توصیفِ محل زندگی
مریم جهانگیری زرگانی
ما در یک آپارتمان چهار‌طبقه زندگی می‌کنیم. تا همین هفته پیش اصلا از محل زندگی‌مان خوشمان نمی‌آمد و دلمان می‌خواست برویم یک جای دیگر. خانم همسایه کناری ما بعضی وقت‌ها اعصابش می‌ریخت به هم و شروع می‌کرد به داد و فریاد کردن. یعنی جیغ‌هایی می‌زد که آدم حتی اگر مرده بود هم از ترس زنده می‌شد! بعضی وقت‌ها موقعی که داشتیم سریال شبکه سه را می‌دیدیم و شام می‌خوردیم یک‌دفعه صدای دادوهوارش از کانال کولر می‌ریخت وسط هالمان. بعضی وقت‌ها حتی نصف شب شروع می‌کرد به فریاد زدن. هیچ‌کدام از ما نمی‌فهمیدیم او چه می‌گوید. یعنی صحبت‌هایش قابل فهمیدن نبود. مادرم می‌گفت:
ـ زن بیچاره! مرده‌شور آن شوهر مارموزش را ببرد که هیچ‌وقت هم صدایش درنمی‌آید!
من که تا آن موقع آقای همسایه کناری را ندیده بودم. یعنی هیچ‌کس ندیده بود. همسایه طبقه اولی‌مان یک آقای تنها است. قبلا با یک سگ زندگی می‌کرد که لانه‌اش توی تراس بود. سگ کوچولوی قشنگی بود و پشم‌های قهوه‌ای‌رنگ داشت. اما صدای واق‌واقش آن‌قدر بلند بود که انگار یک هیولای دومتری توی تراس بود! شاید هم چون نصف شب‌ها شروع می‌کرد به واق‌واق کردن صدایش این‌قدر بلند بود. بعضی وقت‌ها آقای همسایه او را می‌آورد توی محوطه پارکینگ تا راه برود و هوا بخورد. می‌گفت:
ـ سگا اگه پیاده‌روی نکنن مریض میشن!
آقای همسایه طبقه اولی سگش را خیلی دوست داشت. همیشه دوربینش دستش بود و داشت از او عکس می‌گرفت. وقتی می‌خواست سگ به لنز دوربین نگاه کند صدایش می‌زد:
ـ شوشی به بابا نگاه کن!
پدرم هر وقت آقای همسایه را با سگش می‌دید می‌گفت:
ـ پدر و پسر چه به هم میایین!
مادرم همیشه به پدرم تذکر می‌داد که نباید این حرف را به آقای همسایه طبقه اولی بزند. چون ممکن است باعث ناراحتی او شود. اما من با چشم‌های خودم می‌دیدم که آقای همسایه خیلی هم ذوق می‌کرد و تازه از بابا تشکر هم می‌کرد! همسایه طبقه آخرمان یک زن و شوهر تنهای پیر هستند. خانم پیر خیلی مهربان و خوش‌خنده است و هر وقت من را توی آسانسور یا دم در می‌بیند از توی جیبش شکلات درمی‌آورد و می‌دهد دستم. اما آقای پیر چشم دیدن هیچ بچه‌ای را ندارد و اسم آن‌ها را موجودات مزاحم گذاشته است. بیشتر از همه از برادر بزرگ‌ترم بدش می‌آید. چون برادرم عصرها توی محوطه توپ‌بازی می‌کند. اعصاب آقای پیر از صدای تق تق توپ برادرم خُرد می‌شود. قبلا خانم پیر هر وقت لباس می‌شست، آن‌ها را می‌برد پشت‌بام روی بند پهن می‌کرد. آقای پیر به هیچ‌کدام از ساکنان آپارتمان اجازه نمی‌داد از فضای پشت‌بام استفاده کنند. پارسال هم که سقف سوراخ شد و چکه می‌کرد پدرم به آقای پیر گفت پشت‌بام ملک شخصی‌شان است و خودشان باید هزینه تعمیرش را بدهند. آقا پیر هم عصبانی شد و به پدرم گفت:
ـ ای زالوصفت! این پولا خوردن نداره.
برادرم از این حرف آقای پیر خیلی ناراحت شد و گفت:
ـ تلافیشو سرش در میارم!
مادرم دعوایش کرد و گفت:
ـ آدم باید به بزرگ‌ترش احترام بذاره، حتی اگر بزرگ‌تر به آدم بی‌احترامی کنه.
یک روز که خانم پیر لباس‌هایش را پهن کرده بود روی پشت‌بام باد شدیدی آمد. چند ساعت بعد صدای دادوفریاد آقای پیر از جلوی آسانسور بلند شد. داشت تهدید می‌کرد که از همه شکایت می‌کند و آپارتمان را روی سر همه خراب می‌کند. همه اهل ساختمان رفتیم پایین تا ببینیم چه خبر شده. آنجا بود که دیدیم یک نفر زیرشلواری چهارخانه آبی‌رنگ آقای پیر را با دو تا سوزن ته گرد چسبانده روی تابلوی اعلانات و زیرش هم نوشته گمشده! واقعا منظره خنده‌داری بود. مخصوصا پاچه‌های شلوار آقای پیر که از تابلوی اعلانات زده بود بیرون! اهالی خندیدند و سعی کردند از دل آقای پیر دربیاورند. وقتی به آپارتمان خودمان برگشتیم پدرم کمربندش را کشید تا برادرم را کتک بزند. آخر خط او را که نوشته بود گمشده شناخته بود. همسایه طبقه پایینی‌مان یک خانم فالگیر و دعانویس بود. فال قهوه می‌گرفت و دعای گره‌گشایی برای مردم می‌نوشت. همیشه خدا از آپارتمانش بوی قهوه تازه‌دم می‌آمد. بعضی وقت‌ها می‌آمد درِ آپارتمان ما که هم چند دقیقه با مادرم حرف بزند و هم چیزی مثلا پیاز یا نان قرض بگیرد. مادرم خانم همسایه پایینی را خیلی دوست داشت و می‌گفت:
ـ هر کس عقیده‌اش صاف باشد پیشگویی‌های خانم فالگیردرباره‌اش درست درمی‌آید.
یک‌بار هم دست من را گرفت و دوتایی رفتیم خانه‌اش. هم قهوه خوردیم که من دوست نداشتم، چون خیلی تلخ بود و هم برای مادرم فال گرفت. مادرم می‌خواست بداند چرا خاله‌ام شوهر نمی‌کند. خانم همسایه گفت تا دو وعده دیگر خواستگار خوبی برای خاله‌ام خواهد آمد که این دو وعده شاید دو روز یا دو هفته یا دو ماه یا دو سال باشد. یک دعا هم برای خاله‌ام نوشت که باید قبل از خواب می‌گذاشت زیر بالشش. پدرم هِی با مادرم شوخی می‌کرد و گفت شاید هم دو قرن! اما خاله‌ام جدی جدی ازدواج کرد. البته بعد از پنج ماه. خانم فالگیر از آقای همسایه طبقه اولی خیلی بدش می‌آمد و اسم او را گذاشته مردک سگ‌باز! دو سه بار هم به خاطر واق‌واق‌های وقت و بی‌وقت سگ او زنگ زده بود به پلیس. اما همسایه طبقه اولی می‌گفت به هیچ وجه حاضر نیست از شوشی جانش جدا شود. یک روز این دو تا همسایه دعوای خیلی بدی باهم کردند. فردای آن روز ما با صدای عجیبی از خواب پریدیم. نزدیک‌های صبح هزارتا خروس باهم شروع کردند به قوقولی‌قوقو کردن. اهالی آپارتمان که هیچ، کل محله از خواب پریدند و می‌خواستند بدانند صدای خروس‌ها از کجاست. صبح که هوا روشن شد فهمیدیم خانم فالگیر رفته یک گله خروس خریده و آن‌ها را توی تراس ول کرده تا برای خودشان بگردند و هِی قوقولی‌قوقو کنند. آقای پیر زنگ زد به پلیس. پلیس برای بار چندم آمد و با همسایه‌ها حرف زد. هم خانم فالگیر و هم آقای همسایه طبقه اولی را حسابی دعوا کرد و گفت اگر هر چه زودتر حیوانات را از آپارتمان بیرون نبرند دوباره برمی‌گردد و این‌دفعه دیگر هر دوی‌شان را دستگیر می‌کند. خانم فالگیر خروس‌ها را برد پس داد به همان مرغداری‌ای که آن‌ها را ازشان خریده بود. آخر خودش هم تحمل کثیفی و سروصدای خروس‌ها را نداشت. از آن گذشته از آپارتمانش به‌جای بوی قهوه، بوی طویله می‌آمد که این برای شغلش هم خوب نبود. آقای همسایه طبقه اولی هم شروع کرد به تربیت کردن سگش. یعنی هر وقت شوشی می‌خواست واق‌واق کند دهانش را می‌گرفت. سگ بیچاره کم‌کم متوجه شد الکی نباید سروصدا کند. تا همین یک هفته پیش مادرم همیشه به پدرم می‌گفت:
ـ مرد! این خراب‌شده جای زندگی نیست. کاش می‌تونستیم یه خونه ویلایی بخریم.
پدرم با مادرم موافق بود. اما آه می‌کشید و در جوابش می‌گفت:
ـ آخه کو پول که خونه رو عوض کنیم؟!
هفته پیش، هفته عجیبی بود. هم برای ما و هم برای همسایه‌ها. اول‌ازهمه خانم همسایه کناری‌مان از شوهرش طلاق گرفت و رفت خانه پدرش. همه همسایه‌ها کلی به جانش دعا کردند و گفتند آخر ادامه دادن زندگی مشترک به چه قیمتی! روز بعدش آقای همسایه کناری هم که ما بالاخره برای اولین بار توانستیم ببینیمش، اسباب و اثاثش را بار کامیون کرد و رفت. راستی بالاخره فهمیدیم که آقای همسایه کناری لال مادرزاد است! من فکر می‌کردم لال مادرزاد یعنی کسی که مادرش لال است. اما مادرم برایم توضیح داد خودِ آقای همسایه توانایی حرف زدن ندارد. برادرم قسم می‌خورد روزِ بعد از رفتن آقای همسایه کناری توی سطل آشغال یک دسته کاغذ پیدا کرده که رویشان کلی دعوا و حرف‌های عصبانی کننده نوشته شده بود! یکی دو روز بعد شوشی، سگ آقای طبقه اولی ناگهان مُرد. بیچاره تازگی‌ها خیلی هم صدایش درنمی‌آمد. فقط بوی گندش آزاردهنده بود. آقای همسایه پایینی می‌گفت همه‌اش تقصیر خانم فالگیر است. می‌گفت حیوان بیچاره بس که واق‌واق‌هایش را ریخت توی دلش، از غصه غمباد گرفت و مُرد. آقای همسایه می‌خواست برای حیوانش مراسم عزاداری بگیرد. حتی می‌خواست شوشی را توی فضای سبز مجتمع دفن کند و یکی از عکس‌هایش را هم قاب کند و بزند بالای قبرش. هیچ‌کس به این کار راضی نشد. آقای پیر هم برای محکم‌کاری تبرشان را از انباری آورد و آقای همسایه طبقه اولی را تهدید کرد که اگر بخواهد همچین کاری کند گردنش را با همین تبر می‌زند و می‌فرستدش پیش شوشی عزیزش! تازه بعد از مرگ ناگهانی شوشی ساختمان داشت به آرامش قبلی‌اش برمی‌گشت که یک روز یک خانم و آقای عصبانی با پلیس آمدند در خانه خانم فالگیر. این‌طور که ما وسط جیغ‌ودادهای آن خانم و آقای عصبانی متوجه شدیم خانم فالگیر از آن‌ها بیست میلیون تومان پول گرفته بود که دعایی برای بچه‌دار شدن بهشان بدهد. اما دعایش اثر نکرده بود. آن‌ها هم پلیس آورده بودند. خانم فالگیر را به جرم کلاهبرداری دست‌بسته گذاشتند توی ماشین پلیس و بردند. چند روزی است مجتمع‌مان حسابی ساکت شده است. یک روز عصر خانم پیر همه اهالی را دعوت کرد که برویم توی محوطه و به او در پختن آش رشته کمک کنیم. آقای همسایه طبقه اولی فکر می‌کرد خانم پیر این آش را برای بزرگداشت شوشی می‌خواهد بپزد. اما خانم پیر صورتش را طوری جمع کرد که آقای همسایه طبقه اولی بفهمد حرف چندش‌آور و زشتی زده است. گفت:
ـ نیت کرده بودم اگه این ساختمان از شر موجودات و آدم‌های بد نجات پیدا کنه و دوباره روی آسایش و آرامش ببینه آش بپزم.
بنده خدا ترسیده بود آخرش مجبور شوند آپارتمانشان را بفروشند و آخر عمری بیفتند دنبال پیدا کردن یک خانه بهتر. بعد هم آقای پیر را مجبور کرد از کلیدهایی که تازه برای درِ پشت‌بام درست کرده بود، به هر خانواده یکی بدهد. وقتی آقای پیر با قیافه اخم‌آلود داشت کلید خانواده ما را به پدرم می‌داد، به او یادآوری کرد که حالا باید سهمش از هزینه تعمیر سقف را بدهد. پدرم هم گفت:
ـ ان‌شاالله دفعه بعد!
آقای پیر از این حرف خوشش نیامد اما چون زنش گفت که حق با پدرم است دیگر دنباله ماجرا را نگرفت. در پایان آرزو می‌کنم همه ما آدم‌ها فرهنگ آپارتمان‌نشینی را یاد بگیریم و همدیگر را آزار ندهیم. این بود انشای من درباره «محل زندگی خود را توصیف کنید» پایان.