ناخوشی، و کاهش وزن شود.
بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD): این نوع بیماری ریه با علائمی مانند تنگی نفس و خس خس سینه همراه است.
سیاه سرفه
سیاه سرفه یک عفونت باکتریایی به شدت واگیردار است. نوزادان و افرادی که واکسن نزدهاند، ممکن است به این بیماری مبتلا شوند. فرد مبتلا به سیاه سرفه معمولا با علائم خفیف شبه سرماخوردگی یا آنفلوآنزا مواجه است که با سرفه شدید و دردناک همراهی میشود. افرادی با سیستم ایمنی ضعیف مانند نوزادان ممکن است در مبارزه با عفونت با دشواری مواجه شوند یا دشواری در تنفس را تجربه کنند.
احتمال انتقال بیماری به افراد دیگر طی دو هفته از زمانی که سرفه آغاز میشود، بسیار زیاد است. بهترین محافظت در برابر سیاه سرفه انجام واکسیناسیون است.
خفگی
یک فرد ممکن است در صورت مسدود شدن جزئی مسیر هوا دچار سرفه شود و بدن تلاش کند جسم مزاحم را دفع کند. همچنین، زمانی که یک خوراکی بزرگ یا چیزی که گلو را تحریک میکند، مصرف میکنید، ممکن است دچار سرفه شوید.
اگر فرد پس از اپیزود خفگی با سرفه پایدار مواجه است، مراجعه به پزشک توصیه شده است. فردی که خفگی شدید را تجربه میکند، هنگام سرفه صدایی تولید نخواهد کرد فردی که سرفه را متوقف کرده و در تنفس مشکل دارد، ممکن است دچار خفگی شده باشد. اگر فردی همراه وی است باید مانورهایملیخ را انجام داده و با مرکز فوریتهای پزشکی (115) تماس بگیرد.
سرفه مزمن
سرفه مزمن سرفهای است که بیشتر از مدت زمان یک بیماری عادی، معمولا 8 هفته یا بیشتر، ادامه دارد. این سرفهها گاهی اوقات به یک بیماری زمینهای اشاره دارند. فرد باید برای بررسی دقیق شرایط و دریافت درمان مناسب به پزشک مراجعه کند.
از دلایل بالقوه سرفه بلند مدت میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
یک عفونت درمان نشده یا یک ویروس تنفسی که بیشتر از حد معمول دوام آورده است
آلرژی و سیگار کشیدن
قرار گرفتن در معرض محرکهایی مانند کپک قارچی یا گرد و غبار در خانه یا محل کار
سینه پهلو یا دیگر بیماریهای ریوی
سرطان گلو یا دهان
اختلالات بلع ناشی از بیماری از جمله زوال عقل