آخرین امضا
فاطمه قهرمانی
پس کجاست؟ مگر می‌شود چیز به آن بزرگی به چشم نیاید؟ قبول دارم! بازار شام هم باید برود لنگ بیندازد در مقابل این انباری شلوغ! اما خب نمی‌شود که آب بشود و به زمین برود. قفسه‌های چوبی چسبیده به دیوار‌ها پر از خرت و پرت‌های علی بود از آچار و پیچ‌گوشتی بگیر تا رادیو قدیمی مربوط به عهد بوق! بقیه فضا هم پر بود از کتاب دفتر‌های قدیمی من. هرچه قدر می‌گشتم نمی‌توانستم از میان این همه شلوغی قابلمه روحی بزرگ را پیدا کنم. بدتر از همه چراغ نیم‌سوز آنجا بود که مدام خاموش و روشن می‌شد و انباری را شبیه شکنجگاه‌های زمان ساواک کرده بود! ترس از این که هر لحظه از مابین وسیله‌ها سوسکی جانوری چیزی بیرون بیاید که دیگر هیچ! کلافه روی صندلی زوار در رفته کنار در نشستم. آنقدر خم مانده بودم که کمرم گرفته بود. یکدفعه در آن تاریک روشنی، آنجا از پشت قفسه‌ها یک چیز نقره‌ای برق زد. خودش بود انگار! ذوق‌زده از جا پریدم و به آن سمت رفتم. ناگهان لبخند بر لبانم خشکید. زل زدم به آن. عزیزم! درست دیده بودم خودش بود. خودِ خودش! ناخدآگاه زمزمه کردم: «تو اینجایی قشنگم؟!» سه پایه نازنینم مشما پیچ شده در گوشه انباری افتاده بود. وای خدایا این هم قلموهایم بود! چه قدر خاک رویشان را گرفته بود. رنگ‌هایم را ببین! همه‌شان خشک شده بود. بی‌اراده سه پایه‌ام را در آغوش گرفتم. تازه فهمیدم چقدر دلم برایش تنگ شده است.
***
انگار که اکسیژن کم آورده باشد، تند تند نفس می‌کشید. در حالی که طول اتاق را قدم می‌زد مدام دست در موهای مشکی‌اش می‌کرد و آن‌ها را آشفته‌تر می‌کرد.
ـ داری خودت نابود می‌کنی یسنا! چرا فکر می‌کنی دارم این حرفا رو به خاطر خودم می‌زنم؟ کار کردن وسیله است هدف نیست به خدا! نیست! همه دنبال آرامش هستن اما تو انگار ازش فرار می‌کنی. چرا؟!
ـ علی من تا حالا تو زندگی چیزی برات کم گذاشتم؟ تا حالا شده غذا آماده نباشه؟ خونه نامرتب باشه؟ پس بحث الان برای چیه علی؟
ـ بعیده از تو این حرفا! مگه همه چیز به پختن غذا و تمیزی خونه است؟ مدام خسته‌ای! بی حوصله‌ای! شب‌ها روی میز شام چرت میزنی! اینا یعنی چی یسنا؟ ولی به همه مقدسات قسم بازم راضی بودم چون تو راضی بودی اما اوضاع فرق کرده همه این بحث‌ها فقط به خاطر خودته...
ـ اگه به خاطر خودمه، من راضی‌ام! این مدل زندگی کردن خوش حالم می‌کنه.
علی انگار که به سیم آخر زده باشد موبایلش را از روی میز برداشت و آن را مقابلم گرفت. با کنجکاوی به صفحه گوشی‌اش خیره شدم عکسی از خودم در تصویر زمینه‌اش توجه‌ام را جلب کرد.
ـ با دقت نگاه کن. دیدی؟ یادت میاد که؟ این عکس عید ازت گرفتم. حالا الان برو خودت تو آینه ببین! برو ببین در عرض چند ماه چه بلایی سر خودت آوردی! زیر چشمات گود افتاده، گونه‌هات از لاغری رفته تو! فکر می‌کنی نمی‌دونم چشمات ضعیف شده؟ نمی‌دونم زیاد که به صفحه کتاب و اون تخته لعنتی نگاه می‌کنی سردرد می‌گیری؟ اما حتی وقت نمی‌کنی بری پیش چشم پزشک. چرا کمر بستی به نابودی خودت یسنا؟
نگاهش که به من افتاد از چشمان خیسم جا خورد. انتظار نداشت اشکانم را ببیند. کنارم نشست و زل زد به من.
ـ یسنا؟ داری گریه می‌کنی؟
ناخدآگاه پرسیدم: «خیلی زشت شدم علی؟!» لبخند زد و مهربانانه گفت: «من کی گفتم زشت شدی آخه عزیز من؟ منظور من این که داری خودت اذیت می‌کنی! داری جسمت از بین می‌بری. تو قرار در آینده مادر بشی اما فکر می‌کنی با این وضعیت می‌تونی؟ ندیدی دکتر اون روز چی می‌گفت؟»
عصبی شدم. چون قرار بود در آینده مادر بشوم باید از رؤیاهایم می‌گذشتم؟ با پشت دست اشک‌هایم را پاک کردم و عصبانی گفتم: «حالا فهمیدم منظورت چیه! تو مشکلت بچه است. برای همین هم داری این حرف‌ها رو میزنی» متحیر نگاهم کرد. در حالی که سری به نشانه تأسف تکان می‌داد جواب داد: «واقعا متأسفم! بعد از این همه مدت من این‌طوری شناختی؟ این همه حرف زدم فقط این جمله رو برداشت کردی؟» به سمت اتاق رفت اما انگار وسط‌های راه پشیمان شد رو کرد به من و با تحکم گفت: «ببین یسنا این بار دیگه کوتاه نمیام! باید از کار‌هات کم کنی. تو می‌خوای خودت نابود کنی اما من نمیذارم!» به اتاق رفت و در را محکم به هم کوبید. روی مبل وا رفتم. عصبانیتم کم‌کم به قطرات اشک تبدیل شد و سر خورد روی گونه‌های ملتهبم. لعنت به آن روز و متعلقاتش! هرچه می‌کشم از آن روز است. وگرنه علی و این حرف‌ها؟!
***
آن روز صبح را با سردرد خفیفی شروع کردم. از بی‌خوابی چند شب گذشته به این حال و روز افتاده بودم. کتاب شعر جدیدم را کم‌کم باید به پایان می‌رساندم و تحویل ناشر می‌دادم. تنها وقتی چشمه شعرم می‌جوشید که کل شهر در سکوت فرو رفته باشد. رمانی که تازه به دستم رسیده بود مزید بر علت شده بود. راستش آنقدر جذاب بود که بتواند خواب را بر چشمانم حرام کند. در کنار همه این‌ها مهمانی جمعه شب خودش ماجرایی بود. آماده کردن مقدمات آن به اندازه کافی از پا درم آورده بود. در تمام آن چند روز چند ساعتی بیشتر نخوابیده بودم. نمی‌دانم من این‌طور حس کردم یا واقعا آن روز شاگردانم در آموزشگاه بیشتر سؤال می‌پرسیدند و سر و صدا می‌کردند! هرچه که بود صدایشان چون پتکی بر سرم می‌کوبید. وسط‌های روز بود که سردردم اوج گرفت و ضعف هم به سراغم آمد. بعد از نماز صبح از خستگی خوابم برده بود و خواب مانده بودم و نتوانسته بودم صبحانه بخورم. از آموزشگاه بیرون آمدم تا کیکی،چیزی بخرم که ناگهان دنیا در مقابلم دیدگانم سیاه شد و دیگر هیچ نفهمیدم. چشمانم را که باز کردم اولین چیزی که دیدم نگاه نگران علی بود. نمی‌دانم دکتر دقیقا به علی چه گفت که او اولتیماتوم داد که باید از حجم کارهایم کم کنم. می‌گفت ضعیف شده‌ام و اگر این‌طوری ادامه بدهم خیلی زود از پا در می‌‌آیم. راست می‌گفت! نگرانی‌هایش را می‌فهمیدم اما نمی‌توانستم خودم را راضی کنم. انگار عقده‌ای شده بودم! عقده رسیدن به تمام چیزهایی که دوستش داشتم اما نوجوان که بودم نمی‌توانستم به خاطر اوضاع بد مالی‌مان به آن برسم.
***
بعد از جر و بحثی که بینمان پیش آمد چند روزی می‌شد که میانمان شکر آب شده بود. به خودم که نمی‌توانستم دروغ بگویم دلم برایش تنگ شده بود! حالم داشت از حس و حال این روز‌های خانه به هم می‌خورد! از این همه سکوت دیوانه شده بودم. انگار همه جا بوی غم می‌داد. اصلا عادت به این اوضاع نداشتم. همیشه وقتی بینمان بحثی پیش می‌آمد علی به شب نکشیده همه چیز را به بهترین حالت ممکن حل می‌کرد اما حالا انگار سال‌ها بود که با هم شام نخورده بودیم، فیلم ندیده بودیم و صدای خنده‌هامان همه جا را عطرآگین نکرده بود. اولین بار که او آنقدر سفت و سخت روی موضعش ایستاده بود و تکان نمی‌خورد. از چشمانش می‌خواندم که او هم مدام وسوسه می‌شود مثل همیشه با یک شاخه گل و لبخندی شیرین همه کدورت‌ها را از بین ببرد ولی حالا که بحث سلامتی من بود هیچ نرمشی از خود نشان نمی‌داد. حس لجبازی درونم اجازه نمی‌داد کوتاه بیایم ولی وقتی قهر بینمان به یک هفته کشید رسما به جنون رسیدم! آن شب غذای مورد علاقه‌اش را پخته بودم بلکه فرجی بشود! اما هر چقدر برای چیدن میز شام سر و صدا کردم و بشقاب و قاشق‌ها را به هم کوبیدم خبری از او نشد. انگار واقعا چاره‌ای نبود! باید تسلیم می‌شدم. راستش با وجود تمام عشقی که به تدریس در آموزشگاه، چیدن کلمات کنار هم، بازی با قافیه‌ها، غرق شدن در دنیای کتاب‌ها و رقص قلموهایم بر روی بوم نقاشی داشتم نمی‌توانستم کتمان کنم که ارزش علی برایم قابل قیاس با هیچ کدامشان نبود حالا که او این‌طور می‌خواست و من هیچ دلیل قانع کننده‌ای برای رد خواسته‌اش نداشتم انگار باید کمی از کار‌هایی که دوستش داشتم فاصله می‌گرفتم. آموزشگاه با هزار بدبختی قبول کرد که ساعت کاری‌ام را تقریبا نصف کند. نوشتن کتاب شعر جدید را انگار باید کمی به تعویق می‌انداختم. خواندن کتاب را هم در شب برای خودم قدغن کردم. فقط این وسط تنها چیزی که باید کامل حذف می‌شد نقاشی بود که تمام بعد از ظهر‌هایم را درگیر خودش کرده بود. در لیست کارهایم نقاشی آخرین اولویت بود اما معنی‌اش این نبود که کمتر دوستش داشته باشم. نه! جدا شدن از آن برایم مثل جدا شدن مادری از کودک خردسالش سخت بود. سخت‌تر از آن لحظه خداحافظی بود!
روبروی بومِ رو به اتمامم نشسته بودم. قلموی صفر را برداشتم و گوشه تابلو آخرین امضایم را زدم. نفس عمیقی کشیدم. مشامم پر شد از بوی رنگ روغن. آخ که چقدر عاشق این عطر بودم! هنوز هیچی نشده دلم برای بومم تنگ شده بود. آرام پالتم را نوازش کردم. نوک انگشتانم رنگی شد. دوباره کی روی آن رنگ‌ها را ترکیب می‌کردم؟ بازهم صورتم خیس شد. مأمن سه پایه‌ام درحالی انباری شد که حال و روز من هم چندان تعریفی نداشت. چشمم که به جای خالی بوم می‌افتاد آتش می‌گرفتم. هرچه می‌کردم نمی‌توانستم علی را مقصر ندانم! از دستش دلخور بودم. عادت نداشتم سرم آنقدر خلوت باشد و این کلافه‌ترم می‌کرد. با این که همه چیز به ظاهر به خوبی و خوشی تمام شده بود اما خانه هنوز هم غرق سکوت بود. صدای علی بلندتر از همیشه سکوت را می‌شکست: «یسنا؟ یسنا خانم؟ کجایی؟» حوصله نداشتم جوابش را بدهم اما قبل از این که فرصت کنم خودم را به خواب بزنم در را باز کرد.
ـ اینجایی؟ چرا جوابمو نمی‌دی؟ پاشو بیا بیرون کارت دارم.
ـ علی خسته‌ام بزار برای بعد.
ـ خسته‌ام یعنی چی؟ پاشو ببینم...
این را گفت و دستم را کشید و بلندم کرد تا به خودم بیام دستانش را جلوی چشمانم گذاشت و به سمت پذیرایی هدایتم کرد. از آنچه مقابلم بود ذوق کردم اما به روی خودم نیاوردم. روی میز کیک کوچکی به چشم می‌خورد که دور تا دورش شمع‌های رنگارنگی روشن بودند. آنچه بیشتر از همه جلب توجه می‌کرد کادویی با ابعاد بزرگ بود کی این کارها را کرده بود که من نفهمیدم؟ علی که دید هیچ واکنشی نشان نمی‌دهم سرش را پایین آورد و دم گوشم زمزمه کرد: «برای تمام شدن دلخوری‌هاست! حالا آشتی؟» نگاهش کردم. تازه عمق دلتنگی‌ام را فهمیدم! لبخندی زدم و گفتم: «آشتی» لبخند بر لبان او هم نشست. دست دراز کرد و کادو را به سمتم گرفت با کنجکاوی بازش کردم. از آنچه دیدم تعجب کردم. یک بوم که چهره من به زیبایی روی آن نقاشی شده بود. حیرت‌زده گفتم:
ـ تو دیوونه‌ای علی!
ـ آره دیوونه تو!
ریه‌هایم پر از خاک شده بود و ذهنم پر از خاطره. چراغ نیم‌سوز انگار نفس‌های آخرش را کشیده بود و هم خودش را راحت کرده بود و هم من را! هوا تاریک شده بود و دیگر همان اندک نوری هم که از پنجره می‌تابید نبود. من اما هنوز خیره مانده بودم به قلمو‌ها و سه پایه‌ام و گذشته را مرور می‌کردم. باید با علی حرف می‌زدم شاید می‌شد دوباره از نو شروع کرد.