دیدار با خدا

م.سرایی‌فر

امروز به دیدار خدا می‌روم. مردن نیست. فقط یک ملاقات ساده است. مثل دوستی که برای صرف چایی به دیدار دوستش می‌رود. بهترین لباس‌هایم را پوشیده‌ام و کفش‌های نویی که هرگز نپوشیدمشان را به پا کرده‌ام. گفته‌اند همین راه پر پیچ و خم باغات را که بگیرم و بروم به یک روستای کوچک می‌رسم. نشان به آن نشان که در امتداد رود باید پیش بروم. وقتی به درخت انار وسط راه رسیدم اولین راه سمت راست را بگیرم و بروم تا به بوته‌های گل محمدی برسم. بعدش بپیچم به چپ و مستقیم بروم تا پای کوه. آنجا باغ بزرگی است که خدا را می‌توانم آنجا ببینم. به درِ باغ می‌رسم. در چوبی بزرگ باغ بسته است. قفل نیست فقط دری با چهارچوبی از تنه‌های درخت است و شاخه‌های باریک‌تر که سطح درب را پوشانده‌اند. به نظر سنگین می‌آید. در این فکرم که چطور به خدا خبر بدهم پشت در هستم. باید همان ترکه‌ها و شاخه‌های باریک را تکان بدهم. یا با تکه سنگ یا تکه چوبی در بزنم. در را نزده، باز می‌شود. بویی عجیب و بسیار مطبوع به مشامم می‌خورد. بویی نسبتا سرد و تلخ شبیه به بوی گیاهی آشنا. از همان دم در زیبایی و تمیزی باغ هیجان‌زده‌ام می‌کند. موجوداتی زیبا با لباس‌های فاخر و بلند، با رنگ‌هایی که شبیه‌شان را هرگز ندیده‌ام جا به جای باغ مشغول عبادتند. صداهای داخل باغ بی‌نهایت زیبا و فراتر از حد تصورم است. صدای پرندگان باغ بیشتر شبیه به آهنگ‌های آرامش‌بخش با نُتی جالب که کنجکاوم کرده صدای یکی‌شان را دنبال کنم تا ببینم چه شکل و شمایلی دارد و اصلا چه جور پرنده‌ای است. همه جور صدایی شنیده می‌شود اما یکی از پرنده‌ها صدایی بسیار حزین و دلنشین دارد. صدایی آرام را می‌شنوم:

ـ وارد شو ای بنده آفریده شده از خاک. من فرشته نگهبان تو هستم.

فرشته این را می‌گوید و دامان لباس بزرگ و زیبایش را جلوی پای من می‌گستراند. احساس شرم می‌کنم. موجودی به این عظمت و زیبایی لباسش را فرش راه من می‌کند. فرشتگان دیگر بر سر راهی که فرشته برایم گشوده به صف می‌شوند و همگی تعظیم می‌کنند. جثه‌ای بسیار بزرگ و موزون دارند. می‌گویم:

ـ شما فرشته‌اید و مقرب درگاه خدا. نباید به من تعظیم کنید.

فرشته نگهبان می‌گوید:

ـ به ما اینطور دستور داده شده. از این طرف بیایید. خدا منتظر شماست.

ـ کفش‌هایم را در بیاورم؟

ـ هر طور مایلید.

کفش‌هایم را بیرون در باغ در می‌آورم. قبل از بسته شدن در باغ برشان می‌دارم و می‌گذارم داخل باغ. وقتی برمی‌گردم نه از فرشته خبری است و نه از باغ زیبا و نه از آن همه صداهای دلنشین. انگار فیلم یکهو قطع شده است. یک باغ معمولی است و درخت‌هایی که میوه‌هایشان چیده شده و تک و توک بالای درخت‌ها چند تایی خرمالو و سیب گلاب دیده می‌شود. چند تایی مرغ و جوجه آن طرف‌تر دنبال دانه زیر خاک می‌گردند. صدای دونفر از ته باغ شنیده می‌شود که با هم حرف به شیوه روستاییان حرف می‌زنند. پشت سرم را نگاه می‌کنم. در باغ دری نیمه چوبی و نیمه حلبی است که قسمتی از حلبی‌ها زنگ زده. احساس آوارگی و سرگردانی می‌کنم. صدای فرشته از دوردست‌ها به گوشم می‌رسد:

ـ چه شد. مگر نمی‌خواستی خدا را ببینی؟

به اطراف نگاه می‌کنم. گیج شده‌ام.

ـ چرا. می‌خواهم ببینمش. ولی چرا این‌طوری شد.

ـ برای اینکه تو هنوز به کفش‌هایت فکر می‌کردی نه به وعده ملاقات.

تازه متوجه اشتباهم می‌شوم. همانجا می‌نشینم روی خاک. گریه‌ام می‌گیرد. فرشته می‌گوید:

ـ تا اینجا آمده‎ای، می‌خواهی خدا را ببینی یا نه؟

ـ به خدا اگر خدا را ندیده از اینجا برم دیگر نمی‌توانم زندگی کنم. اشتباه کردم. برو و شفاعت مرا پیش خدا کن. بگو از فکری که کرده پشیمان است. جوری بگو که حتما مرا ببخشد.

ـ نیاز به این همه التماس نیست. همان موقع که تو روی خاک نشستی او تو را بخشید و به من اجازه داد پیش تو بمانم.

یعنی به همین زودی؟ اشک‌هایم را پاک می‌کنم. دوباره باغ را می‌بینم. این بار درخت‌ها پر از سیب و انار و انجیر و بوته‌ها پر از انگور و میوه‌هایی‌اند که من نمی‌شناسم. سیب‌ها به‌قدری بزرگ و خوشرنگ و خیره‌کننده‌اند که باورم نمی‌شود. عجیب است که شاخه‌ها تحمل وزنشان را دارند. حتی یک سیب هم روی زمین نیفتاده است. انگورها چنان درشت و آبدار هستند که تصویر خودم را روی هر حبه می‌بینم. هر خوشه هزاران تصویر من است. فرشته نگهبان از کنارم رد می‌شود:

ـ از این طرف لطفا.

ـ می‌تونم از این میوه‌ها بخورم؟

ـ از ملاقات منصرف شدی ای بنده عزیز خدا؟

ـ معذرت می‌خوام. ببخشید. نه که منصرف نشدم. همینطوری پرسیدم. بریم. خدا منتظر است.

فرشته نگهبان بلند قامت است با اینحال دامان لباس زیبایش روی زمین کشیده می‌شود. تو گویی روی ریلی نامرئی حرکت می‌کند هر بار که نگاهش می‌کنم رنگ لباسش حالت تونالیته متفاوتی دارد. یا لباس رنگش تغییر می‌کند یا من حافظه‌ام درست کار نمی‌کند. فرشته زیر لب تسبیح می‌گوید و در عین حال توجهی خاص به من دارد. با ادب و احترام رفتار می‌کند تو گویی مقام بلند پایه سیاسی یا شخصیتی مشهور و محبوب را به کاخ پادشاه مشایعت می‌کند. یعنی اینقدر پیش خدا ارج و قرب دارم؟! به رودخانه‌ای بزرگ و روان می‌رسیم. صدای آب با وجود آب فراوان و خروشانش بسیار دلپذیر و نرم است. نسیم خنک و خوبی از سمت آب به صورتم می‌خورد. فرشته به آن سمت رودخانه اشاره می‌کند:

ـ باید از رودخانه رد شویم.

ـ نمیشه. سرعت آب زیاده.

ـ می‌ترسی غرق شوی؟

به صورتش نگاه می‌کنم. لبخند می‌زند. بی اندازه زیباست. انگار زیر پوست صاف و شادابش چراغی روشن است. زبانم بند آمده. نمی‌توانم جواب شوخی‌اش را بدهم. دوباره اشاره می‌کند:

-برویم. پای شما در آب فرو نخواهد رفت. قانون گرانش و قانون چسبندگی آب اینجا کار نمی‌کند.

یاد جریان کفش‌ها می‌افتم. دیگر حاضر نیستم ملاقاتم را از دست بدهم. پایم را روی آب می‌گذارم. گویی سطحی شیشه‌ای روی جریان آب قرار دارد. هنوز پای دیگرم را کامل از زمین بلند نکرده‌ام که آن طرف رودخانه ایستاده‌ام. مثل فیلمی که چند دقیقه‌اش برش خورده باشد. اینجا آفتاب وسط آسمان است. چقدر دیگر باید می‌رفتیم. می‌خواستم زودتر برسیم. درختستانی انبوه کمی جلوتر را نشانم می‌دهد.

ـ آنجا می‌رویم.

ـ فکر می‌کردم می‌خوای غافلگیرم کنی.

ـ انسان عجول است.

ـ یعنی خدا وسط جنگل است؟

اینجا پر از بوته‌هایی زیباست. برگ‌ها به آرامی با نسیم حرکت می‌کنند و میوه‌های زیبا و عجیب به رنگ بنفش تیره فسفری لابلای برگ‌ها دیده می‌شود. چیزی شبیه به انجیر اما بسیار براق و بلوری. می‌گویم:

ـ برگشتنی از همین مسیر برمی‌گردیم؟ من از این میوه‌ها می‌خوام بچینم. میشه؟

ـ نمی‌خوای خدا را ببینی؟

ـ چرا چرا.. می‌گم یعنی ما از این میوه‌ها نداریم. فقط پرسیدم. ببخشید.

باز هم دچار وسوسه شده‌ام. شرمنده می‌شوم. هر چه به درختستان نزدیک می‌شویم روشنایی بیشتر می‌شود. بویی بسیار دل انگیز به مشام می‌رسد. نزدیک است از خود بی‌خود شوم. می‌گویم:

ـ این بوی خداست؟

ـ بوی لاله‌ها را می‌گویی؟ آنجا.

با دست به سمتی اشاره می‌کند که پر از لاله است. لاله‌های بسیار زیبا و درشت و رنگارنگ. قدشان از قد انسان بلندتر است. به شکلی کاملا منظم ردیف به ردیف دور چند لاله قرمز خیلی زیباتر کاشته شده بود. هرگز لاله‌هایی به این زیبایی ندیده‌ام. می‌گویم:

ـ لاله‌های ما عطر و بو ندارند. این لاله‌ها چقدر زیبا هستند.

ـ اینها لاله‌های شهیدان هستند.

ـ خوش به حالشان که اینقدر نزدیک به خدا هستند.

صدایی زیبا شبیه به صوت قرآن از دور به گوش می‌رسد. فرشته نگهبان با دست به سمت صدا اشاره می‌کند:

ـ از این طرف تشریف بیارید.

ـ خیلی دیگه باید راه بریم؟

ـ خسته شدی؟

ـ نه ولی می‌خوام زودتر خدا را ببینم.

از لابلای درخت‌ها رد می‌شویم. درخت‌ها بی‌نهایت بزرگ و عظیم هستند. صدای صوت از همه طرف می‌آید تو گویی درون تمام درخت‌ها سیستم صوتی پیشرفته‌ای نصب شده است. می‌گویم:

ـ این صدای انسانه؟ از کجاست؟

ـ همه دارند خدا را ستایش می‌کنند.

صدای پرنده‌ها به‌قدری زیبا است که دلم می‌خواهد برای همیشه در خاطرم بماند. مثل تکخوان یک گروه موسیقی معروف بسیار حرفه‌ای و اصولی. سعی می‌کنم پرنده‌ها را ببینم. نمی‌توانم. می‌گویم:

ـ میشه حداقل یکی از پرنده‌ها را ببینم؟

یک لحظه از گفته‌ام پشیمان می‌شوم. نکند فکر کند از دیدار با خدا منصرف شده‌ام یا اهمیتی برایم ندارد. فرشته با مهربانی لبخند می‌زند:

ـ از همین درخت برو بالا.

و نزدیک‌ترین درخت را نشانم می‌دهد، درختی تنومند و قدیمی. از همین جا که نگاه می‌کنم شاید 200 متر بلندی دارد. انتهای شاخه‌ها توی آبی آسمان به زحمت دیده می‌شود. با شرم می‌گویم:

ـ خیلی بلنده.

ـ برو نترس.

نگاه به تنه صاف و یکدست و بی اصطکاک درخت می‌کنم. جایی برای گیر دادن دست و پایم حتی به اندازه یک مشت نیست. قطر تنه درخت به اندازه درخت‌های پانصدساله است. هر چه فکر می‌کنم نمی‌دانم چطوری باید بروم بالا. صدای پرنده‌ها به‌قدری ترغیب‌کننده است که ارزش خطر را دارد اما هر چه به جثه درخت نگاه می‌کنم خودم را ضعیف‌تر و ضعیف‌تر حس می‌کنم. فرشته می‌گوید:

ـ تو قوی‌ترین و محبوب‌ترین مخلوق خدایی. اگر توانش را نداشتی دستور داده نمی‌شد.

ـ یعنی دستور خداست؟ واقعا خدا دستور داده؟

فرشته سر تکان می‌دهد:

ـ آیا به‌قدر کافی اعتماد نداری؟

بدون اینکه فکرکرده باشم و به نتیجه رسیده باشم می‌گویم:

ـ چرا چرا. الان میرم بالا.

حسی عجیب و خودکار دارم. نزدیک درخت می‌روم و باز هم بدون اینکه محاسبه یا بررسی کرده باشم پایم را بالا می‌آورم جای گود مناسبی پیدا می‌کنم دست‌هایم را به تنه درخت می‌گیرم. آنقدرها هم که فکر می‌کردم تنومند و بی اصطکاک نیست. خودم را بالا می‌کشم. با اینکه خیلی وقت است ورزش نکرده‌ام به راحتی از پس وزنم بر می‌آیم. تنه درخت به‌قدر کافی جای دست و پا دارد که بتوانم بالا بروم. صدای فرشته را می‌شنوم:

ـ فقط بالا را نگاه کن.

تا نزدیکی شاخه‌ها خودم را بالا می‌کشم. صدای دلنشین پرنده‌ها از هر طرف به گوش می‌رسد. و آن صدای صوت محزون وقتی دقت می‌کنم صدای حمد و تسبیح درختان است. حس خوبی دارم. نیرویی مثل نیروی ارشمیدس که اجسام را به سمت سطح آب بالا می‌راند، به بالا رانده می‌شوم. یک لحظه حس می‌کنم اگر دست و پایم را رها کنم باز هم می‌توانم صعود کنم. فرشته می‌گوید:

ـ دست و پایت را رها نکنی.

عجیب است که فرشته نگهبان از تمام حدس‌ها و فکرهایم آگاه است. تذکرش را جدی می‌گیرم. هر چه بالاتر می‌روم صدای تسبیح و صدای پرنده‌ها بیشتر و واضح‌تر می‌شود. رطوبتی خنک در فضا پیچیده و گاه گاه قطره‌ای باران روی صورتم می‌چکد. هوای این بالاها خنک و بسیار خوشبو است، بویی شبیه به بوی خاک باران خورده. بالاتر و بالاتر شاخه‌های درخت پر از گل می‌شود. گل‌های نارنجی ریز و بسیار زیبا. کنار یکی از شاخه‌ها لانه پرنده‌ای می‌بینم. پرنده‌ای بسیار کوچک و زیبا درون لانه نشسته است. سر و گردن پرنده به دقت رنگ آمیزی شده طوری‌که پرهای به آن ریزی و ظریفی هر کدام به یک رنگ زیباست. یعنی آن صدای زیبا از چنین پرنده کوچکی بوده؟ دو جوجه کوچولو سر از زیر پرهای مادرشان بیرون آورده‌اند. دلم می‌خواهد مدتی بنشینم و پرنده‌ها را تماشا کنم. پرنده ترسی از من به‌عنوان غریبه ندارد. منقارش باز می‌شود و صدایی زیبا و ممتد و آهنگین سر می‌دهد. جوجه‌هایش نیز با او همنوایی می‌کنند منتها با صدایی ظریف‌تر. فرشته می‌گوید:

ـ به راهت ادامه بده.

ـ می‌شه آهنگ که تموم شد برم؟ بسیار زیباست.

ـ آن‌ها به تو خوشامد گفتند و دیگر تکرارش نمی‌کنند.

از اینکه اینقدر مهم و قابل احترام هستم به خود می‌بالم. دوباره بالا می‌روم حالا از میان گل‌های لطیفی که به صورتم می‌خورند رد می‌شوم. از میان هر شاخه که بالا می‌روم غنچه‌هایش باز می‌شوند و عطری مسحور کننده از آن‌ها متصاعد می‌شود. اینجا پر است از شاخه‌هایی پر از غنچه. نفس‌های عمیق می‌کشم تا بو را با تمام وجود به‌خاطر بسپارم وانگهی از اینجا که برگردم دیگر خبر از این مناظر و اتفاقات عجیب نیست. فرشته می‌گوید:

ـ فقط به چیزهایی که لذت می‌بری فکر کن. نه به چیز دیگر. تو فقط باید لذت ببری و سپاسگزاری کنی. این تنها هدیه‌ای است که به خدا پیشکش می‌کنی. کاملا رایگان و در دسترس.

ـ با چه زبانی سپاسگزاری کنم؟ فارسی، عربی، چطوری.

ـ با زبان دلت. کافی است با تمام وجود از خدایت سپاسگزار باشی و از هر لحظه لذت ببری. به هر زبانی بگویی او می‌داند.

می‌رسم به انتهای شاخه‌ها. از اینجا به بعد فقط چند ترکه و شاخه ضعیف مانده. فرشته می‌گوید.

ـ هنوز به انتها نرسیدی.

ـ شاخه‌ها ضعیفند. تحمل وزن مرا ندارند.

ـ تا انتها برو.

نگاه به شاخه‌های ضعیف به باریکی سیم می‌کنم. شاخه‌ها از سبکی با هر حرکت نسیم ملایم تاب می‌خورند.

ـ می‌ترسی؟

ـ نمی‌خوام شاخه‌ها بشکنند.

ـ به انتهایی‌ترین قسمت شاخه برو. این دستور خداست.

اسم خدا بهم آرامش می‌دهد. نوک شاخه را می‌گیرم. و خودم را به سبکی پرنده بالا می‌کشم. شاخه کمی تاب بر می‌دارد اما تو گویی چرم فشرده شده فنری محکمی است که حتی می‌تواند مرا به هوا پرتاب کند.

ـ به فکر شاخه نباش. به اطرافت نگاه کن.

متوجه وسعت خیره‌کننده اطرافم می‌شوم. آسمان مثل بوم نقاشی است که رنگ فیروزه‌ای‌اش رگه‌هایی از رنگ‌های بنفش و سبز و صدفی رویش کشیده شده.

ـ بالاتر را نگاه کن. دقت کن.

عمق آسمان را نگاه می‌کنم. کم‌کم کره ماه و کره‌های زیبای دیگر را می‌بینم. بیشتر دقت می‌کنم. آسمان پر از اجرام رنگی بسیار زیباست. می‌چرخند و از پی هم رد می‌شوند. انگار یکی یکی به زمین ادای احترام می‌کنند. خودم را میان سیاره‌ها حس می‌کنم و آن عظمت عجیب و باور نکردنی‌شان که با نظمی‌دقیق در فضا معلق و شناورند. هیچکدامشان به هم برخورد نمی‌کنند و هیچکدامشان سرعتش کم یا زیاد نمی‌شود. آنجا هم زمزمه‌ای دلنشین شنیده می‌شود. از دور و نزدیک، صداهایی کاملا متمایز که ذکر می‌گویند و هیچکدامشان آهنگ خود را گم یا فراموش نمی‌کنند و در عین حال همه‌شان از یک نت خاص پیروی می‌کنند که مجموعه‌شان ترکیبی زیبا و حیرت انگیز به‌وجود می‌آورد. مثل کلاس موسیقی بزرگی که هر کس آهنگ خودش را کوک و تمرین می‌کند. هر کسی به کار خودش مشغول است. کاش من هم یکی از همین سیاره‌ها بودم. ذکر می‌گفتم و توی عظمت خداوند غرق می‌شدم. یک لحظه چیزی زیر پایم می‌لغزد. حواسم از سیاره‌ها پرت می‌شود. نگاه به شاخه می‌کنم. شاخه تاب نمی‌آورد. می‌شکند و من مثل یک جسم سنگین بی اراده از آن بالا سقوط می‌کنم. به شاخه‌ها برخورد می‌کنم. بدنم درد می‌گیرد. زمین به سرعت به صورتم نزدیک می‌شود. داد می‌زنم. فقط صدای داد زدن من توی باغ هست. نه خبری از آن نجواهاست نه آن مناظر زیبا و نه از فرشته نگهبانم. صدایش می‌کنم بلند و با وحشت. حنجره‌ام از شدت جیغ نزدیک است پاره شود. زمین خشک و بایر به صورتم نزدیک‌تر و نزدیک‌تر می‌شود سرعت سقوطم به‌قدری زیاد است که هزار تکه خواهم شد. فشار هوا روی صورتم به‌قدری زیاد است که چشمانم خشک شده و می‌سوزد. در آخرین لحظه جسمی نرم بین من و زمین حایل می‌شود و به نرمی به زمین برخورد می‌کنم. فرشته نگهبانم یک لایه از لباس بزرگ و زیبایش را زیر من فرش می‌کند. گیج و منگم. تمام تنم سرّ است. چه اتفاقی افتاد. چشم‌هایم بسته است. جرأت باز کردن چشمانم را ندارم. صدای فرشته را می‌شنوم.

ـ ناسپاسی تو را به پایین پرت کرد. تو اشرف مخلوقاتی اما آرزو کردی جای چیزی باشی که مسخر توست.

آرام چشم‌هایم را باز می‌کنم. توی اتاقم هستم. نفس نفس می‌زنم. گلویم خشک است. نگاه به ساعت می‌کنم. 3 و 20 دقیقه صبح است. گوشه تخت می‌نشینم. قلبم تند می‌زند. پرده را کنار می‌زنم چشمم به هلال ماه می‌افتد و انبوه ستاره‌های اطرافش. بغض توی گلویم گره می‌زند. سراغ میز تحریرم می‌روم. اگر برای شرکت در مسابقه شک داشتم حالا یقین دارم که می‌خواهم شرکت کنم: «اگر خدا را ملاقات می‌کردید چه می‌گفتید؟»