علل و راهکارها در پرمویی زنانه
هیرسوتیسم پرموئی زنانه است
پرمویی رشد موهای زائد مردانه در زنان است. پرمویی باعث رشد بیش از حد موهای تیره در صورت، قفسه سینه و پشت می‌شود. مقدار موی بدن شما تا حد زیادی توسط آرایش ژنتیکی شما تعیین می‌شود. طیف گسترده‌ای از توزیع نرمال مو، ضخامت و رنگ به علت تفاوت در وراثت وجود دارد. با این حال، پرمویی یک بیماری پزشکی است که می‌تواند از هورمون‌های بیش از حد مردانه به نام آندروژن‌ها، به ویژه تستوسترون، ایجاد شود. دکتر فاطمه نعمت‌اللهی متخصص زنان در این باره توضیح می‌دهد.
پرمویی رشد موی سفت و محکم است که در بدن خانم و جایی که به طور معمول مو ندارند، صورت، سینه و پشت، دیده می‌شود. هنگامی که سطح بالای آندروژن باعث پرمویی می‌شود. این عارضه با گذشت زمان ممکن است با علائم دیگری همراه شوند که از این قرارند:
تقویت صدا، کچلی، آکنه، کاهش اندازه سینه، افزایش توده عضلانی
علت پرمویی در زنان
در بلوغ، تخمدان‌های دختر شروع به تولید ترکیبی از هورمون‌های جنسی زنانه و مردانه می‌کنند و موجب رشد موهای زائد می‌شوند. پرمویی در اثر ترکیب بیش از حد هورمون جنسی مردانه (آندروژن) ایجاد می‌شود. پرمویی می‌تواند به علل زیر باشد:
1ـ سندرم تخمدان پلی‌کیستیک
این سندرم، شایع‌ترین علت پرمویی ناشی از عدم وجود هورمون‌های جنسی است که می‌تواند منجر به دوره‌های نامنظم، چاقی، ناباروری و گاهی کیست‌های متعدد در تخمدان شود.
2ـ سندرم کوشینگ
این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که بدن شما در معرض سطوح بالای کورتیزول هورمون قرار دارد. این مسأله می‌تواند از غده‌های آدرنال و تولید کورتیزول بیش از حد و یا مصرف داروهایی مانند پردنیزون در طول یک دوره طولانی ناشی شود.
3ـ هیپرپلازی مادرزادی آدرنال
این وضعیت ارثی توسط تولید غیرطبیعی هورمون‌های استروئیدی، از جمله کورتیزول و آندروژن، توسط غده فوق کلیه شما مشخص می‌شود.
4ـ تومورها
تومور ترشح آندروژن در تخمدان‌ها و یا غده فوق کلیه می‌تواند باعث ایجاد پرمویی شود.
5ـ داروها
بعضی از داروها می‌توانند باعث ایجاد پرمویی شوند. این داروها شامل دانازول است که برای درمان زنان مبتلا به آندومتریوز استفاده می‌شود. کورتیکواستروئیدهای سیستمیک و فلوکستین برای افسردگی استفاده می‌شود. گاهی اوقات، پرمویی می‌تواند بدون علت قابل شناسایی رخ دهد.
تشخیص پرمویی در زنان
تست‌هایی که هورمون‌های خاصی، از جمله تستوسترون و هورمون‌های مشابه تستوسترون را در خون اندازه‌گیری می‌کنند ممکن است به تعیین این‌که آیا سطح آندروژن بالا باعث ایجاد هیرسوتیسم می‌شود کمک می‌کند. در این صورت، پزشک ممکن است سونوگرافی یا سیتی‌اسکن برای بررسی تومور یا کیست در تخمدان و غده آرنال توصیه کند. پزشک همچنین ممکن است شکم را بررسی کرده و آزمایش لگنی برای بررسی تومورها انجام دهد.
درمان
1ـ درمان پرمویی با دارو
داروهایی که برای پرمویی مصرف می‌شوند معمولا به مدت شش ماه، عمر متوسط یک فولیکول مو، تا قبل از تفاوت قابل توجهی در رشد مو، طول می‌کشد. داروها عبارتند از:
*داروهای ضدبارداری خوراکی
قرص‌های ضدبارداری یا سایر داروهای ضدبارداری هورمونی که حاوی استروژن و پروژستین هستند، پرمویی را به علت تولید آندروژن درمان می‌کنند. داروهای پیشگیری از بارداری خوراکی یک روش معمول برای پرمویی در زنانی است که نمی‌خواهند باردار شوند.
*ضد آندروژن
این نوع داروها از اتصال آندروژن‌ها به گیرنده‌های بدن جلوگیری می‌کنند. این داروها اغلب شش ماه بعد از قرص‌های ضد بارداری تجویز می‌شوند؛ اگر ضد بارداری خوراکی مؤثر نباشد. شایع‌ترین ضد‌آندروژن برای درمان پرموی اسپیرونولاکتون (آلدکتون) است. از آنجا که این داروها می‌توانند نقایص مادرزادی را ایجاد کنند، هنگام مصرف آن‌ها مهم است که از روش‌های جلوگیری از بارداری استفاده کنید.
کرم موضعی
( Eflornithine Vaniqa) یک کرم مخصوص برای موهای زائد صورت در زنان است. این کرم به طور مستقیم به ناحیه آسیب دیده اعمال می‌شود و به کاهش رشد مو کمک می‌کند اما موهای موجود را از بین نمی‌برد. این کرم را می‌توان با لیزر درمانی برای افزایش تأثیر استفاده کرد.
2ـ دستگاه لیزر موی زائد:
برای از بین بردن دائم موهای زائد، گزینه‌ها عبارتند از:
*الکترولیز
این درمان شامل وارد کردن یک سوزن کوچک در هر فولیکول مو است. سوزن پالس جریان الکتریکی را برای آسیب رساندن وارد می‌کند و نهایتا فولیکول را از بین می‌برد. ممکن است نیاز به درمان‌های متعدد داشته باشید.
الکترولیز مؤثر است اما می‌تواند دردناک باشد. برای کاهش درد می‌توان قبل از درمان از کرم بی‌حس کننده استفاده کرد.
لیزر درمانی
پرتو نور بسیار متمرکز (لیزر) بر روی پوست شما منتقل می‌شود تا فولیکول‌های مو را از بین ببرد و از رشد مو جلوگیری شود. ممکن است نیاز به درمان‌های متعدد داشته باشید. ممکن است بعد از لیزر درمانی قرمزی و تورم پوست ایجاد شود. لیزر درمانی گران است و خطر سوختگی و تغییر رنگ پوست را به خصوص در افرادی که دارای پوست برنزه یا تیره هستند، به همراه دارد.
عوامل خطر پرمویی زنان
چندین عامل می‌تواند بر احتمال ابتلا به پرمویی تأثیر بگذارد، از جمله:
* سابقه خانوادگی: چندین بیماری که سبب ایجاد پرمویی می‌شوند، از جمله هیپرپلازی مادرزادی آدرنال و سندرم تخمدان پلی‌کیستیک می‌باشد.
* نژاد: زنان مدیترانه، خاورمیانه و جنوب شرقی، بیشتر در معرض پرمویی قرار دارند.
* چاقی: چاقی باعث افزایش تولید آندروژن می‌شود که می‌تواند باعث پرمویی شود.
عوارض جانبی پرمویی
پرمویی می‌تواند از نظر احساسی ترسناک باشد. برخی از زنان با داشتن موهای زائد اعتماد‌به‌نفس خود را از دست می‌دهند. برخی دچار افسردگی می‌شوند. همچنین، اگرچه هیرسوتیسم عوارض فیزیکی ایجاد نمی‌کند، علت اصلی عدم تعادل هورمونی می‌تواند باشد.
همچنین، اگرچه پرمویی عوارض فیزیکی ایجاد نمی‌کند، علت اصلی عدم تعادل هورمونی است. اگر دوره پریودی نامنظمی داشته باشید ممکن است سندرم تخمدان پلی‌کیستیک داشته باشید که می‌تواند باروری را مهار کند.
جلوگیری از پرمویی
پرمویی به طور کلی قابل پیشگیری نیست. اما کاهش وزن، اگر اضافه وزن دارید، ممکن است به کاهش پرمویی کمک کند، به ویژه اگر سندرم تخمدان پلی‌کیستیک دارید.